Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Os REA da materia de Lingua Castelá e Literatura de 6º de Educación Primaria están deseñados a partir da programación modelo de Proens 2022-2023, versión 1.

Os REA de Lingua Castelá e Literatura de 6º de Educación Primaria respectan a programación mestra de Proens para esta materia, cuns pequenos cambios que non afectan aos elementos principais da mesma. O obxectivo dos cambios propostos é que a UD 7 recolla o tema do debate e a UD 8 o da entrevista e non aparezan mesturados nestas dúas unidades. Facilítase así a organización dos contidos de lingua no referido a tipos de textos (argumentativos e expositivos de tipo periodístico respectivamente) e expresión e comprensión oral.

Cada REA se corresponde cunha unidade didáctica, afectando estes cambios aos mínimos de consecución das unidades 7 e 8 de Proens.

Cambios na UD 7:

Criterios de avaliación da UD7 Mínimo de consecución: en Proens Mínimo de consecución: cambios

CA2.4 - Participar en interaccións orais espontáneas ou reguladas, incorporando estratexias sinxelas de escoita activa, de cortesía lingüística e de cooperación conversacional.

Nas conversas grupais demostra respecto polas quendas, escoitando as intervencións dos demáis.

Asimila parte das opinións alleas na súa propia argumentación.

Cambios na UD 8:

Criterios de avaliación da UD8 Mínimo de consecución: en Proens Mínimo de consecución: cambios

CA2.2 - Utilizar de xeito efectivo a linguaxe oral: escoitar con atención, recoller datos, preguntar, repreguntar, interpretar e un vocabulario adecuado ao nivel.

Escoita as opinións dos demais no debate, argumentando a súa propia en función daquelas.

Escoita as opinións das persoas entrevistadas, preguntando e repreguntando con corrección lingüística e cortesía.

CA2.4 - Participar en interaccións orais espontáneas ou reguladas, incorporando estratexias sinxelas de escoita activa, de cortesía lingüística e de cooperación conversacional.

Asimila parte das opinións alleas na súa propia argumentación.

Nas entrevistas demostra respecto polas persoas entrevistadas, facendo as preguntas con cortesía e escoitando as respostas con atención.

CA3.7 - Elaborar textos escritos e multimodais coherentes, en distintos soportes, integrando recursos gráficos ou paratextuais que faciliten a comprensión do sentido global e da información relevante.

Redacta en procesador de textos resumo de debate, no que expresa as opinións enfrontadas e a conclusión final.

Redacta en procesador de textos resumo dunha entrevista realizada, no que recolle datos sobre a persoa entrevistada e os aspectos máis relevantes da información obtida a través das preguntas realizadas.

Estes cambios afectarían tamén a descrición inicial proposta en Proens para cada unha destas unidades (7 e 8):

  Descrición en Proens Cambio

UD7

O debate como forma ordenada de intercambiar ideas, con respecto polas diferentes opinións. Textos argumentativos, informativos e de opinión.

Verbos: conxugación, número e persoa. Formas persoais e non persoais.

Os xentilicios.

O debate como forma ordenada de intercambiar ideas, con respecto polas diferentes opinións. Xogo de roles e asimilación da postura contraria. Textos argumentativos, informativos e de opinión.

Verbos: conxugación, número e persoa. Formas persoais e non persoais.

Os xentilicios.

UD8

O debate: xogo de roles e asimilación da postura contraria. A entrevista: interacción coa persoa entrevistada. Preparación previa e redacción posterior da entrevista.

Verbos: tempo, modo e forma.

Uso g/j, aumentativos e diminutivos.

A entrevista: interacción coa persoa entrevistada. Preparación previa e redacción posterior da entrevista.

Verbos: tempo, modo e forma.

Uso g/j, aumentativos e diminutivos.

