O pasodobre e a mazurca
Os ritmos agarrados son cantos e pezas musicais vinculadas ao baile social. Neles dáse prioridade ao uso funcional da música (para bailar). Constitúen un conxunto variado de xéneros musicais, procedentes de diferentes lugares, que se integraron progresivamente na tradición galega por teren carácter bailable e moita difusión entre a sociedade.
O termo “agarrado” fai referencia ao feito de que son bailes en parella con contacto físico, fronte aos bailes soltos tradicionais.
Moitos destes ritmos teñen orixe foránea:
- Europea: valse, mazurca, pasodobre
- Americana: rumba
Porén, o relevante non é só a súa procedencia, senón o proceso de asimilación cultural:
- Foron rapidamente aceptados nas festas populares.
- Adaptáronse ao xeito interpretativo galego.
- Mesturáronse co repertorio tradicional xa existente.
Así, deixan de percibirse como alleos e pasan a formar parte da identidade festiva local.
Lectura facilitada
Os ritmos agarrados
Son músicas para bailar en bailes sociais.
Báilanse en parella con contacto físico.
Son diferentes dos bailes soltos.
Moitos destes ritmos veñen de outros países:
- De Europa: valse, mazurca, pasodobre
- De América: rumba
Co tempo, estes bailes:
- Foron aceptados nas festas.
- Adaptáronse ao estilo galego.
- Mesturáronse coa música tradicional.
- Agora forman parte da tradición galega.
Audio
Pasodobre
- Compás: Binario (2/4 ou 6/8)
- Carácter: Marchado e marcado
- Coreografía: Pasos de marcha, xiros opcionais seguindo o ritmo
O pasodobre, aínda que hoxe se identifica claramente coa tradición musical española, ten a súa orixe en Francia baixo o nome pas-redouble, ligado ás marchas rápidas de finais do século XVIII. Co paso do tempo foi incorporándose ao repertorio festivo e acabou popularizándose no folclore español ao longo do século XX.
Como baile, caracterízase por un paso básico sinxelo, no que se alternan os pés en cada pulso. Báilase en parella, con desprazamentos marcados e postura firme, sen movementos acentuados de cadeiras. A súa estrutura musical, baseada en frases regulares e cadradas, facilita a coordinación dos movementos e a aprendizaxe do baile.
Mazurca
- Compás: Ternario (3/4)
- Acentuación: Segundo e terceiro pulso
- Coreografía: Series de dous pasos de marcha, un paso de salto
A mazurca é un baile de orixe centroeuropea, especialmente vinculado a Polonia, que chegou a Galicia no século XIX (dezanove) a través dos salóns e das modas musicais urbanas. Co tempo foi incorporándose ás festas e ao repertorio popular, integrándose dentro dos chamados bailes agarrados.
Musicalmente adoita escribirse en compás ternario, cunha acentuación característica no segundo ou terceiro tempo, o que lle dá un aire balanceado e algo elegante. Báilase en parella, cun movemento máis escorrente que saltado, combinando pequenos xiros e desprazamentos circulares. A súa presenza nas festas galegas demostra como a tradición constrúese a partir do intercambio e da adaptación doutras músicas que, co uso social, acaban formando parte do propio patrimonio.
Lectura facilitada
Pasodobre
- Ten un compás de dous tempos.
- É unha música marcada e firme.
- Báilase en parella
con pasos sinxelos e desprazamentos. - Veu de Francia e fíxose moi popular en España.
Mazurca
- Ten un ritmo de tres tempos.
- O acento vai no segundo ou terceiro pulso.
- Báilase en parella con movementos suaves e xiros.
- Veu de Europa central e integrouse na tradición galega.