Saltar navegación

4.1. Agora contas ti!

Agora contas ti!

Liña negra recollida
Liña negra despregada

Xa sabes (máis ou menos) a orde na que foron aparecendo os seres vivos na Terra.

Agora propoñémoste facer o reto final: elaborar entre toda a clase, ou por grupos, a chamada LIÑA NEGRA de María Montessori.

Ela deseñouna para explicar a aparición do ser humano con respecto ao resto de seres vivos, dándolles aos seus alumnos e alumnas unha sinxela “lección de humanidade”.

Estes son os pasos que debedes seguir para ter éxito...

Pasos para elaborar a liña negra

Paso 1. Os equipos

Dividide a aula en polo menos 6 ou 7 equipos cooperativos. Estes equipos elixirán un nome que identifique o seu “obxecto de estudo”. Por exemplo equipo mamuts, equipo peixepata, equipo sapiens...

Paso 2. A investigación

Debedes buscar información relevante sobre o tema que estades traballando. Polo menos, esta información conterá:

  1. Definición do/dos obxectos de estudo.
  2. Aparición na Terra (en millóns de anos, ou miles de anos se son máis recentes).
  3. Características básicas: hábitat, alimentación, reprodución de ser o caso...
  4. Relación cos elementos anteriores e posteriores na liña do tempo. Esta pregunta poderedes respondela facendo unha posta en común dos resultados co resto da clase.

Paso 3. Deseño da liña negra

A estas alturas xa debes saber que a Terra ten 4.600 millóns de anos de vida. Para representar esa cantidade de anos na liña, primeiro seleccionaredes o material na que estará feita. Velaquí algunhas ideas:

  • Tea non tecida (TNT).
  • Papel continuo.
  • Calquera soporte un pouco flexible como poden ser, cartolinas, folios ou similares.

A maiores isto é o que necesitades saber para confeccionala:

  • A liña negra terá unha lonxitude de 46 metros (liches ben, 46 metros!) que representan eses 4.600 millóns de anos de vida do noso planeta. Non vos preocupedes, porque con 40 cm de ancho será suficiente, polo que finalmente o resultado será un soporte moooooi longo (46 metros) e moi estreito (40 cm).
  • Colocaredes un pau redondo ou similar duns 45 cm de longo, que servirá para envolver e desenvolver a tea ou o papel continuo segundo elixirades, con facilidade. Colocarase no inicio, é dicir, en hai 4.600 millóns de anos. Cando a liña está recollida o pau quedará no centro do rolo.
  • Por último necesitades un pequeno fragmento de tea ou feltro doutra cor, rechamante, que colocaredes ao final da tea negra, e marcará o tempo do ser humano na Terra.

Paso 4. Buscamos material gráfico

Seleccionamos imaxes ou debuxos que colocaremos ao longo da liña negra, que representen os organismos ou elementos que investigamos.

Teredes en conta as dimensións da liña para elaborar a parte gráfica, así como a cantidade e calidade das imaxes e ilustracións.

Pensade que ao final do voso traballo, esa liña practicamente “falará por si mesma” polo que a elección de imaxes axeitadas é importante.

Pedide axuda á persoa titora para esta tarefa!

Paso 5. Colocación dos elementos na liña negra

Agora toca empregar os vosos coñecementos matemáticos para descubrir o lugar dos elementos ao longo dos 46 metros de tea. Como? moi sinxelo: fixádevos no momento que apareceu o voso elemento na Terra.

Exemplo práctico: os primeiros moluscos apareceron hai 500 millóns de anos. Se a liña ten 46 metros en total, eu colocarei aos moluscos no metro 41, porque desde a orixe da Terra (4.600 millóns de anos) pasaron 4.100 millóns de anos ata que apareceron eses moluscos.

Paso 6. Exposición dos resultados

Despois deste intenso traballo, que mellor final que contándolle ao resto do cole os vosos achados? Existen moitas formas de transmitir os resultados ao resto da comunidade educativa:

  1. A liña negra pode presentarse totalmente envolta para pouco a pouco desenvolvela a medida que avanzan os anos de vida da Terra.

  2. Outra opción, ideal para o alumnado de infantil e primeiro ciclo de primaria, sería teatralizar a explicación, caracterizándovos dos distintos elementos que van aparecendo e, tras saudar, presentarvos e dar unha pequena información. Por exemplo: “Ola, eu son un volcán, teño lava dentro de min e cando estoupo son capaz de cambiar toda a paisaxe que me rodea”.

  3. Ademais existe un público que seguro que está moi interesado nos vosos achados, pero que non van ao cole, e ese público son as familias. Para eles poderiades facer un vídeo da vosa exposición e colgalo na web do cole para que todas e todos desfruten do voso relato.

Por onde empezo a miña busca?

E onde podedes atopar esa información? Velaquí algunhas ideas:

  • Na biblioteca do cole
  • Pedindo axuda na casa
  • Pescudando en Internet
  • Lendo en revistas especializadas...

Agora autoavalíate a ti

Le cada pregunta e puntúa cada criterio do 1 ao 3, sendo 1 non conseguido e 3 conseguido. Por favor, recorda ser sincero.

