Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA forma parte da proposta cREAgal para a área de Matemáticas de 6º curso de educación primaria. O seu deseño parte da programación modelo de Proens (versión 2, 01/07/2024), a cal se achega en formato PDF para facilitar a súa consulta.

A proposta de recursos cREAgal para esta área configura unha secuencia de nove REA que cobren integramente o currículo da área, establecéndose unha correlación directa coas nove unidades didácticas da programación modelo de Proens.

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título Unidade/s didáctica/s (Proens) Criterios de avaliación traballados % Peso Materia (Orientación de Proens) Temporalización
REA 1: "Los números y nuestra biblioteca" UD1: Os números naturais e a biblioteca CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.6, CA1.8, CA4.3, CA4.4, CA4.5, CA4.9, CA6.4 12% 1º trimestre
REA 2: "Potenciando las diversiones" UD2: As potencias CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.6, CA1.7, CA1.8, CA4.3, CA4.4, CA6.6, CA6.7 12% 1º trimestre
REA 3: "Minichefs" UD3: Unha aventura espacial CA1.1, CA1.5, CA1.6, CA1.7, CA4.1, CA4.4, CA4.5, CA4.6, CA6.1, CA6.8 12% 1º trimestre
REA 4: "Viaje de fin de curso" UD4: Os números enteiros CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.6, CA1.8, CA4.3, CA4.4, CA4.5, CA4.9, CA6.4 12% 2º trimestre
REA 5: "Nuestra fiesta de primavera" UD5: Coas mans na masa: elaboramos receitas. CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.6, CA1.8, CA1.9, CA4.4, CA4.8, CA6.3, CA6.6 12% 2º trimestre
REA 6: "Diseña tu moda" UD6: Proporcionalidade e porcentaxes CA1.1, CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.6, CA1.7, CA4.3, CA4.4, CA6.5 10% 2º trimestre
REA 7: "Ruta matemática por Galicia" UD7: Medidas: lonxitude, capacidade, masa e tempo. CA1.2, CA1.4, CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.6, CA2.7, CA2.8, CA4.2, CA6.2 10% 3º trimestre
REA 8: "Arte-Metría" UD8: O plano e as figuras xeométricas CA3.1, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA3.6, CA3.7, CA3.8, CA6.3, CA6.7, CA6.8. 10% 3º trimestre
REA 9: "Compras con estrategia" UD9: Estatística CA1.3, CA4.7, CA5.1, CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7, CA5.8, CA6.1, CA6.6 10% 3º trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica está baseada nos eixes da área "Matemáticas" de 6º curso de educación primaria:

  • Interpretar situacións da vida cotiá proporcionando unha representación matemática destas mediante conceptos, ferramentas e estratexias, para analizar a información máis relevante.
  • Resolver situacións problemáticas, aplicando diferentes técnicas, estratexias e formas de razoamento, para explorar distintas maneiras de proceder, obter solucións e asegurar a súa validez desde un punto de vista formal e en relación co contexto exposto.
  • Explorar, formular e comprobar conxecturas sinxelas ou formular problemas de tipo matemático en situacións baseadas na vida cotiá, de forma guiada, recoñecendo o valor do razoamento e a argumentación, para contrastar a súa validez, adquirir e integrar novo coñecemento.
  • Utilizar o pensamento computacional, organizando datos, descompoñendo en partes, recoñecendo patróns, xeneralizando e interpretando, modificando e creando algoritmos de forma guiada, para modelizar e automatizar situacións da vida cotiá.
  • Recoñecer e utilizar conexións entre as diferentes ideas matemáticas, así como identificar as matemáticas noutras áreas ou na vida cotiá, interrelacionando conceptos e procedementos, para interpretar situacións e contextos diversos.
  • Comunicar e representar, de forma individual e colectiva, conceptos, procedementos e resultados matemáticos, utilizando a linguaxe oral, escrito, gráfico, multimodal e a terminoloxía matemática apropiada, para dar significado e permanencia ás ideas matemáticas.
  • Desenvolver destrezas persoais que axuden a identificar e xestionar emocións ao enfrontarse a retos matemáticos, fomentando a confianza nas propias posibilidades, aceptando o erro como parte do proceso de aprendizaxe e adaptándose ás situacións de incerteza, para mellorar a perseveranza e gozar na aprendizaxe das matemáticas.
  • Desenvolver destrezas sociais, recoñecendo e respectando as emocións, as experiencias das e dos demais e o valor da diversidade, participando activamente en equipos de traballo heteroxéneos, mixtos e diversos con roles asignados, para construír unha identidade positiva como estudante de matemáticas, fomentar o benestar persoal e crear relacións saudables.

