Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este REA forma parte da proposta cREAgal para a área de Educación Física  de 1 de ESO. O seu deseño parte da programación modelo de Proens 2022-2023, versión 1  e vixente en xullo de 2024. Para adaptala á programación modelo vixente en xullo de 2025 de Proens deberíamos ter en conta que se integrou a UD3 (versión xullo 24) : Empezo a quentar na  UD1: Presentámonos e empezamos a quentar ( versión xullo 2025)  e polo que se pasa de 10 a 9 UD.

Na proposta de REA de cREAgal agrúpanse varias unidades didácticas en algúns recursos, configurando unha secuencia coherente ao longo do curso. A planificación completa para a área inclúe un total de catro REA..

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título Unidade/s didáctica/s (Proens) Criterios de avaliación traballados % Peso Materia (Orientación de Proens) Temporalización
REA 1: "Expomoving" UD1: A Presentamos
UD2: Coñezo o meu corpo		 CA1.2, CA1.3,CA2.2., CA2.5 e CA6.2
CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.6, CA2.1, CA3.1, CA3.2, CA4.3		 20% 1º trimestre
REA 2: "Naturalizando deportes" UD3: Empezo a quentar
UD4: Probamos outros xogos deportivos		 CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA2.1, CA6.1 e CA6.2
CA1.2, CA1.3, CA2.4,CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA5.1 e CA6.3		 15% 1 º trimestre
REA 3: "Ti sí que vales" UD5: Os xogos de sempre
UD6: Isto é ximnasia
UD7: Exprésome e bailo		 CA1.2, CA2.3, CA2.4, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA4.1, CA4.2, CA5.1 e CA6.3
CA1.2, CA1.3, CA2.1, CA2.5, CA3.1, CA3.2, CA3.4, CA3.5, CA4.2, CA4.3
CA1.2, CA1.6, CA2.4, CA3.1, CA3.2, CA3.4, CA3.5, CA4.3, CA5.1, CA5.2		 34% 2º  trimestre
REA 4: "DeporLAB"
UD8:  Iniciámonos nun deporte colectivo
UD9:  Saimos
UD10: PAS		 CA1.2, CA1.4, CA1.6, CA2.1, CA3.1, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA4.1, CA4.3
CA1.2, CA2.5, CA6.1, CA6.2, CA6.3 e CA6.4
CA1.2, CA2.2, CA2.5 e CA6.1		 31% 3º trimestre

Eixes da proposta didáctica

A área de Educación Física fundamentase na adquisición das capacidades que contribúan ao desenvolvemento persoal e a unha mellor calidade de vida. É unha área que se dirixe ao coñecemento progresivo da conduta motora e á adquisición de actitudes, valores e normas referentes ao corpo e ao movemento.

Esta área participa tamén na consecución de diversos fins educativos na Etapa de Educación Secundaria: a socialización, a autonomía, aprendizaxes básicas e mellora das posibilidades expresivas, cognitivas, comunicativas e lúdicas. A Educación Física está especialmente indicada para integrar todo tipo de alumnado e resulta idónea cara ao tratamento da diversidade na aula, fomenta a coeducación e promove a igualdade de oportunidades para ámbolos sexos.

Debemos lembrar que a Educación Física non é unha simple aprendizaxe de movementos, senón un camiño cara á educación integral e que utiliza o movemento como axente pedagóxico con diversas funcións: de coñecemento, de organización perceptiva, anatómico-funcional, estético-comunicativa, de relacións persoais, agonística, hixiénica, hedonista, de compensación e catártica.

Este REA contribúe a uns dos obxectivos principais da área: aprender a xestionar as súas emocións e as súas habilidades sociais en contextos da práctica motriz, recoñecendo diferentes manifestacións da cultura motriz, como parte relevante do patrimonio cultural, expresivo e artístico, que poden converterse en obxecto de gozo e aprendizaxe.

Para abordar con posibilidades de éxito as numerosas situacións motrices ás que se verá exposto o alumnado ao longo da súa vida, será preciso desenvolver, de maneira integral, capacidades de carácter cognitivo e motor, pero tamén afectivo-motivacional, de relacións interpersoais e de inserción social. Deste xeito, o alumnado terá que aprender a xestionar as súas emocións e as súas habilidades sociais en contextos de práctica motriz.

A situación de aprendizaxe está conectada cos seguintes Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS):

ODS 3 - Saúde e benestar: a análise do funcionamento do corpo, así como dos hábitos saudables que debemos integrar no noso día a día favorecen a nosa saúde e benestar.

ODS 4 - Educación de calidade: busca garantir unha aprendizaxe inclusiva e significativa, promovendo competencias científicas e tecnolóxicas que fortalecen o coñecemento práctico e teórico.

ODS 9 - Industria, innovación e infraestruturas: inclúe aspectos como o deseño e organización dun evento de habilidades, no que o alumnado poderá decidir como se sente máis hábil. Participará demostrando o seu progreso nos contidos traballados.

ODS 17 - Alianzas para acadar os obxectivos: o uso de recursos educativos abertos fomenta a colaboración entre educadores e comunidades para un ensino mellor e accesible.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

O marco curricular que abrangue a esta situación de aprendizaxe relacionase directamente coa unidade didáctica número 5: "Os xogos de sempre", á número 6: "Isto é Ximnasia" e á unidade didáctica número 7: "Exprésome e bailo", que se corresponden coas da programación modelo de 1º de ESO proposta para a área de Educación Física na aplicación PROENS da Consellería de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades na Comunidade Autónoma de Galicia.

A continuación expóñense os contidos específicos traballados dentro do recurso:

Contidos Bloque da materia
  • Saúde física

- Educación postural: técnicas básicas de descarga postural e relaxación.

