Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Os REA da materia de Lingua Castelá e Literatura de 1º da ESO están deseñados a partir da programación modelo de Proens 2022-2023, versión 1.

Lingua Castelá e Literatura é unha materia instrumental estruturada arredor de tres grandes bloques de contido: Lingua, Literatura e Texto-Comunicación. A actual división das unidades didácticas en Proens dota dun peso desigual estes contidos: 20% para Lingua, 30% para Literatura e 50% para Texto-Comunicación. Ademais, reparte ditos contidos de xeito irregular: 1º trimestre, Texto-Comunicación e Literatura; 2º trimestre, Lingua, Texto-Comunicación e Literatura e 3º trimestre, Texto-Comunicación e Literatura.

Para acadar un mellor equilibrio, o equipo de persoas elaboradoras decide trasladar a UD 4 do 2º trimestre ao 1º e a UD 2 do 1º trimestre ao 2º. Deste xeito, o peso dos contidos de Lingua estará repartido ao longo dos tres trimestres: o alumnado aprenderá as unidades lingüísticas no 1º trimestre, e no 2º e 3º poderá retroalimentarse e ter os coñecementos daquelas ao traballar co texto (unidades didácticas 5 e 7 de Proens).

Tamén se varía a temporalización nas unidades didácticas 1 e 4, mantendo a duración anual de 105 sesións.

- UD1: 9 sesións en Proens. 6 sesións para o REA.

- UD4: 18 sesións en Proens. 21 sesións para REA 4.

Este REA 3 ¡No nos mires, iguálate! é un REA para o 1º trimestre que traballa os contidos da unidade didáctica de Proens 2, deseñado para desenvolver en 12 sesións.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título

Unidade/s didáctica/s (Proens)

Criterios de avaliación traballados

% Peso Materia (Orientación de Proens)

Temporalización

REA01: ¡Nos vamos de viaje!

UD1: A Torre de Babel

CA1.1, CA1.2, CA1.3

10%

1ºT- 16 sesións

UD3: Tu risa me hace libre

CA3.3, CA3.4, CA3.7, CA3.8, CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.5, CA4.7, CA4.8

10%

REA02: El misterio de las palabras robadas

UD4: O misterio das palabras

CA2.7, CA5.1, CA5.4, CA5.5

20%

2ºT- 21 sesións

REA03: ¡No nos mires, iguálate!

UD2: Comunicando

CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.8, CA3.3, CA3.5, CA3.8, CA5.1, CA5.3

10%

1ºT- 12 sesións

REA04: ¡Cuento contigo!

UD5: Cóntame un conto

CA2.1, CA2.3, CA3.1, CA3.3, CA3.4, CA3.7

10%

2ºT- 22 sesións

UD6: Viviendo una realidad capturada por las palabras

CA3.3, CA3.4, CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.6, CA4.7, CA4.8

10%

REA05: Un mundo por proteger

UD7: Escribir a natureza

CA2.1, CA2.3, CA2.5, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.6, CA3.8, CA5.2, CA5.3

10%

3ºT- 12 sesións

REA06: Protege tu intimidad

UD8: Atrapados na rede

CA2.1, CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.6, CA2.9, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA3.6

10%

3ºT- 22 sesións

UD9: Hay arroyos poetas y voces interiores

CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5, CA4.6, CA4.7, CA4.8

10%

Eixes da proposta didáctica

A proposta didáctica do REA "¡No nos mires, iguálate!" combina os contidos de comunicación e ortografía das letras (propios da materia de Lingua castelá e literatura en 1º da ESO), cos contidos de igualdade entre homes e mulleres (elemento transversal), ámbolos dous recollidos no Decreto 156/2022, de 15 de setembro, polo que se establecen a ordenación e o currículo da educación secundaria obrigatoria na Comunidade Autónoma de Galicia.

Este REA está baseado nos seguintes eixes da materia Lingua castelá e literatura:

  • desenvolvemento das competencias relacionadas coa interacción oral, escrita e audiovisual adecuadas nos distintos ámbitos e contextos e en función de diferentes propósitos comunicativos;
  • interpretación de textos non literarios (académicos, sociais e propios da vida cotiá);
  • a reflexión explícita sobre o funcionamento da lingua como ferramenta necesaria para desenvolver a conciencia lingüística e mellorar os
    procesos de expresión, comprensión e recepción crítica de textos de diferentes ámbitos.

Asimesmo, traballa en prol de acadar un dous Obxectivos de Desenvolvemento Sostible establecidos pola Organización de Nacións Unidas na súa Axenda 2030, en concreto, o obxectivo número 5, a igualdade de xénero.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA desenvolve a unidade didáctica número 2 da programación modelo de Proens, "Comunicando", dedicada ao estudo do proceso comunicativo e á incidencia dos seus elementos na interpretación e na comprensión dos textos orais e escritos.

A continuación detállanse os contidos organizados polos bloques da materia:

Contidos

Bloque da materia

  • Elaboración de conclusións propias sobre o funcionamento do sistema lingüístico cunha linguaxe específica a partir da observación, comparación e clasificación das unidades comunicativas e do contraste entre linguas.

