Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA (Recurso Educativo Aberto) forma parte dun conxunto de 8 REA, unha proposta global para a materia de Lingua Galega e Literatura de 6º de Educación Primaria do proxecto cREAgal para conter as 9 UD (Unidades Didácticas) recollidas na programación modelo de Proens do curso 2023 – 2024  e vixente no curso 2025 – 2026.

A distribución do conxunto de REA da materia de Lingua Galega e Literatura de 6º de Educación Primaria respecta a temporalización por trimestre, a secuencia de UD e o resto dos elementos curriculares da programación modelo Proens vixente.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título Unidade/s didáctica/s (Proens) Criterios de avaliación traballados % Peso materia (Orientación de Proens) Temporalización
REA 1: "En acción para o galego!"

UD1: "Outra vez por aquí!"

CA1.1 - CA1.3 - CA1.5 - CA2.1 - CA2.4 - CA3.5 - CA3.6 - CA6.7 10% 16 sesións no primeiro trimestre
REA 2: "Marcando páxinas" UD2: "Somos investigadoras e investigadores"

CA1.1 - CA1.2 - CA1.3 - CA1.5 - CA2.2 - CA2.4 - CA3.1 - CA3.2 - CA3.6 - CA3.7 - CA6.1 - CA6.2 - CA6.6 - CA6.7

10%

16 sesións no primeiro trimestre
REA 3:  "Unha paisaxe con encanto"

UD3: "Cantas cousas novas!"

CA2.1 - CA2.3 - CA2.5 - CA3.2 - CA3.3 - CA3.4 - CA3.6 -CA3.8 -  CA4.1 - CA4.2 - CA4.3 - CA6.2 - CA6.6 10% 16 sesións no primeiro trimestre
REA 4: "O gran libro das emocións" UD4: "Os meus sentimentos" CA2.1 - CA2.5 - CA3.2 - CA3.4 - CA3.9 - CA4.5 - CA4.6 - CA5.1 - CA5.3 - CA5.4 - CA5.5 - CA5.6 - CA5.7 - CA5.9 - CA6.2 - CA6.4 - CA6.6 11% 15 sesións no segundo trimestre
REA 5: "Onde vai a nosa cultura?" UD5: “As posibilidades da lingua” CA2.3 - CA3.4 - CA4.5 - CA4.6 - CA5.2 - CA5.3 - CA5.4 - CA5.5 - CA5.6 - CA5.7 - CA5.8 - CA6.2 - CA6.6 11% 15 sesións no terceiro trimestre
REA 6: "A importancia da palabra"

UD6: "Como son?"

CA2.5 - CA3.6 - CA3.9 - CA3.10 - CA6.2 - CA6.3 - CA6.4 - CA6.6 -  11% 16 sesións no segundo trimestre
REA 7: "Batalla de concellos!"

UD7: "Como nos entendemos!"

 CA1.4 - CA2.3 - CA2.4 - CA2.5 - CA2.8 - CA3.3 - CA3.10 - CA4.2 - CA6.6 12% 15 sesións no terceiro trimestre
REA 8: ""Ei, saio na tele!"

UD8: "Son periodista"

UD9: "Comunicámonos"

CA2.7 - CA3.7 - CA3.10 - CA6.5 - CA6.6 - CA2.2 - CA2.4 - CA2.8 - CA3.8 - CA3.11 - CA2.7 - CA3.10 - CA6.6 - CA3.3 - CA2.6 - CA4.4 -  25% 31 sesións no terceiro trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica, O gran libro das emocións, está baseada nos eixes principais da materia de Lingua Galega e Literatura para 6º de Educación Primaria e céntrase na creación de relatos emocionais a partir de lendas locais ou vivencias familiares, coa finalidade de desenvolver a competencia lingüística, a intelixencia emocional e a expresión creativa do alumnado.

