Saltar navegación

2. Contextualización curricular

Contextualización do REA na programación de materia

Este Recurso Educativo Aberto inscríbese na proposta global de cREAgal para a materia de Lingua Galega e Literatura, orientada ao deseño de situacións de aprendizaxe competenciais, inclusivas e contextualizadas, que integran lectura, reflexión lingüística, creación artística e pensamento crítico. O REA responde aos principios do proxecto cREAgal ao fomentar a participación activa do alumnado, a accesibilidade aos contidos e a transferencia da aprendizaxe a contextos reais e significativos.

No marco da programación modelo de Proens, este REA desenvolve os contidos e criterios de avaliación correspondentes á UD 7: A andoriña, contribuíndo á adquisición progresiva das competencias comunicativas e literarias propias do nivel. A proposta articúlase arredor da lectura dunha obra teatral contemporánea e culmina nun reto creativo que permite ao alumnado aplicar os coñecementos adquiridos mediante a creación dun sketch teatral colectivo, reforzando así a coherencia entre currículo, metodoloxía e avaliación.

Este REA (Recurso Educativo Aberto) forma parte dun conxunto de 6 REA, unha proposta global para a materia de LGL (Lingua Galega e Literatura) de 2º de ESO do proxecto cREAgal para conter as 9 UD (Unidades Didácticas) recollidas da programación modelo de Proens vixente ao curso 2025 – 2026.

A distribución do conxunto de REA da materia de LGL de 2º ESO respecta a temporalización por trimestre e a secuencia de UD da programación modelo Proens. Ademais, a proposta de emparellar dúas UD en algún REA de cada trimestre respecta os elementos curriculares da programación modelo Proens vixente.

Programación modelo de Proens curso 2025-2026 pdf

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título Unidade/s didáctica/s (Proens) Criterios de avaliación traballados % (Orientación de Proens) Temporalización
REA 1: “Lecturas compartidas” UD 1 “O longueirón” + UD 2 “O lucecú” CA1.1 — CA2.1 — CA3.2 — CA3.7 — CA4.1 — CA2.3 — CA3.1
CA1.1 — CA2.1 — CA2.6 — CA3.1 — CA3.2 — CA4.1 — CA2.3 		 10 + 10 1º Trimestre
REA 2: "A praza das linguas" UD 3 “O papagaio” CA1.1 — CA1.2 — CA2.3 — CA3.2 — CA3.4 — CA4.1 15 1º Trimestre
REA 3: “Quen ten boca, ten un pódcast!” UD 4 “O lagostino” + UD 5 “A toupa” CA2.1 — CA2.2 — CA3.7 — CA4.1 — CA4.5 — CA2.4 — CA2.5 
CA2.1 — CA4.1 — CA4.4 — CA2.2 — CA2.8 — CA2.10 — CA3.6 		 10 + 10 2º Trimestre
REA 4: "Operación viñeta!"  UD 6 “A cegoña” CA2.1 — CA3.1 — CA3.3 — CA3.5 — CA3.9 — CA4.2 — CA4.3 15 2º Trimestre
REA 5: “Ícaras: voa sen medo a caer!” UD 7 “A andoriña” CA2.1 — CA3.1 — CA3.2 — CA3.7 — CA3.8 — CA4.1 — CA1.2 15 3º Trimestre
REA 6: "Onde hai noticia?" UD 8 “A vacaloura” CA2.1 — CA2.2 — CA2.3 — CA2.4 — CA2.7 — CA2.9 — CA4.1 15 3º Trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta didáctica inscríbese nos eixes fundamentais da materia Lingua Galega e Literatura de 2º da ESO, e articúlase arredor dos seguintes principios:

  • A comprensión lectora, a través da lectura facilitada e interpretativa dunha peza teatral contemporánea.
  • A expresión oral, escrita e multimodal, mediante a creación e representación dun sketch teatral colectivo.
  • A creatividade, entendida como ferramenta de expresión persoal, artística e social.
  • O pensamento crítico, aplicado á análise da realidade social, da linguaxe e dos roles de xénero.

Así mesmo, esta situación de aprendizaxe contribúe ao desenvolvemento dos seguintes Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS):

  • ODS 3. Saúde e benestar, promovendo a expresión emocional, a autoestima e o benestar persoal a través do traballo artístico colectivo.
  • ODS 4. Educación de calidade, favorecendo unha aprendizaxe inclusiva, accesible e competencial baseada nos principios do DUA.
  • ODS 10. Redución das desigualdades, mediante a reflexión sobre a igualdade de xénero, a diversidade e o uso dunha linguaxe respectuosa e non discriminatoria.