Este REA02 "Activa modo diversiÓN" é un REA para o 1º trimestre, que traballa os contidos da UD2 de Proens, deseñado para desenvolver en 16 sesións.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título

Unidade/s didáctica/s (Proens)

Criterios de avaliación traballados

% Peso Materia (Orientación de Proens)

Temporalización

REA01: Acariciando palabras

UD1: Por fin somos os maiores!

CA1.1, CA1.3, CA1.5, CA2.1, CA2.4, CA3.5, CA3.6, CA6.6, CA6.7

10%

1ºT- 16 sesións

REA02: Activa modo diversiÓN

UD2: Escrito queda mellor

CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.5, CA2.2, CA2.4, CA3.1, CA3.2, CA3.6, CA3.7, CA6.1, CA6.2, CA6.6, CA6.7

10%

1º T- 16 sesións

REA03: Abriendo puertas

UD3: Aprendo e me emociono coa palabra

CA2.1, CA2.3, CA2.5, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.6, CA3.8,  CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA6.2, CA6.6

10%

1º T- 16 sesións

REA04: ¡Asómbrate!

UD4: Contos e novelas

CA2.1, CA2.5, CA3.2, CA3.4, CA3.9, CA4.5, CA4.6, CA5.1, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7, CA5.9, CA6.2, CA6.4, CA6.6

11%

2ºT- 15 sesións

REA05: Poemas en el tejado

UD5: A linguaxe poética

CA2.3, CA3.4, CA4.5. CA4.6, CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7, CA5.8, CA6.2, CA6.6

11%

2ºT- 15 sesións

REA06: cREAndo criaturas

UD6: Quen me coñece mellor?

CA2.5, CA3.6, CA3.9, CA3.10, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.6

11%

2º T- 16 sesións

REA07: Pero ¡qué animal!

UD7: Vivimos en democracia

CA1.4, CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.8, CA3.3, CA3.10, CA4.4, CA6.6

12%

3ºT- 15 sesións

REA08: De boca cerrada, no salen preguntas

UD8: Comprendo a túa opinión

CA2.2, CA2.4, CA2.7, CA2.8, CA3.7, CA3.8, CA3.10, CA3.11, CA6.5, CA6.6

12%

3ºT- 15 sesións

REA09: ¡No te lo vas a creer!

UD9: A comunicación no mundo dixital

CA2.6, CA2.7, CA3.3, CA3.10,  CA4.4, CA6.6

13%

3ºT- 16 sesións

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica céntrase no uso da lingua como ferramenta para garantir a transmisión dos bens culturais, coma os xogos populares, fomentando o respecto polas diferentes linguas que coexisten e dándolle importancia á riqueza léxica da contorna. O estudo do substantivo (clasificación e formación) e os mecanismos de formación de palabras derivadas utilizando prefixos e sufixos, así como a importancia dos textos instrutivos, completan esta proposta. O alumnado terá que ir acadando diferentes aprendizaxes e habilidades seguindo unha ruta marcada que culminará coa creación dun manual de xogos que será de utilidade para o grupo clase. Este percorrido pola situación de aprendizaxe irá encamiñado á consecución das competencias clave por parte do alumnado.

Produción de textos orais, no que o alumnado terá que:

  • Transmitir a mensaxe a través da linguaxe oral e xestual.
  • Practicar a entoación, dicción e fluidez.
  • Traballar en equipo, chegando a acordos e respectando os roles.

Comprensión de textos orais, no que o alumnado terá que:

  • Extraer información relevante.
  • Destacar as palabras clave.
  • Resumir a información.

Investigación, no que o alumnado terá que:

  • Seleccionar fontes de información fiables.
  • Atopar información precisa e axeitada.
  • Seleccionar a información necesaria.

Produción de textos escritos, no que o alumnado terá que:

  • Organizar instrucións de xeito eficaz.
  • Utilizar os signos de puntuación necesarios.
  • Escribir con corrección ortográfica, poñendo os acentos gráficos necesarios e utilizando correctamente as maiúsculas.