- Musculatura lumbo-pélvica e a súa relación co mantemento da postura.

- Coidado do corpo: quecemento xeral e específico autónomo.

- A hixiene como elemento imprescindible na práctica da actividade física e deportiva.

  • Saúde mental

- Aceptación de limitacións e posibilidades de mellora ante as situacións motrices.

- A actividade física como fonte de gozo, liberación de tensións, cohesión social e superación persoal.

 Bloque 1
  • Elección da práctica física: xestión das situacións de competición con base en criterios de lóxica, respecto ao rival e motivación.
  • Preparación da práctica motriz: autoconstrución de materiais como complemento e alternativa na práctica da actividade física e do deporte.
  • Medidas de seguridade en actividades físicas dentro e fóra do centro escolar.
 Bloque  2
  • Toma de decisións:

- Utilización consciente do corpo en función das características da actividade, contexto e parámetros espaciais en que se desenvolve en situacións motrices individuais.

- Pautas grupais para optimizar os recursos motrices do grupo para a resolución da acción/tarefa en situacións cooperativas.

  • Capacidades perceptivo-motrices en contexto de práctica: integración do esquema corporal e dos diferentes aspectos coordinativos, espaciais e temporais en determinadas secuencias motrices e/ou deportivas.
  • Creatividade motriz: resolución de retos e situacións-problema de forma orixinal, tanto individualmente como en grupo.
 Bloque 3
  • Xestión emocional: a tensión en situacións motrices, sensacións, indicios e manifestacións.

- Estratexias de autorregulación colectiva do esforzo e a capacidade de superación para afrontar desafíos en situacións motrices.

- Perseveranza e tolerancia á frustración en contextos físico-deportivos.

  • Habilidades sociais: condutas prosociais en situacións motrices colectivas.
  • Respecto ás regras: regras de xogo como elemento de inclusión social.

-   Funcións de arbitraxe deportiva.

  • Identificación e rexeitamento de condutas contrarias á convivencia en situacións motrices.
  • Deporte e perspectiva de xénero: promoción do deporte en igualdade, figuras masculinas e femininas do deporte galego.
 Bloque 4
  • Achegas da cultura motriz á herdanza cultural.
  • Os xogos e as danzas como manifestación da interculturalidade.
  • Usos comunicativos da corporalidade: expresión de sentimentos e emocións en diferentes contextos.
  • Práctica de actividades rítmico-musicais con carácter artístico expresivo.
  • Xogos, deportes, danzas e bailes autóctonos de Galicia como elemento transmisor do patrimonio cultural.
 Bloque 5
  • Consumo responsable no ámbito da actividade físico-deportiva.
 Bloque 6

Os obxectivos da materia que se traballan neste REA son os que seguen:

Obxectivos Descrición
OBX 1 Adoptar un estilo de vida activo e saudable, seleccionando e incorporando intencionalmente actividades físicas e deportivas nas rutinas diarias, a partir dunha análise crítica dos modelos corporais e do rexeitamento das prácticas que carezan de base científica para facer un uso saudable e autónomo do seu tempo libre e así mellorar a calidade de vida.
OBX 2 Adaptar, con progresiva autonomía na súa execución, as capacidades físicas, perceptivo-motrices e coordinativas, así como as habilidades e destrezas motrices, aplicando procesos de percepción, decisión e execución adecuados á lóxica interna e aos obxectivos de diferentes situacións con dificultade variable, para resolver situacións de carácter motor vinculadas con distintas actividades físicas funcionais, deportivas, expresivas e recreativas e para consolidar actitudes de superación, crecemento e resiliencia ao enfrontarse a desafíos físicos.
OBX 3 Compartir espazos de práctica físico-deportiva con independencia das diferenzas culturais, sociais, de xénero e de habilidade, priorizando o respecto entre os participantes e as regras sobre os resultados, adoptando unha actitude crítica #ante comportamentos antideportivos ou contrarios á convivencia e desenvolvendo procesos de autorregulación emocional que canalicen o fracaso e o éxito nestas situacións, para contribuír con progresiva autonomía ao entendemento social e ao compromiso ético nos diferentes espazos nos que se participa.
OBX 4 Practicar, analizar e valorar distintas manifestacións da cultura motriz aproveitando as posibilidades e recursos expresivos que ofrecen o corpo e o movemento, profundando nas consecuencias do deporte como fenómeno social e analizando criticamente as súas manifestacións desde a perspectiva de xénero e desde os intereses económico-políticos que o rodean, para alcanzar unha visión máis realista, contextualizada e xusta da motricidade no marco das sociedades actuais.
OBX 5 Adoptar un estilo de vida sostible e ecosocialmente responsable aplicando medidas de seguridade individuais e colectivas na práctica físico-deportiva segundo a contorna e desenvolvendo colaborativa e cooperativamente accións de servizo á comunidade vinculadas á actividade física e ao deporte, para contribuír activamente á conservación do medio natural e urbano.

A continuación, inclúense os descritores das competencias clave que marca a normativa vixente e que son traballadas neste recurso.

Competencias clave Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL) CCL3 e CCL5
Competencia plurilingüe (CP) CP3
Competencia matemática y competencia en ciencia, tecnología e ingeniería (STEM) STEM2 e STEM5
Competencia digital (CD) CD4
Competencia personal, social y de aprender a aprender (CPSAA) CPSAA1, CPSAA2, CPSAA3, CPSAA4 e CPSAA5
Competencia ciudadana (CC) CC2, CC3 e CC4
Competencia emprendedora (CE) CE2 e CE3
Competencia en conciencia y expresión culturales (CCEC) CCEC1, CCEC2, CCEC3 e CCEC4

Feito con eXeLearning (Nova xanela)