  • Detección de usos discriminatorios da linguaxe verbal e non verbal.

Bloque I:  As linguas e os seus falantes

  • Análise das compoñentes do feito comunicativo: grao de formalidade da situación e carácter público ou privado, distancia social entre os interlocutores, propósitos comunicativos e interpretación de intencións, canle de comunicación e elementos non verbais da comunicación.
  • Contexto vinculado ás estratexias de comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais de diferentes ámbitos.
  • Contexto vinculado ás estratexias de produción de textos orais, escritos e multimodais de diferentes ámbitos.
  • Elaboración de textos orais tendo en conta os compoñentes do feito comunicativo: grao de formalidade da situación e carácter público ou privado; distancia social entre os interlocutores; propósitos comunicativos: canle de comunicación e elementos non verbais da comunicación.
  • Xéneros discursivos desde o punto de vista da comprensión e da análise crítica de textos orais, escritos e multimodais.
  • Xéneros discursivos desde o punto de vista da produción de textos orais, escritos e multimodais.
  • Participación en xéneros discursivos propios do ámbito persoal: a conversa.
  • Produción oral formal: planificación e procura de información, creación e revisión. Adecuación á audiencia e ao tempo de exposición. Elementos non verbais. Trazos discursivos e lingüísticos da oralidade formal.
  • Comprensión lectora: sentido global do texto e relación entre as súas partes. A intención do emisor.

Bloques II e III: Comunicación oral e escrita

  • Aproximación á lingua como sistema e ás súas unidades básicas tendo en conta os diferentes niveis: o son e o sistema de escritura, as palabras (forma e significado) e a súa organización no discurso (orde das palabras, compoñentes das oracións ou conexión entre os significados).
  • Recoñecemento e uso discursivo dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais.
  • Procesos de comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais.
  • Procesos de produción de textos orais, escritos e multimodais.
  • Produción escrita: planificación, redacción, revisión e edición en diferentes soportes. Corrección gramatical e ortográfica. Propiedade léxica. Usos da escritura para a organización do pensamento: toma de apuntamentos, esquemas, mapas conceptuais, definicións, resumos etc.
  • Comprensión oral: sentido global do texto e relación entre as súas partes, selección e retención da información relevante.
  • Corrección lingüística e revisión ortográfica e gramatical dos textos. Estratexias de uso progresivamente autónomo de dicionarios e manuais de gramática en soporte analóxico ou dixital para obter información gramatical básica.
  • Utilización dos signos básicos de puntuación como mecanismo organizador do texto escrito. A súa relación co significado.

Bloque V: Reflexión sobre a lingua

Estes son os obxectivos de Lingua castelá e Literatura traballados neste REA:

Obxectivos

Descrición

OBX2

Comprender e interpretar textos orais e multimodais, recollendo o sentido xeral e a información máis relevante, identificando o punto de vista e a intención do emisor e valorando a súa fiabilidade, a súa forma e o seu contido, para construír coñecemento, formarse unha opinión e ampliar as posibilidades. de alegría e lecer.

OBX3

Producir textos orais e multimodais con coherencia e fluidez e co rexistro axeitado, tendo en conta as convencións dos distintos xéneros discursivos e participar en interaccións orais cunha actitude cooperativa e respectuosa, tanto para construír coñecemento e establecer vínculos persoais como para intervir activamente. e informado en diferentes contextos sociais.

OBX4

Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e con diferentes finalidades lectoras, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias, identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma e valorando a súa calidade e fiabilidade para responder. a diversas necesidades e intereses comunicativos e para construír coñecemento.

OBX5

Producir textos escritos e multimodais coherentes, cohesionados, adecuados e correctos, tendo en conta as convencións do xénero discursivo elixido, para construír coñecemento e responder de forma informada, eficaz e creativa a demandas comunicativas concretas.

OBX9

Mobilizar os coñecementos sobre a estrutura da lingua e os seus usos e reflexionar de xeito progresivo e autónomo sobre as opcións lingüísticas e discursivas, coa terminoloxía adecuada, para desenvolver a conciencia lingüística, aumentar o repertorio comunicativo e mellorar as competencias tanto na produción oral como na escrita, así como na recepción crítica.

OBX10

Poñer as prácticas de comunicación propias ao servizo da convivencia democrática, da resolución dialogada dos conflitos e da igualdade de dereitos de todas as persoas, utilizando unha linguaxe non discriminatoria e desterrando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só efectivo, senón tamén efectivo, ético e democrático, da lingua.

E, por último, preséntanse ás competencias clave e os descritores operativos que se traballan neste recurso educativo:

Competencias clave

Clave dos descritores operativos

Competencia en comunicación lingüística

CCL1, CCL2, CCL3 e CCL5

Competencia dixital

CD1 e CD5

Competencia persoal, social e de aprender a aprender

CPSAA2, CPSAA3, CPSAA4 e CPSAA5

Competencia cidadá

CC1 e CC3

Feito con eXeLearning (Nova xanela)