Créditos e descarga

Título	Sementando camiños
Descrición	"Sementando camiños" é o REA 3 —dun total de 3— para Valores Cívicos e Éticos de 6.º de Educación Primaria. A situación de aprendizaxe parte da historia de Carballo Ventureiro, un carballo nacido dentro da bota dun soldado que anda á procura do mellor lugar para crecer. Percorre os montes galegos, coñecendo as ameazas que acosan a biodiversidade. O alumnado progresará na toma de conciencia ecolóxica, coñecendo a importancia das condutas cívicas e coidado do medio ambiente. O reto consiste na creación dunha escultura con materiais naturais e de refugallo, que formará parte da terceira sala do museo proxectado para esta área, coñecendo así a arte da reciclaxe. Ademais, plantarán pequenos carballos ou outras especies autóctonas nos lugares que escollan e que sexan axeitados.
Persoas elaboradoras	Cecilia Albacete Vázquez Sandra Sánchez Vázquez Lucía Vila García
Organización	Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa. Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional. Xunta de Galicia.
Licenza	Licenza Creative Commons Atribución Non comercial Compartir igual 4.0
Identificación	Sementando camiños; ISSN (web): 3101-0040

Este contido foi creado con eXeLearning, o editor libre e de fonte aberta deseñado para crear recursos educativos.

Versión

Versión	Data de publicación	Notas sobre a versión
1.0	Xuño, 2026	Primeira versión.

Créditos dos recursos multimedia

Páxina 1

Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Portada EVC_6PRI Sementando camiños* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 2

Imaxe da landra, froito do carballo, de forma ovalada e cor marrón escuro. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe de varias plantas, algunhas con espiñas. — Pictograma de ARASAAC

Coitelo cortando un polo. — Pictograma de ARASAAC

Pequena planta que non se sementou. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe na que se ven varios libros sobre plantas e árbores. Un deles ten na portada unha bota con ollos e boca e un pequeno carballo no seu interior. — Elaboración propia (proxecto cREAgal). *Lemos o carballo con botas* (CC BY-NC-SA 4.0)

Carballo cun corazón — Macuna. *Coracao plcp* (CC0)

Carl Axel Magnus Lindman. *368 Quercus robur* (Dominio público)

Carl Axel Magnus Lindman. *498 Taxus baccata* (Dominio público)

Franz Eugen Köhler, Köhler. *Castanea sativa - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-173* (Dominio público)

Anton Hartinger. *Ilex aquifolium Atlas Alpenflora* (Dominio público)

Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm). *Corylus avellana Sturm04032* (Dominio público)

Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé. *Illustration Betula pendula0* (Dominio público)

Páxina 3

Persoa recollendo lixo. — Pictograma de ARASAAC

Restos de praia formando unha escultura — Autoría descoñecida (Coleccións Mar de Fábula). Escultura reciclada (Licenza de autorización de uso. Aviso legal.)

Escultura dun carballo con material reciclado na que aparecen os contidos do reto. — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *O noso reto* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 4

Persoa pensando en cambiar unha cousa por outra — Pictograma de ARASAAC

Imaxe dun cabalo, un paxaro e unha planta. — Pictograma de ARASAAC

Cadro do reto cunha landra. — Elaboración propia (proxecto cREAgal ) a partir de Scott Foresman. *Acorn (PDF)*. (CC0). *Reto* (CC BY-NC-SA 4.0)

Landra. Froito do carballo, de forma ovalada e cor marrón escura. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe dunha man metendo unha semente na terra. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe de dúas xerras botando líquidos de diferentes cores sobre un prato e que se mesturan. — Pictograma de ARASAAC

Un sol amarelo do que saen varios raios — Pictograma de ARASAAC

Unha regadeira botando auga sobre unha planta. — Pictograma de ARASAAC

Páxina 5

Bota á que se lanza unha landra. — Elaboración propia (proxecto cREAgal) a partir dos seguintes recursos. *Carballo Ventureiro 1* (CC BY-NC-SA 4.0)

Imaxe do diario de aprendizaxe no proxecto cREAgal. Amosa un lapis e un caderno co logotipo do proxecto na tapa — Elaboración propia (proxecto cREAgal). *Diario de aprendizaxe.* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 6

Duas paisaxes unha amarela e seca e outra verde e húmida. — Obra derivada (proxecto cREAgal) a partir dos seguintes recursos. *Paisaxes* (CC BY-SA 4.0)