Comprensión de textos escritos, no que o alumnado terá que:

  • Seguir as instrucións dun xogo.
  • Traballar de xeito autónomo cando as actividades o requiran seguindo as instrucións dos enunciados.

Participación activa nas titorías (asembleas) no que o alumnado poderá:

  • Practicar a escoita activa.
  • Participar libremente con intervencións axeitadas, nun entorno seguro.
  • Respectar a quenda de intervencións.
  • Respectar as intervencións dos demais sen emitir xuízos.

Contribución á consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS):

ODS 10, redución das desigualdades. O fío condutor deste REA contribúe á cohesión do grupo a través de distintas actividades que buscan o respecto do grupo á hora de traballar ou xogar sen temor a sufrir discriminación. A consecución do reto busca crear un espazo de diversión e entendemento a través do xogo no que as diferenzas de xénero, orientación sexual, discapacidade, procedencia, orixe, cultura ou relixión sexan aceptadas e respectadas.

ODS 16, promover sociedades xustas, pacíficas e inclusivas. Aprender a importancia de que haxa leis xustas para toda a sociedade e o dereito a ser tratados xustamente nos tribunais (é dicir, sen discriminación por razón de xénero, orientación sexual, discapacidade, procedencia, orixe, cultura ou relixión). Neste REA, a través do xogo, temos a oportunidade de entender que o establecemento dunhas normas xustas e claras, libres de estereotipos e prexuízos, favorecen as relacións interpersoais e melloran a convivencia do grupo.

Tamén ten importancia neste REA a creación dun espazo seguro, no que sentirnos protexidos e poder expresarnos con confianza.

A importancia de coñecer a nosa cultura e a responsabilidade de transmitila ás seguintes xeracións.

A participación activa, a cooperación na resolución de problemas e retos, o respecto á diversidade  valorando os talentos de cada persoa, van contribuír a mellorar as relacións interpersoais do grupo e, por tanto, podemos dicir que este REA contribúe á formación dunha cidadanía que traballará en prol da redución das desigualdades.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA, "Activa modo diversiÓN", realizouse a partir da programación modelo de PROENS para a área de Lingua Castelá e Literatura de 6º de Educación Primaria, máis concretamente a partir da Unidade Didáctica 2: "Escrito queda mellor". Trátase da segunda unidade deste curso e referénciase nos seguintes bloques:

Contidos Bloque da materia
  • C1.2 - Valoración da diversidade de linguas na nosa contorna e na nosa comunidade autónoma.
  • C1.3 - Estratexias de identificación de prexuízos e estereotipos lingüísticos, ofrecendo alternativas para estes.
  • C1.4 - A diversidade etnocultural e lingüística como riqueza e ferramenta de reflexión interlingüística.
Bloque 1
  • C2.3 - Procesos: interacción oral.
  • C2.3.1 - Estratexias para a utilización da linguaxe oral como instrumento de comunicación e aprendizaxe: escoitar, recoller datos, preguntar, exposición de ideas.
  • C2.3.2 - Interacción oral adecuada en situacións de aula e en contextos formais pautados con respecto ás estratexias de cortesía lingüística.
  • C2.3.3 - Participación activa en situacións de comunicación, espontáneas e dirixidas, utilizando un discurso coherente, ordenado e lóxico, e mobilizando a empatía na escoita e na expresión para transmitir necesidades, vivencias e emocións propias e alleas.
Bloque 2
  • C3.1 - Contexto.
  • C3.1.1 - Incidencia entre os compoñentes do feito comunicativo (situación, participantes, propósito comunicativo, canle, rexistro) na comunicación escrita.
  • C3.3 - Procesos: comprensión lectora.
  • C3.3.1 - Lectura compartida e expresiva con entoación e ritmo fluídos.
  • C3.3.2 - Estratexias de identificación e valoración do sentido global do texto, de integración da información explícita e de realización de inferencias para superar o sentido literal de textos en fontes documentais diversas en procesos de comprensión e produción de textos escritos.
  • C3.4 - Procesos: produción escrita.
  • C3.4.1 - Elaboración de textos, con presentación coidada con intención comunicativa e creatividade.
  • C3.4.2 - Estratexias elementais, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e edición de textos escritos e multimodais complexos, con distintos propósitos comunicativos.
  • C3.4.5 - Produción de textos escritos e multimodais coherentes, en soporte físico ou dixital, con cohesión e adecuación textual mediante a selección, en cada situación comunicativa, do modelo discursivo que corresponda, usando as normas ortográficas axeitadas ao seu nivel e perfeccionándose na mobilización de estratexias individuais ou grupais de planificación, redacción, e revisión e autocorrección.
Bloque 3
  • C6.1 - Identificación das similitudes e diferenzas entre as linguas do seu ámbito escolar e social para acadar unha competencia comunicativa integrada e progresar na súa aprendizaxe.
  • C6.5 - Aproximación á lingua como sistema con distintos niveis: sons, letras, palabras, oracións e textos. Observación e comparación de unidades comunicativas básicas.
  • C6.12 - Recoñecemento das distintas clases de palabras e características do seu uso en situacións concretas de comunicación (substantivo, verbo, adxectivo, preposición, adverbio, pronomes e artigos) e utilización das regras ortográficas e de puntuación.
  • C6.13 - Procedementos elementais de adquisición e enriquecemento de vocabulario a través dos textos.
Bloque 6