Escala de autoavaliación sobre unha investigación científica
 123
Fixen observacións pausadas e precisas sobre o fenómeno a investigar.Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)
Fixen preguntas suficientes e claras para argumentar a miña investigación.Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)
Planifiquei os pasos de forma ordenada.Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)
Recollín os datos suficientes para obter conclusións.Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)
Analicei os datos con rigor, é dicir, analicei coidadosamente os datos obtidos.Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)
Comuniquei os datos de forma sinxela e clara. Usei imaxes, gráficos...Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)
Reflexionei e pensei sobre o aprendido.Non conseguido (1)Pouco conseguido (2)Conseguido (3)

Elaboración propia (proxecto cREAgal). Escala de autoavaliación sobre unha investigación científica (CC BY-NC-SA)

  • Actividade
  • Nome
  • Data
  • Puntuación
  • Notas
  • Reiniciar
  • Imprimir
  • Aplicar
  • Nova xanela

Rúbrica para avaliar o lapbook

Le cada pregunta e puntúa cada criterio do 1 ao 3, sendo 1 non conseguido e 3 conseguido. Por favor, recorda ser sincero.

Rúbrica para avaliar o lapbook
 ExcelenteSatisfactorioMellorableInsuficiente
PortadaA portada é colorida, ten título, debuxos ou imaxes relacionadas co tema. Poden ter dúas solapas que coinciden (contén algunha ventá que cando a abrimos móstranos o interior do lapbook), forma de pirámide ou tríptico. (2.5)A portada é colorida, ten título pero os debuxos ou as imaxes non están relacionadas co tema (1.75)A portada non é colorida, nin ten título, nin imaxes nin debuxos relacionados co tema. (1.50)Carece de portada. (1.25)
Organización InteriorContén variedade de formas pegadas e funcionando correctamente. Así como algún parágrafo ou palabra escrita na cartolina en diferentes cores. (2.5)Contén sempre as mesmas formas pegadas e funcionando correctamente. Así como algún parágrafo ou palabra escrita na cartolina de diferentes cores. (1.75)Contén moi poucas formas e non ten nada escrito na cartolina. (1.50)No interior está practicamente baleiro. (1.25)
Contido do temaIdentifica todas as partes do tema e están todos os conceptos explicados de forma clara, con exemplos, debuxos, táboas ou imaxes e incluso texto se cómpre. (2.5)Identifica algunhas partes do tema pero non están todos os conceptos explicados. (1.75)Identifica 1 ou 2 partes do tema. (1.50)Non identifica ningunha parte do tema. (1.25)
OrtografíaNon ten erros ortográficos e a letra é lexible. (2.5)Ten de 1 a 3 erros ortográficos e a letra non é demasiado lexible. (1.75)Ten máis de 3 erros ortográficos e a letra lese con moita dificultade (1.50)Ilexible. (1.25)
  • Actividade
  • Nome
  • Data
  • Puntuación
  • Notas
  • Reiniciar
  • Imprimir
  • Aplicar
  • Nova xanela

Rúbrica para avaliar un mural

Rúbrica para avaliar un mural
 4 Excelente3 Satisfactorio2 Mellorable1 Insuficiente
Patrón organizativoEstán presentes todos os elementos propios dun mural (título, corpo, fontes e créditos), existe un equilibrio perfecto entre o texto e a imaxe. (4)Están presentes todos os elementos propios dun mural (título, corpo, fontes e créditos), a información visual e textual están bastante ben equilibradas. (3)Falta algún dos elementos característicos dun mural (título, corpo, fontes ou créditos) e/o non existe un bo equilibrio entre a información visual e textual. (2)Só presenta un ou dous dos elementos propios dun mural (título, corpo, fontes ou créditos) e/o a información visual e textual non está equilibrada. (1)
DeseñoA información está distribuída dunha maneira visualmente moi atractiva, a combinación de cores é moi harmónica e a tipografía empregada é lexible e moi apropiada. (4)A información está distribuída dunha maneira visualmente bastante atractiva, a combinación de cores é adecuada e a tipografía empregada é lexible e apropiada. (3)A información está distribuída dunha maneira visualmente pouco atractiva, as cores non se combinan dunha maneira demasiado harmónica e/o a tipografía non é a máis apropiada. (2)A información está distribuída dunha visualmente nada atractiva, as cores non se combinan de maneira harmónica e/o a tipografía empregada é inapropiada e pouco lexible. (1)
ContidoNo mural aparecen recollidos con moita claridade todos e cada un dos conceptos e ideas claves do tema. (4)No mural aparecen recollidas con bastante claridade todas ou a maior parte das ideas craves do tema. (3)No mural non aparecen recollidas todas as ideas craves do tema pero si as máis relevantes. (2)No mural non se reflicten a maior parte das ideas fundamentais do tema. (1)
Corrección lingüísticaNon se aprecian erros ortográficos, morfosintácticos nin de puntuación. (4)Aparecen un ou dous erros ortográficos, morfosintácticos ou de puntuación. (3)Aparecen tres ou catro erros ortográficos, morfosintácticos ou de puntuación. (2)Aparecen cinco ou máis erros ortográficos, morfosintácticos ou de puntuación. (1)

CEDEC. Rúbrica para avaliar un mural (CC BY-SA)

  • Actividade
  • Nome
  • Data
  • Puntuación
  • Notas
  • Reiniciar
  • Imprimir
  • Aplicar
  • Nova xanela

Diario de aprendizaxe

Icona de diario de aprendizaxe no proxecto cREAgal. Amosa un caderno co logotipo do proxecto na tapaQue sensacións che provoca saber que o Universo medra cada día?

Como che fai sentir o pouco tempo que levamos no planeta e o moito que o temos modificado?

Sabes que protexer a biodiversidade do planeta é importante. Imaxinabas que algo tan sinxelo como un paxaro podería modificar tanto a nosa existencia?

Podes recoller as túas reflexións no diario de aprendizaxe.

Feito con eXeLearning (Nova xanela)