Esta situación de aprendizaxe relaciónase directamente cos seguintes Obxectivos de Desenvolvemento Sostibles (ODS):

  1. ODS 5: Igualdade de Xénero
  2. ODS 10: Redución das Desigualdades.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Este REA, en relación coa programación didáctica modelo de Proens para a área de "Matemáticas" de 6º curso de educación primaria, contextualízase na unidade didáctica 8.

Ao longo da situación de aprendizaxe abórdanse todos os contidos e criterios de avaliación do bloque 3, "Sentido espacial" do currículo. Inclúe tamén unha parte do bloque 6, "Sentido socioemocional".

Segundo a programación modelo de Proens, o bloque 3 non se trata en ningún outro tema, polo que a cantidade de contidos deste REA é extensa. Debido a isto, decidiuse que as actividades centraríanse nos novos contidos incorporados neste curso, e non tanto nos que xa se estudaron en cursos anteriores.

Por outra banda, na descrición global dos contidos mínimos de Proens menciónanse os volumes, pero isto non aparece de xeito explícito no currículo da materia, polo que non se aborda.

Contidos Bloque da materia

C3.1 - Figuras xeométricas de dúas e tres dimensións

  • C3.1.1 - Interpretación e elaboración de mensaxes e descricións relativas ao seu contorno físico, aos obxectos e á arte con vocabulario adecuado relacionado con figuras e corpos xeométricos, relacións (paralelismo, perpendicularidade, simetría) e posicións ou elementos referenciais (coordenadas, puntos cardinais, distancias, ángulos e xiros).
  • C3.1.2 - Exploración individual e en equipo de propiedades de figuras xeométricas de dúas e tres dimensións mediante materiais manipulables como cuadrículas, xeoplanos, policubos, bloques xeométricos, organicubos, katamino, crebacabezas xeométricos, tangram, e o manexo de ferramentas dixitais de xeometría dinámica, realidade aumentada e robótica educativa para a procura de regularidades, comparación e clasificación con criterios sinxelos e explicación do proceso.
  • C3.1.3 - Resolución de problemas contextualizados que impliquen o recoñecemento, clasificación e descrición de corpos xeométricos en obxectos e imaxes, demostrando curiosidade por descubrir propiedades e relacións, con explicación do proceso seguido.
  • C3.1.4 - Estratexias e técnicas de construción de figuras e corpos xeométricos por composición e descomposición, mediante materiais manipulables, instrumentos de debuxo (regra, escuadra, compás) e aplicacións informáticas, con explicación do proceso.

C3.2 - Localización e sistemas de representación

  • C3.2.1 - Interpretación e descrición co uso de vocabulario adecuado das direccións e da posición relativa en planos e mapas a partir de puntos de referencia (incluídos os puntos cardinais), cálculo de distancias e escalas en soportes físicos e virtuais.
  • C3.2.2 - Descrición de posicións e movementos no primeiro cuadrante do sistema de coordenadas cartesiano a través de xogos e retos (gráficos, robótica educativa), identificando utilidades habituais.
  • C3.2.3 - Elaboración e descrición de itinerarios, desprazamentos e movementos en planos, bosquexos, mapas e maquetas con representación de situacións da vida cotiá.

C3.3 - Movementos e transformacións

  • C3.3.1 - Identificación de figuras transformadas, observando translacións, xiros e simetrías.
  • C3.3.2 - Xeración de figuras transformadas a partir dun patrón, con predicións sobre o resultado e contraste das opinións en equipo.
  • C3.3.3 - Identificación de figuras semellantes en situacións da vida cotiá.
  • C3.3.4 - Xeración de figuras semellantes a partir de simetrías e translacións dun patrón inicial con predición do resultado.

