2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA (Recurso Educativo Aberto) forma parte dun conxunto de 4 REA, unha proposta global para a materia de CIS (Ciencias Sociais) de 5º de Primaria do proxecto cREAgal para conter as 8 UD (Unidades Didácticas) recollidas da programación modelo de Proens vixente ao curso 2025 – 2026.

A distribución do conxunto de REA da materia de CIS de 5º Primaria respecta no posible a temporalización por trimestre e a secuencia de UD da programación modelo Proens. Ademais, a proposta de emparellar dúas UD por REA respecta os elementos curriculares da programación modelo Proens vixente.

Programación modelo de Proens curso 2025-2026 pdf

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título	Unidade/s didáctica/s (Proens)	Criterios de avaliación traballados	% Peso Materia (Orientación de Proens)	Temporalización
REA 1: “Un robot no Universo”	UD 1: “O noso planeta: a Terra” UD 2: “A representación da Terra”	CA 2.1, CA2.2, CA 1.1, CA1.2, CA 1.3 CA 2.1, CA2.2, CA 1.1, CA1.2, CA 1.3, CA 1.4, CA 2.4	13 + 13	(10 + 10) 20 sesións do primeiro trimestre
REA 2: “Salva o cole, salva o planeta!”	UD 3: “O clima” UD 4: “Vida sustentable”	CA 2.1, CA2.2, CA 2.3, CA 1.1, CA1.2, CA 1.3, CA 1.4 CA 2.1, CA2.2, CA 2.3, CA 1.1, CA1.2, CA 1.3, CA 2.4, CA 3.3	13 + 12	(10+8) 18 sesións do segundo trimestre
REA 3: “A nosa pegada no cole”	UD 5: “As institucións de Galicia” UD 6: “Poboación”	CA 3.1, CA 3.4, CA 1.1, CA1.2, CA 1.3, CA 3.2, CA 3.3 CA 3.1, CA 3.4, CA 1.1, CA1.2, CA 1.3, CA 1.4	12 + 12	(8+8) 16 sesións entre o segundo e o terceiro trimestre
REA 4: “A Historia é ciencia”	UD 7: “A Idade Media” UD 8: “A Idade Moderna”	CA 4.1, CA 4.2, CA 4.3, CA1.1, CA 1.2, CA 1.3 CA 4.1, CA 4.2, CA 4.3, CA1.1, CA 1.2, CA 1.3	12 + 13	(7+9) 16 sesións no terceiro trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica está baseada nos eixes da materia “Ciencias Sociais” de 5º de Primaria.

Neste REA, centrado na viaxe a través do tempo, coa creación dun museo, trataranse os seguintes eixes:

Implicación do alumnado no coñecemento e respecto pola súa contorna, cultura e historia a través do coñecemento do planeta Terra e a representación da mesma.

Fomento de actitudes como a creatividade, a cooperación, o desenvolvemento tecnolóxico sostible ou o emprendemento.
Coñecemento das ferramentas axeitadas para formar individuos libres e con espírito crítico, que apliquen a conciencia ecosocial no coidado do noso planeta.
Colaboración na consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e a súa conexión co mundo real, en particular os seguintes:

ODS 4. Educación de calidade.

ODS 11. Cidades e comunidades sostibles.

ODS 12. Produción e consumo responsable.

ODS 13. Acción polo clima.

ODS 15. Vida dos ecosistemas terrestres.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA desenvolve ás seguintes unidades da programación didáctica de referencia publicada en Proens (curso 2023 – 2024, na súa primeira edición) para o 5º curso de Educación Primaria na materia de Ciencias Sociais: UD 1 “O noso planeta: A Terra” e UD 2 “A representación da Terra”.

Enmárcase nos bloques de contido 1. Ciencia e Tecnoloxía e 2. O mundo e o desenvolvemento sostible.

