4.1 Actividades de ciencias da natureza

Retroalimentación

S37.         

A orixe das dorsais oceánicas débese a presenza de materiais quentes que ascenden desde o manto e provocan a elevación da codia oceánica.

S38.         

Os materiais fundidos procedentes do manto que saen polas dorsais oceánicas solidifican ao contacto coa auga mariña fría, e únense á codia oceánica existente, así xérase nestes lugares nova codia oceánica a ambos os lados da dorsal ao tempo que separan as dúas placas en contacto, favorecendo polo tanto a expansión do fondo oceánico e a separación dos continentes a ambos os lados do océano.

S39.         

A orixe da formación das cordilleiras e os arcos illas é o choque das placas litosféricas. A diferenza entre ambas é o tipo de litosfera implicada no choque, xa que se chocan dúas zonas de litosfera oceánica orixinarase unha cadea de illas, e se unha ou as dúas placas que chocan son de litosfera continental orixinarase unha cordilleira.

S40.         

A causa dos terremotos é a fractura e desprazamento de grandes masa rochosas do interior da codia. producidos pola enerxía interna da Terra.

Retroalimentación

S42.         

Ambos fórmanse ao arrefriar o magma procedente do manto, pero o granito fórmase cando o magma arrefría lentamente no interior da codia, e o basalto cando o magma arrefría rapidamente ao alcanzar o exterior (tanto na superficie terrestre como no fondo dos océanos). Polo tanto segundo como arrefríe o magma as rochas magmáticas poden ser intrusivas ou plutónicas e extrusivas ou volcánicas.

S43.         

As rochas magmáticas orixínanse a partir de materiais fundidos polas altas temperaturas do interior terrestre, que arrefrían ao achegárense cara á superficie. En ocasións tamén se poden orixinar rochas metamórficas a partir de outras xa existentes polas as altas temperaturas, pero sen chegar a fundir.

S44.         

Debido a que a codia oceánica é máis densa afundirase a placa litosférica oceánica por baixo da continental nun proceso chamado subdución.

S45.         

A teoría da deriva continental de Wegener foi revolucionaria, xa que formulaba que a Terra cambiou ao longo do tempo. Esta idea chocaba contra moitas das crenzas do seu tempo respecto a que a Terra fora creada e existiu sempre tal como a coñecemos actualmente.

Retroalimentación

S46.

A maioría dos terremotos, volcáns, cordilleiras e cadeas de illas coinciden cos bordos das placas.

Retroalimentación

S47.         

O vulcanismo da cordilleira dos Andes débese a que está formada polo choque de litosfera continental con oceánica. Esta última ao ser máis densa, afúndese no manto, onde as altas temperaturas fan que se fundan os seus materiais, que ao estar moi quentes ascenden cara á superficie saíndo ao exterior en forma de erupción volcánica. Pero a cordilleira do Himalaia formouse polo choque de dúas placas litosféricas continentais, formadas por materiais de menor densidade; os materiais acumúlanse e engúrranse, pero sen afundir no manto e sen producir vulcanismo asociado.

S48.         

En moitos casos a maioría das catástrofes orixinadas polos volcán non se deben aos materiais sólidos nin á lava. Moitos dos desastres ao longo da historia das erupcións débense ás nubes de gases tóxicos e cinzas a altas temperaturas, como foi o caso da erupción do volcán Vesubio, que no século I d.C. sepultou as cidades de Pompeia e Herculano. Outro dos grandes riscos das erupcións volcánicas son as coadas de barro, orixinadas pola rápida fusión do xeo e neve que recobre o cumio pola calor do volcán. A auga resultante, no descenso pola ladeira incorpora grandes cantidades de cinzas, materiais do solo, e mais tarde árbores. As coadas de barro poden moverse a mais de 50 km/h triturando, soterrando e arrastrando todo ao seu paso. A coada de barro máis coñecida foi a ocorrida en 1985 en Colombia durante a erupción do volcán Nevado do Ruiz, no que morreron 24.000 habitantes do pobo de Armero.

S49.         

A cordilleira do Himalaia é orixinada polo choque das placas Indoaustraliana e Euroasiática. E os Andes polo choque das placas Sudamericana e de Nazca.

S50.         

A zona da Península Ibérica máis preto dun bordo de placa é o sur, e é por tanto a que ten maior risco sísmico. Se continuase o choque entre a placa Euroasiática e Africana no estreito de Xibraltar formaríase unha cordilleira intracontinental similar ao Himalaia.

Retroalimentación

S51.         

• Un tsunami é unha onda xigantesca orixinada por un terremoto co epicentro no océano.
• Prodúcese cando o epicentro do terremoto está situado no océano, o tremor orixina unha importante axitación na auga e provoca a formación de ondas xigantescas.
• Estas ondas prodúcense con frecuencia no océano Pacífico e afectan moitas veces a Xapón; por iso reciben o nome xaponés de tsunami.
• Chegan a alcanzar os 30 m de altura.
• Pódense mover cunha velocidade de 800 km/h.

S52.         

É certo, xa que o límite entre as placas Norteamericana e Euroasiática está no fondo do océano Atlántico, onde existe unha dorsal oceánica que percorre todo o fondo do océano de Norte a Sur. Na dorsal hai moita actividade volcánica, e continuamente están saíndo materiais fundidos, que van arrefriando e convértense en codia oceánica. Esta produción continua de codia oceánica fai que o terreo se desprace a ambos os lados da dorsal. Así prodúcese a separación de Norteamérica e Europa a unha velocidade media de 2,3 cm ao ano.