Que é unha recolleita?

Unha recolleita é o traballo de buscar, gravar e gardar cancións, músicas e tradicións que se transmitiron oralmente ao longo do tempo. Moitas pezas da música tradicional galega non estaban escritas, senón que pasaban de persoa en persoa. Por iso foi necesario que investigadores e musicólogos as recollesen antes de que se perdesen.

Durante moitos anos, quen facía estas recolleitas tiña que escribir a música mentres a escoitaba. Isto podía provocar cambios ou perdas de información. A partir da chegada das gravacións de campo, especialmente desde mediados do século XX, foi posible conservar as voces e os sons tal e como eran interpretados.

Para facer unha recolleita, o investigador visita as persoas informantes, grava as súas interpretacións e conversa con elas. Este traballo require coñecementos musicais, pero tamén respecto, empatía e comprensión do contexto cultural. As gravacións e transcricións que se obteñen permiten conservar, estudar e transmitir o patrimonio musical galego, evitando que se perda co paso do tempo.

Facemos a recolleita

Quen es?

• Nesta actividade serás investigadora etnográfica, máis concretamente etnomusicóloga como fixo no seu tempo Dorothé Schubart.
• Ponte en situación entón: pídelle a un familiar, veciña/o ou persoa coñecida, información sobre algunha canción que coñeza, un conto, unha lenda etc. Antes prepara a túa gravadora ou dispositivo electrónico xa que terás que gravar toda a entrevista.

Que pregunto?

• Elabora un guión centrado nos datos que queres recoller, tamén sobre as preguntas que vas facer, debes ser consciente de que xurdirán algunhas novas, non dubides en facelas pero sobre todo escoita atentamente á persoa informante.
• Descarga aquí o modelo editable de cuestionario que podes empregar como ferramenta de recollida de datos. Se premes na imaxe podes visualizalo en PDF.
• É moi importante que achegues todos os datos que poidas recoller tamén no momento da gravación, así axudas a unha mellor contextualización por se un terceiro quere consultar o material máis tarde.

Como actúo?

• Lembra pedir permiso ao principio da gravación, que expresen conformidade coa mesma, debes informar para que fin estás facendo a entrevista.
• Sé amable, están compartindo contigo información moi valiosa, ten empatía, escoita con atención e respecto, dá as grazas. Non te esquezas de facer fotografías, ou se podes incluso mellor vídeo.
• Pregúntalle tamén ao informante se ten material relacionado, rexistros en fotografías. Aínda que cho queiran regalar, non o aceptes, pode que estea intentando ser amable e máis adiante se arrepinta, mellor non coller nada. Se queren doar algún obxecto ao instituto poden facelo, pero iniciaremos outro procedemento para darlle rexistro e documentalo correctamente.

Que fago coa gravación?

• Agora xa tes a gravación no teu dispositivo.
• Edita a mesma, pero non fai falla recortar nin o principio nin o final da gravación, tamén poderías normalizar o son con Audacity.
• Garda unha copia da entrevista completa.
• Agora fai outra copia e extrae soamente a manifestación que recolliches, esa canción, conto, lenda etc.
• Se tes varias manifestacións crea un arquivo de audio co nome de cada unha.

Escoita e transcribe

• Transcribe cando menos 2 minutos da entrevista en formato texto. Referencia de que franxa temporal o fas. Transcribir unha entrevista achega máis lealdade ao que observamos, debes facelo en fresco, é dicir, ao día seguinte como máis tardar, xa que non só se trata dunha transcrición, senón de detallar tamén a ambientación dese intre.
• Engade algunha descrición de certos momentos da entrevista que lembres, que pasou nas pausas, se houbo unha mirada, se un sorriso mudo non quedou gravado, a xestualidade do intre, pequenos detalles que ilustrarán os contidos emocionais das persoas que nos están dando información do patrimonio oral.

Expresa o teu sentir

• Para cando se realice a entrega de todo o traballo, escribe un pequeno texto explicando como te sentiches, que cres que achega o teu traballo ao patrimonio, se o volverás repetir, e todas cantas cuestións e emocións queiras compartir.