Os eixes principais son os seguintes:

  • Fomento da competencia lingüística: traballar a comprensión e expresión oral e escrita en lingua galega mediante a creación de textos narrativos, recoñecendo a súa estrutura e os elementos principais que os compoñen.
  • Aplicación da Aprendizaxe Baseada en Proxectos (ABP): elaborar un produto final cooperativo —un libro de historias organizadas por emocións— a través dun proceso activo, creativo e reflexivo.
  • Incorporación dos ODS: promover unha educación inclusiva e de calidade (ODS 4) e favorecendo a recuperación, conservación e posta en valor do patrimonio inmaterial local mediante a recollida de historias, lendas e lembranzas da contorna, reforzando así o vínculo co territorio e a identidade cultural (ODS 11), todo isto mediante o traballo coas emocións e o deseño universal para a aprendizaxe (DUA).
  • Conciencia lingüística e identidade cultural: revalorizar o galego como ferramenta para a transmisión de historias, sentimentos e saberes populares, reforzando a conexión co contorno e co patrimonio inmaterial.
  • Inclusión e accesibilidade: garantir a participación de todo o alumnado mediante a adaptación dos textos ás diferentes necesidades, empregando estratexias e ferramentas.
  • Valores e competencias sociais: fomentar a empatía, o respecto, a escoita activa e a cooperación a través da construción dun relato colectivo que reflicta a diversidade emocional da aula.

Esta contextualización favorece a integración entre as competencias lingüísticas, emocionais e sociais, facendo desta situación de aprendizaxe unha experiencia significativa, conectada coa realidade afectiva do alumnado e co seu entorno cultural.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA, en relación coa programación didáctica de referencia publicada en PROENS para a materia de "Lingua Galega e Literatura" de 6º de Educación Primaria, contextualízase coa unidade 4 "Os meus sentimentos". Pola súa situación enmarcaríase no 2º trimestre.

O recurso aborda os contidos presentes no bloque 2 Comunicación Oral, no bloque 3 Comunicación escrita, no bloque 4 Alfabetización mediática e informacional e no bloque 6 Reflexión sobre a lingua e os seus usos no marco de proposta de elaboración de textos multimodais.

Contidos Bloque da materia
  • Xéneros discursivos
    • Elementos básicos de contido en textos orais (tema, fórmulas fixas, léxico, inferencias de información).
  • Procesos: interacción oral
    • Estratexias para a utilización da linguaxe oral como instrumento de comunicación e aprendizaxe: escoitar, recoller datos, preguntar, exposición de ideas e para a identificación e interpretación do sentido global do texto e de integración da información explícita de textos orais e multimodais sinxelos e a realización de inferencias para superar o seu sentido literal.
  • Procesos: comprensión oral
    • Comprensión global e específica de textos orais de diversa tipoloxía atendendo á forma da mensaxe (descritivos, narrativos, dialogados, expositivos) e á súa intención comunicativa (informativos, literarios e prescritivos), desenvolvendo unha valoración crítica e detectando usos discriminatorios da linguaxe verbal e non verbal.
    • Audición, dramatización e reprodución de textos adecuados ao nivel que estimulen o seu interese e gustos.
  • Procesos: produción oral
    • Produción e reprodución de textos orais de diversa tipoloxía segundo o seu formato e intención comunicativa, adecuados ao nivel e que estimulen o seu interese. Pronuncia e entoación adecuadas nos distintos contextos, atendendo á particularidade fonética da lingua galega.
Bloque 2
  • Xéneros discursivos
    • Intención comunicativa e claves da tipoloxía textual básica: narración, descrición, diálogo, exposición e argumentación.
  • Procesos: comprensión lectora
    • Comprensión global e específica de textos diversos da literatura galega, atendendo á forma da mensaxe (descritivos, narrativos, dialogados, expositivos) e a súa intención comunicativa (informativos, literarios e prescritivos), desenvolvendo unha valoración crítica destes.
  • Procesos: produción escrita
    • Elaboración de textos, con presentación coidada, utilizando a lingua galega con intención comunicativa e creatividade.
Bloque 3
  • Participación activa en comunidades lectoras a través da biblioteca escolar.
Bloque 4
  • Lectura autónoma e comentada de obras ou fragmentos variados e diversos da literatura galega adecuados á súa idade e organizados en itinerarios lectores, iniciándose na súa análise.
  • Progreso na construción da identidade lectora en textos da literatura galega. Estratexias para a expresión de gustos e intereses e para a valoración crítica elemental das obras.
  • Interpretación autónoma e compartida das obras literarias en Lingua Galega a través de conversacións literarias, participando en comunidades lectoras de ámbito escolar e social.
  • Valoración dos textos literarios e da literatura en xeral como vehículo de comunicación, como fonte de coñecemento da contorna, doutros mundos, tempos e culturas e como recurso de gozo persoal.
  • Lectura expresiva, dramatización o interpretación de fragmentos atendendo aos procesos de comprensión e ao nivel de desenvolvemento.
  • Análise acompañada da relación entre os elementos básicos da obra literaria (tema, protagonista, personaxes, trama, escenario) e a construción progresivamente autónoma do sentido da obra.
  • Creación de textos literarios de maneira libre, en galego e con progresiva complexidade (léxico, estruturas, sentido estético) e a partir da apropiación e explotación dos modelos dados.
  • Recoñecemento e elaboración guiada de textos literarios en prosa ou en verso (contos, lendas, poemas, adiviñas, cancións e teatro), valorando o sentido estético e a creatividade. Distinción entre os diferentes subxéneros. Coñecemento de lendas galegas, españolas e doutros países.
Bloque 5
  • Modalidades oracionais en relación coa intención comunicativa.
  • Estratexias para a construción guiada de conclusións propias sobre o sistema lingüístico a través de observación, transformación de enunciados (substitución, inserción, supresión, cambio de orde, manipulación), formulación e comprobación de hipóteses e contrastes co castelán e con outras linguas.
  • Aproximación á lingua como sistema con distintos niveis: sons, letras, palabras, oracións e textos. Observación e comparación de unidades comunicativas básicas.
  • Mecanismos de coherencia e cohesión elementais, con especial atención ás substitucións pronominais como mecanismo gramatical de referencia interna e á correlación temporal establecida mediante os distintos tempos verbais.
Bloque 6

