Saltar navegación

1. Aires de festa

 

Glosario

Foliada

Pictograma que representa unha festa

Definición:

Festa popular tradicional de Galicia, nela a xente reúnese para cantar, tocar música e bailar.

Exemplo:

Na foliada a xente bailou muiñeiras ao son da gaita e do tamboril

Que é unha foliada?

Cartel de foliada con pandeireta e follas de carballo

Nemo e Sara son dous irmáns que cursan a ESO nun instituto galego. Dun tempo a esta parte observan que as rúas están cheas de carteis nos que se pode ler: foliada, en letras ben grandes. Moitas veces levan debuxos de instrumentos tradicionais ou fotos de xente bailando. Un día paran diante dun cartel de cor verde cunha pandeireta debuxada. Nemo pregúntalle a Sara se sabe o que quere dicir o cartel.

Non o sei, Nemo, pero sabes que a avoa tocaba a pandeireta e bailaba?

— Pois non tiña nin idea, nunca nos falou diso.

Pois a min o tío Pucho ensinoume unha vez un vídeo dela. Sabes que podemos facer? Esta fin de semana imos á casa dos avós, podemos preguntarlles!

Os dous irmáns agardaron toda a semana e o sábado, despois de comer, comezaron a investigar mentres axudaban á avoa a recoller a mesa.

— Avoa, o outro día había un cartel na rúa con debuxos de pandeiretas e xente bailando. Poñía “foliada”. Sei que é unha especie de festa, pero gustaríame que me contases un pouco como é —dixo Nemo.

Pois unha foliada é unha festa, aínda que ten moitos nomes. Na miña zona, a estas festas chamábanlles seráns. Nas foliadas a xente cantaba e bailaba cancións populares.

Como me gustaría ir a clase para poder bailar ben e ir a unha foliada...! —suspirou Sara.

Non fai falta saber bailar ou cantar ben, ti ías alí e aprendías dos outros. Un sacaba un punto e os outros imitábano. Todos aprendían de todos e aínda por riba divertíanse —dixo a avoa. 

Pero ti tocabas a pandeireta, verdade? Poderías ensinarnos algunha cantiga doada?

Por suposto. Téñoa gardada no baúl do piso de arriba. Despois de limpala, sacarémola e aprenderemos como se colle, así como algúns ritmos básicos e cancións. As cancións, xunto cos bailes, forman parte da nosa memoria e do noso patrimonio. Xa sodes ben grandes para aprender un pouco e axudar a que a tradición non se perda. Lembrade que todo o que sei ensinoumo miña nai, e a ela a súa, de xeito oral. Agora seredes vós quen teñades que aprender para ensinarlles ás seguintes xeracións.

Lectura facilitada

Nemo e Sara son dous irmáns. Estudan nun instituto de Galicia.

Nos últimos días ven moitos carteis nas rúas. Nos carteis aparece a palabra foliada en letras grandes. Tamén hai debuxos de instrumentos e persoas bailando.

Un día paran diante dun cartel verde cunha pandeireta. Nemo pregúntalle a Sara que significa a palabra foliada.

— Non o sei, Nemo. Pero sabes que a avoa tocaba a pandeireta e bailaba?

— Non o sabía. Nunca nos falou diso.

— Pois o tío Pucho ensinoume un vídeo dela. Esta fin de semana podemos ir á casa dos avós e preguntar que é unha foliada.

Os dous irmáns esperan ata o sábado. O sábado, despois de comer, falan coa avoa mentres recollen a mesa.

— Avoa, vimos un cartel que poñía “foliada”. Sabemos que unha foliada é unha festa, pero como é esa festa? —pregunta Nemo.

— Unha foliada é unha festa —di a avoa—. Ten outros nomes. Na miña zona chamábanlles seráns. Nunha foliada, a xente canta e baila.

— Gustaríame aprender e ir a unha foliada! —di Sara.

— Non fai falta saber moito —di a avoa—. A xente aprendía na foliada. Unhas persoas ensinaban e outras copiaban o que facían. Así todos aprendían e tamén se divertían.

— E podes ensinarnos a tocar a pandeireta? —preguntan.

— Claro. Téñoa gardada arriba. Imos limpala e aprender como se colle a pandeireta. Tamén practicaremos ritmos sinxelos e cancións.

A avoa continúa:

— As cancións e os bailes son parte da nosa cultura. É importante aprender estas cousas para que a tradición non se perda. Eu aprendín da miña nai, e ela da súa. Agora vós tamén podedes aprender e ensinar a outras persoas.

Que vas aprender?

Ilustración que representa unha rapaza con cabelo rosas e cunha imaxe actual tocando o tambor

  1. Identificarás as texturas e formas de diferentes pezas musicais.
  2. Interpretarás músicas e danzas tradicionais de Galicia.
  3. Aprenderás técnicas básicas de canto, interpretación e movemento.
  4. Practicarás lectura e escritura musical e conceptos básicos de teoría.
  5. Valorarás a importancia do patrimonio musical e dancístico tradicional.
  6. Traballarás en grupo para crear, tocar ou bailar con respecto e colaboración.

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)