2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA forma parte da proposta cREAgal para a materia de Xeografía e Historia en 2º da ESO. O seu deseño parte da programación modelo publicada por Proens e vixente en xuño de 2024, a cal se achega en formato PDF para facilitar a súa consulta e garantir a coherencia coa planificación curricular.

Na proposta de REA de cREAgal agrúpanse varias unidades didácticas en algúns recursos, configurando unha secuencia coherente ao longo do curso. A planificación completa inclúe un total de seis REA, cunha distribución de dous por trimestre. O único cambio significativo respecto á programación modelo de Proens utilizada como base afecta á temporalización da UD 8, que se traslada do segundo ao terceiro trimestre.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título	Unidade/s didáctica/s (Proens)	Criterios de avaliación traballados	% Peso Materia (Orientación de Proens)	Temporalización
REA 1: "Misterio no mosteiro: a Alta Idade Media na Península Ibérica"	UD1 Os reinos altomedievais UD4 A Península Ibérica na Idade Media e o reino medieval de Galicia	CA1.3, CA1.5, CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA2.7, CA 3.6	13%	1º trimestre
REA 2: "Unha luminosa Idade Media"	UD2 A Europa feudal UD3 Románico, gótico e arte islámica	CA1.5, CA2.1, CA2.2, CA2.5, CA2.6, CA2.8, CA3.2, CA3.6, CA3.7	12%	1º trimestre
REA 3: "A crise da Baixa Idade Media: cando algo se pode torcer... tórcese"	UD5 Crise feudal e Baixa Idade Media	CA1.6, CA2.1, CA2.3 CA2.5, CA3.2, CA3.3	10%	2º trimestre
REA 4: "Unha historia paralela: os pobos precolombianos e a Monarquía Hispánica"	UD6 A Monarquía Hispánica UD7 A conquista e colonización de América	CA1.2, CA1.3, CA2.1, CA2.4, CA2.5, CA2.7, CA3.3	20%	2 trimestre
REA 5: "Combatendo trolas: os avances do ser humano"	UD8 Renacemento e Reforma UD9 O século do Barroco	CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.6, CA1.7, CA2.5, CA3.1, CA3.2, CA3.4, CA3.5, CA3.7, CA3.8	18%	3º trimestre
REA 6: "Un mundo cheo pero desigualmente repartido"	UD10 Os desafíos demográficos UD11 Un mundo de cidades UD12 Desigualdade e cooperación	CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.6, CA1.7, CA2.5, CA3.1, CA3.2, CA3.4, CA3.5, CA3.7, CA3.8	27%	3º trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica artéllase a través dos seguintes eixes:

Traballar de forma colaborativa e individual para adquirir unha serie de competencias que lle axude ao alumnado a reflexionar e a coñecer de forma profunda os contidos traballados.
Ampliar o coñecemento e poñer en práctica os principais ODS da axenda 2030 traballados de forma transversal no REA.
Relacionar acontecementos do mundo actual como consecuencias de procesos históricos pasados.
Recoñecer o papel da muller e doutros colectivos ao longo da Historia como axentes principais e non secundarios da mesma.
Acadar unha sociedade na que destaquen os valores da paz, da igualdade e da xustiza.

Por outra banda, o REA está pensado para traballar de xeito transversal moitos dos ODS da Axenda 2030, como, por exemplo; -saúde e benestar (obxectivo 3)-, -educación de calidade (obxectivo 4)-, -igualdade de xénero (obxectivo 5), -redución das desigualdades (obxectivo 10)- ou -paz, xustiza e institucións sólidas (obxectivo 16).

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA está baseado na programación didáctica que Proens propón para a materia de Xeografía e Historia de 2º de E.S.O.