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Na programación didáctica de referencia publicada en Proens para a materia de Lingua Galega e Literatura de 2º da ESO, este REA contextualízase na unidade didáctica 7, A andoriña, impartida no terceiro trimestre segundo a secuenciación establecida na programación modelo.

Contidos Bloque da materia
  • Introdución á reflexión interlingüística.
  • Estratexias de identificación de prexuízos e estereotipos lingüísticos do galego e valoración dos recursos para os evitar.
 As linguas e os seus falantes
  • Xéneros discursivos vinculado ás estratexias de produción, comprensión e análise crítica de textos orais, escritos e multimodais de diferentes ámbitos.
  • Propiedades textuais: coherencia, cohesión e adecuación.
 Comunicación
  • Lectura autónoma. Implicación na lectura de obras de maneira progresivamente autónoma a partir dunha preselección de textos variados e reflexión sobre os textos e sobre a propia práctica da lectura.
  • Expresión da experiencia lectora, con apoio de exemplos e utilizando progresivamente unha metalinguaxe específica. Apropiación dos textos lidos a través de distintas formas de recreación.
  • Mobilización da experiencia persoal e lectora como forma de establecer vínculos entre a obra lida e aspectos da actualidade, así como con outros textos e manifestacións artísticas e culturais.
  • Lectura guiada. Lectura de obras relevantes da literatura xuvenil contemporánea galega e do patrimonio literario lusófono, inscritas en itinerarios temáticos ou de xénero, que atravesan épocas, contextos culturais e movementos artísticos.
  • Relación e comparación dos textos lidos con outros textos, con outras manifestacións artísticas e coas novas formas de ficción en función de temas, tópicos, estruturas e linguaxes.
  • Expresión pautada, a través de procesos e soportes diversificados, da interpretación e da valoración persoal de obras e fragmentos literarios. 
  • Lectura con perspectiva de xénero.
 		 Educación literaria
  • Elaboración de conclusións propias sobre o funcionamento do sistema lingüístico cunha linguaxe específica a partir da observación, comparación e clasificación de unidades comunicativas e do contraste entre linguas.
  • Distinción entre a forma (categoría gramatical) e a función das palabras (funcións sintácticas) e coñecemento dos procedementos léxicos (afixos) e sintácticos para a mudanza de categoría.
 Reflexión sobre a lingua

Obxectivos Descrición
OBX 1 Describir e apreciar a diversidade lingüística da Península Ibérica e do mundo, analizar a orixe e o desenvolvemento sociohistórico das súas linguas (e, máis concretamente, do portugués, catalán e éuscaro) e as características dialectais do galego para favorecer a reflexión interlingüística, combater os estereotipos e prexuízos, valorar a diversidade e crear vínculos socioafectivos coa lingua galega.
OBX 2 Comprender e interpretar textos orais e multimodais recollendo o sentido xeral e a información máis relevante, identificando o punto de vista e a intención do emisor e valorando a súa fiabilidade, a súa forma e o seu contido, para construír coñecemento, formar opinión e ampliar as posibilidades de gozo e de lecer.
OBX 4 Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e diferentes propósitos de lectura, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias, identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma, avaliando a súa calidade e fiabilidade para dar resposta ás necesidades e aos intereses comunicativos diversos e para construír coñecemento.
OBX 5
 Producir textos escritos e multimodais coherentes, cohesionados, adecuados e correctos atendendo ás convencións propias do xénero discursivo elixido, para construír coñecemento e para dar resposta de maneira informada, eficaz e creativa a demandas comunicativas concretas.
OBX 7 Seleccionar e ler de maneira autónoma obras diversas como fonte de pracer e coñecemento, configurando un itinerario lector que evolucione en canto á diversidade, complexidade e calidade das obras, e compartir experiencias de lectura para construír a propia identidade lectora e para gozar da dimensión social e cultural da lectura.

Competencias clave Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL) CLL 1, CLL 2, CLL 3, CLL 4, CLL 5
Competencia matemática e competencia en ciencia, tecnoloxía e enxeñaría (STEM) STEM 1, STEM 4
Competencia dixital (CD) CD 1, CD 2, CD3 
Competencia emprendedora (CE) CE 1
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA) CPSAA 1, CPSAA 4, CPSAA 5 
Competencia cidadá (CC) CC 1, CC 2, CC 3 
Competencia en conciencia e expresións culturais (CCEC) CCEC 1, CCEC 2, CCEC 3
Competencia plurilingüe (CP) CP 2, CP 3

Feito con eXeLearning (Nova xanela)