Os obxectivos da materia que se traballan neste REA son os que seguen:

Obxectivos Descrición
OBX 2 Comprender e interpretar textos orais e multimodais identificando o sentido xeral e a información máis relevante, e valorando con axuda aspectos formais e de contido básicos para construír coñecemento e responder a diferentes necesidades comunicativas.
OBX 3 Producir textos orais e multimodais con coherencia, claridade e rexistro adecuados para expresar ideas, sentimentos e conceptos; construír coñecemento; establecer vínculos persoais; e participar con autonomía e unha actitude cooperativa e empática en interaccións orais variadas.
OBX 4 Comprender e interpretar textos escritos e multimodais, recoñecendo o sentido global, as ideas principais e a información explícita e implícita, e realizando con axuda reflexións elementais sobre aspectos formais e de contido, para adquirir e construír coñecemento e para responder a necesidades e intereses comunicativos diversos.
OBX 5 Producir textos escritos e multimodais, con corrección gramatical e ortográfica básicas, seriando correctamente os contidos e aplicando estratexias elementais de planificación, textualización, redacción, revisión e edición para construír coñecemento e para dar resposta a demandas comunicativas concretas.
OBX 6
Buscar, seleccionar e contrastar información procedente de dúas ou máis fontes, de forma planificada e co debido acompañamento, avaliando a súa fiabilidade e recoñecendo algúns riscos de manipulación e desinformación, para transformala en coñecemento e para comunicala de maneira creativa, adoptando un punto de vista persoal e respectuoso coa propiedade intelectual.
OBX 9 Reflexionar de forma guiada sobre a linguaxe a partir de procesos de produción e comprensión de textos en contextos significativos, utilizando a terminoloxía elemental adecuada para iniciarse no desenvolvemento da conciencia lingüística e para mellorar as destrezas de produción e comprensión oral e escrita.

A continuación inclúense os descritores das competencias clave que marca a normativa vixente e que son traballadas neste recurso.

Competencias clave Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL) CCL1, CCL2, CCL3, CCL5
Competencia plurilingüe (CP) CP2
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría (STEM) STEM1, STEM2
Competencia dixital (CD) CD1, CD2, CD3, CD4
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA) CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5
Competencia cidadá (CC) CC2, CC3
Competencia emprendedora (CE) CE1, CE3

Feito con eXeLearning (Nova xanela)