No que respecta aos obxectivos, este recurso céntrase nos seguintes:

Obxectivos Descrición
OBX 1

Recoñecer a diversidade lingüística do mundo a partir da identificación das linguas do alumnado e a realidade plurilingüe e multicultural de España para favorecer a reflexión interlingüística, para identificar e rexeitar estereotipos e prexuízos lingüísticos, e para valorar a devandita diversidade como fonte de riqueza cultural. 

OBX 3

Producir textos orais e multimodais con coherencia, claridade e rexistro adecuados para expresar ideas, sentimentos e conceptos; construír coñecemento; establecer vínculos persoais; e participar con autonomía e unha actitude cooperativa e empática en interaccións orais variadas.

OBX 4

Comprender e interpretar textos escritos e multimodais, recoñecendo o sentido global, as ideas principais e a información explícita e implícita, e realizando con axuda reflexións elementais sobre aspectos formais e de contido, para adquirir e construír coñecemento e para responder a necesidades e intereses comunicativos diversos.

OBX 5

Producir textos escritos e multimodais, con corrección gramatical e ortográfica básicas, seriando correctamente os contidos e aplicando estratexias elementais de planificación, textualización, redacción, revisión e edición para construír coñecemento e para dar resposta a demandas comunicativas concretas.

OBX 9

Reflexionar de forma guiada sobre a linguaxe a partir de procesos de produción e comprensión de textos en contextos significativos, utilizando a terminoloxía elemental adecuada para iniciarse no desenvolvemento da conciencia lingüística e para mellorar as destrezas de produción e comprensión oral e escrita.

OBX 10

Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática utilizando unha linguaxe non discriminatoria e detectando e rexeitando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz senón tamén ético da linguaxe.

Os descritores das competencias clave incluídos nesta unidade son os seguintes:

Competencias clave Clave dos descritores operativos

Competencia en comunicación lingüística (CCL)

CCL1, CCL2, CCL3, CCL5

Competencia plurilingüe (CP)

CP2, CP3

Competencia matemática, en ciencia, tecnoloxía e enxeñería (STEM)

STEM1, STEM2

Competencia dixital (CD)

CD1, CD2, CD3

Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA)

CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5

Competencia emprendedora (CE)

CE1

Competencia en conciencia e expresións culturais (CCEC)

CCEC1, CCEC3

Competencia cidadá (CC)

CC1, CC2, CC3

Feito con eXeLearning (Nova xanela)