C3.4 - Visualización, razoamento e modelización xeométrica.

  • C3.4.1 - Resolución e formulación de problemas da vida cotiá que impliquen o uso de estratexias variadas para o cálculo de perímetros e áreas de figuras planas, con contraste de estratexias e resultados.
  • C3.4.2 - Resolución de problemas xeométricos que impliquen o coñecemento de figuras e corpos, as súas relacións e propiedades, utilizando un modelo (estratexias de clasificación, exemplos contrarios, formulación de hipótese, construción, argumentación e toma de decisións).
  • C3.4.3 - Resolución de problemas da vida cotiá con emprego do modelo xeométrico e a representación matemática da situación para resolver.
  • C3.4.4 - Utilización de instrumentos de debuxo (regra, escuadra, compás e transportador de ángulos) e programas de xeometría dinámica para a elaboración de conxecturas sobre propiedades xeométricas.
  • C3.4.5 - Recoñecemento de relacións xeométricas, posicións, movementos, simetrías e translacións en contextos lúdicos, artísticos, científicos, técnicos, e en calquera outro ámbito da vida cotiá.
Bloque 3

C6.1 - Crenzas, actitudes e emocións

  • C6.1.7 - Os enigmas, desafíos, procura de pistas, xeroglíficos, xogos de codificación e decodificación, pasatempos e retos matemáticos para incrementar a creatividade, o descubrimento, a curiosidade e gusto polas matemáticas.

C6.2 - Traballo en equipo, inclusión, respecto e diversidade

  • C6.2.4 - Investigación individual e en equipo sobre a contribución da análise de datos, a xeometría, a numeración, o cálculo e a probabilidade aos distintos ámbitos do coñecemento humano desde unha perspectiva de xénero.
Bloque 6
Obxectivos Descrición
OBX 1
Interpretar situacións da vida cotiá proporcionando unha representación matemática destas mediante conceptos, ferramentas e estratexias, para analizar a información máis relevante.
OBX 2
Resolver situacións problematizadas, aplicando diferentes técnicas, estratexias e formas de razoamento, para explorar distintas maneiras de proceder, obter solucións e asegurar a súa validez desde un punto de vista formal e en relación co contexto exposto.
OBX 3
Explorar, formular e comprobar conxecturas sinxelas ou formular problemas de tipo matemático en situacións baseadas na vida cotiá, de forma guiada, recoñecendo o valor do razoamento e a argumentación, para contrastar a súa validez, adquirir e integrar novo coñecemento.
OBX 5 Recoñecer e utilizar conexións entre as diferentes ideas matemáticas, así como identificar as matemáticas noutras áreas ou na vida cotiá, interrelacionando conceptos e procedementos, para interpretar situacións e contextos diversos.
OBX 6 Comunicar e representar, de forma individual e colectiva, conceptos, procedementos e resultados matemáticos, utilizando a linguaxe oral, escrito, gráfico, multimodal e a terminoloxía matemática apropiados, para dar significado e permanencia ás ideas matemáticas.
OBX 8 Desenvolver destrezas sociais, recoñecendo e respectando as emocións, as experiencias das e dos demais e o valor da diversidade, participando activamente en equipos de traballo heteroxéneos, mixtos e diversos con roles asignados, para construír unha identidade positiva como estudante de matemáticas, fomentar o benestar persoal e crear relacións saudables.
Competencias clave Clave dos descritores operativos
CCL - Competencia en comunicación lingüística CCL1, CCL3, CCL5
CP - Competencia plurilingüe CP3
STEM - Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría STEM1, STEM2, STEM3, STEM4, STEM5
CD - Competencia dixital CD1, CD2, CD3, CD5
CPSAA - Competencia persoal, social e de aprender a aprender CPSAA1, CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5
CC - Competencia cidadá CC2, CC3, CC4
CE - Competencia emprendedora CE1, CE3
CCEC - Competencia en conciencia e expresión culturais CCEC1, CCEC4

Feito con eXeLearning (Nova xanela)