Contidos	Bloque da materia
C1.1 - Fases da investigación científica (observación, formulación de preguntas e predicións, planificación e realización de experimentos, recollida e análises de información e datos, comunicación de resultados...). C1.2 - Instrumentos e dispositivos apropiados para realizar observacións e medicións precisas de acordo coas necesidades da investigación. C1.3 - Terminoloxía propia da área e vocabulario científico básico relacionado coas diferentes investigacións. C1.4 - Fomento da curiosidade, da iniciativa, da constancia e do sentido da responsabilidade na realización das diferentes investigacións. C1.5 - A ciencia, a tecnoloxía, a enxeñaría e as matemáticas como actividades humanas. As profesións STEM na actualidade desde unha perspectiva de xénero. (*) C1.6 - Dispositivos e recursos dixitais de acordo coas necesidades do contexto educativo. A aula virtual. C1.7 - Estratexias de recollida, almacenamento e representación de datos para facilitar a súa comprensión e análise.	Bloque 1
C2.1 - A Terra, o universo e o Sistema Solar. Movementos terrestres e fases lunares. C2.3 - Cartografía, planos, mapas e planisferios. Escalas e símbolos convencionais de mapas, elaboración de itinerarios.	Bloque 2

Contidos

Bloque da materia

C1.1 - Fases da investigación científica (observación, formulación de preguntas e predicións, planificación e realización de experimentos, recollida e análises de información e datos, comunicación de resultados...).

C1.2 - Instrumentos e dispositivos apropiados para realizar observacións e medicións precisas de acordo coas necesidades da investigación.

C1.3 - Terminoloxía propia da área e vocabulario científico básico relacionado coas diferentes investigacións.

C1.4 - Fomento da curiosidade, da iniciativa, da constancia e do sentido da responsabilidade na realización das diferentes investigacións.

C1.5 - A ciencia, a tecnoloxía, a enxeñaría e as matemáticas como actividades humanas. As profesións STEM na actualidade desde unha perspectiva de xénero. (*)

C1.6 - Dispositivos e recursos dixitais de acordo coas necesidades do contexto educativo. A aula virtual.

C1.7 - Estratexias de recollida, almacenamento e representación de datos para facilitar a súa comprensión e análise.

Bloque 1

C2.1 - A Terra, o universo e o Sistema Solar. Movementos terrestres e fases lunares.

C2.3 - Cartografía, planos, mapas e planisferios. Escalas e símbolos convencionais de mapas, elaboración de itinerarios.

Bloque 2

(*) Indicar que, respecto do contido C1.5, ampliouse o tratamento das profesións STEM a STEAM.

Obxectivos da materia traballados especificamente no REA.

Obxectivos	Descrición
OBX 1	Utilizar dispositivos e recursos dixitais de forma segura, responsable e eficiente, para buscar información, comunicarse e traballar de maneira individual, en equipo e en rede.
OBX 2	Expor e dar resposta a cuestións científicas sinxelas, utilizando diferentes técnicas, instrumentos e modelos propios do pensamento científico, para interpretar e explicar feitos e fenómenos que ocorren no medio natural, social e cultural.
OBX 3	Identificar as características dos diferentes elementos ou sistemas do medio natural, social e cultural, analizando a súa organización e propiedades e establecendo relacións entre estes, para recoñecer o valor do patrimonio cultural, conservalo, melloralo e emprender accións para o seu uso responsable.
OBX 4	Identificar as causas e consecuencias da intervención humana na contorna, desde os puntos de vista social, económico, cultural, tecnolóxico e ambiental, para mellorar a capacidade de afrontar problemas, buscar solucións e actuar de maneira individual e cooperativa na súa resolución, e para poñer en práctica estilos de vida sustentables e consecuentes co respecto, o coidado e a protección das persoas e do planeta.

Competencias clave e os descritores operativos traballados.

Competencias clave	Clave dos descritores operativos
CCL Competencia en comunicación lingüística	CCL 1, CCL 2, CCL 3, CCL 5
STEM Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría	STEM 1, STEM 2, STEM 4, STEM 5
CD Competencia dixital	CD 1, CD 2, CD 3, CD 4, CD 5
CPSAA Competencia persoal, social e de aprender a aprender	CPSAA 4
CC Competencia cidadá	CC 1, CC 3, CC 4
CE Competencia emprendedora	CE 1
CCEC Competencia en conciencia e expresión culturais	CCEC 1, CCEC 4

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0