O material recolle contidos dos tres bloques, en concreto os das unidades 6 (A Monarquía Hispánica) e 7 (A conquista e colonización de América)

Contidos	Bloque da materia
Competencia e conflito polos recursos e o territorio. Mercados rexionais, políticas comerciais e movementos migratorios. Tensións internacionais, choques e alianzas entre civilizacións.	Bloque 1
Tempo histórico: construción e interpretación de liñas do tempo a través da linealidade, cronoloxía, simultaneidade e duración. Violencia e conflitos armados. A guerra na Idade Media e na Idade Moderna. Os conflitos civís durante as guerras. Autoridade e complexidade social durante a Idade Media e a Idade Moderna. Os estamentos. A organización política do ser humano e as formulacións estatais no mundo medieval e moderno. Evolución da teoría do poder. O papel da relixión na organización social, a lexitimación do poder e a formación de identidades. Herexías, persecucións e guerras de relixión. A disputa pola hexemonía e a xeopolítica no nacemento e evolución da modernidade. Viaxes, descubrimentos e sistemas de intercambio na formación dunha economía mundial. España no tempo e a súa conexión cos grandes procesos da historia medieval e moderna da humanidade. O legado histórico e o acervo cultural na formación das identidades colectivas. Galicia na Idade Media: a era compostelá e as crises baixomedievais.	Bloque 2
Ciclos vitais, uso do tempo libre e hábitos de consumo. Diferenzas e cambios nas formas de vida nas sociedades actuais e nas do pasado.	Bloque 3

Obxectivos da materia traballados especificamente no REA

Obxectivos	Descrición
OBX 1	Buscar, seleccionar, tratar e organizar información sobre temas relevantes do presente e do pasado, usando criticamente fontes históricas e xeográficas, para adquirir coñecementos, elaborar e expresar contidos en varios formatos.
OBX 2	Indagar, argumentar e elaborar produtos propios sobre problemas xeográficos, históricos e sociais que resulten relevantes na actualidade, desde o local ao global, para desenvolver un pensamento crítico, respectuoso coas diferenzas, que contribúa á construción da propia identidade e a enriquecer o acervo común.
OBX 3	Coñecer os principais desafíos aos que se enfrontaron distintas sociedades ao longo do tempo, identificando as causas e consecuencias dos cambios producidos e os problemas aos que se enfrontan na actualidade, mediante o desenvolvemento de proxectos de investigación e o uso de fontes fiables, para realizar propostas que contribúan ao desenvolvemento sustentable.
OBX 4	Identificar e analizar os elementos da paisaxe e a súa articulación en sistemas complexos naturais, rurais e urbanos, así como a súa evolución no tempo, interpretando as causas das transformacións e valorando o grao de equilibrio existente nos distintos ecosistemas, para promover a súa conservación, mellora e uso sustentable.
OBX 5	Analizar de forma crítica formulacións históricas e xeográficas explicando a construción dos sistemas democráticos e os principios constitucionais que rexen a vida en comunidade, así como asumindo os deberes e dereitos propios do noso marco de convivencia, para promover a participación cidadá e a cohesión social.
OBX 6	Comprender os procesos xeográficos, históricos e culturais que conformaron a realidade multicultural na que vivimos, coñecendo e difundindo a historia e a cultura das minorías étnicas presentes no noso país, e valorando a achega dos movementos en defensa da igualdade e a inclusión, para reducir estereotipos, evitar calquera tipo de discriminación e violencia, e recoñecer a riqueza da diversidade.
OBX 7	Identificar os fundamentos que sosteñen as diversas identidades propias e as alleas, a través do coñecemento e posta en valor do patrimonio material e inmaterial que compartimos para conservalo e respectar os sentimentos de pertenza, así como para favorecer procesos que contribúan á cohesión e solidariedade territorial no tocante aos valores do europeísmo e da Declaración Universal dos Dereitos Humanos.

Competencias clave e descritores operativos traballados

Competencias clave	Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL)	CCL1, CCL2, CCL3, CCL5
Competencia Plurilingüe (CP)	CP3
Competencia matemática, en ciencia, tecnoloxía e enxeñería (STEM)	STEM3, STEM4, STEM5
Competencia Dixital (CD)	CD1, CD2
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA)	CPSAA1, CPSAA2, CPSAA3
Competencia cidadá (CC)	CC1, CC2, CC3, CC4
Competencia emprendedora (CE)	CE1, CE3
Competencia en conciencia e expresión culturais (CCEC)	CCEC1, CCEC3

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0