Páxina 7

Tres cadrados con diferentes tamaños sinalando o máis pequeno. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe dun arbusto con moitas follas. — Pictograma de ARASAAC

Árbore caéndolle as follas. — Pictograma de ARASAAC

Dúas mans cos dedos cruzados e facendo forza. Hai un letreiro que pon crash. — Pictograma de ARASAAC

Parte dun río e arboredo nas Fragas do Eume — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Fragas3* (CC BY-NC-SA 4.0)

Tanja Freibott. *Courel Devesa da Rogueira01* (CC BY-SA 4.0)

Riciños. *FervenzaMiño1.* (CC BY-SA 4.0)

Javier B. *Fragas del Eume - panoramio - Javier B* (CC BY 3.0)

RodrigoRega. *O Avó de Souto da Retorta* (CC BY-SA 4.0)

JCNazza. *Monte Aloya - panoramio (5)* (CC BY 3.0)

Páxina 8

Tronco dunha árbore con unha enredadeira subindo por el. — Elaboración propia (proxecto cREAgal). *Tronco* (CC BY-NC-SA 4.0)

Esquema no que se emprega a técnica de pensamento visual. — Giulia Forsythe. *Ecology of Yearning -visual notes- @gardnercampbell keynote -opened12* (CC0)

Unha muller abraza a unha árbore. — Fotoguia. *Arbol del Corazon* (CC BY-SA 3.0)

Decálogo con 10 consellos para facer unha exposición oral — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Decálogo* (CC BY-NC-SA 4.0)

Xunta de Galicia. Somos moi de monte (Licenza estándar de YouTube)

Páxina 9

Carballo nunha bota — Elaboración propia (proxecto cREAgal) a partir dos seguintes recursos. *Carballo Ventureiro 2* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 10

Mans sostendo a bóla do mundo. — Pictograma de ARASAAC

Bosque. Moitas árbores xuntas. — Pictograma de ARASAAC

Persoa co traxe típico doutro país, cun gorro e poncho. — Pictograma de ARASAAC

Sementes dunha planta e os seus brotes. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe aérea onde se ve unha ampla extensión do Amazonas sen ningunha árbore — Ibamagov. *Deforestación do Amazonas* (CC BY 2.0)

Cadro no que se representan todos os obxectivos de desenvolvemento sostible — Obra derivada (proxecto cREAgal) de ONU, The Sustainable Development Goals. *ODS*. Baixo licenza de autorización de uso.

Páxina 11

Grupo de persoas abrazadas. — Pictograma de ARASAAC

Sol. Círculo amarelo con raios saíndo arredor. — Pictograma de ARASAAC

Mapa mental cambio climático — Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC. *Cambio climático* (CC BY-NC-SA 4.0)

Evolución burato capa de ozono. Tres imaxes da terra onde se vai indicando con cores como aumenta o burato na capa de ozono. — NASA's Scientific Visualization Studio - Marit Jentoft-Nilsen. *Capa de ozono* (Dominio público)

Libro guía con debuxo de árbores na portada — Pictograma de ARASAAC

Páxina 12

O vento arrasa pedras. — Pictograma de ARASAAC

Unha planta crece unha vez que se colocaron as semillas. — Pictograma de ARASAAC

Auga saíndo dunha billa aberta. — Pictograma de ARASAAC

Dúas persoas cultivando a terra. — Pictograma de ARASAAC

Precisetti. Selo FSC (CC BY-SA 4.0)

PEFC. Selo PEFC (CC BY-SA 4.0)

Un monte ardendo e un camión de bombeiros — Contando Estrelas. *Incendio forestal* (CC BY-SA 2.0)

Campo con plantación de cebolas — Elisardojm. *Cebolas* (CC BY-SA 4.0)

Vacas brancas e negras descansando nun prado — Silvabarrosjose4. *Vacas* (CC BY-SA 4.0)

Maquinaria pesada facendo unha estrada — ITB495. *Construción* (CC BY 2.0)

Troncos de árbores apilados — Miguel303xm. *Explotación forestal* (CC BY 3.0)

Monte plantado con eucaliptos — Simon Burchell. *Eucaliptos* (CC BY-SA 4.0)

Vivenda baixa de pedra con árbores arredor — JLPC. *Habitat rural* (CC BY-SA 3.0)

Canal Uno de Comunicación. SPOT Xunta Incendios (Licenza estándar de YouTube)

Canal Colexio de Arquitectos. PTSC_PAGUS_V02_OBosqueAnimado (Licenza estándar de YouTube)

Páxina 13

Terreo seco con dúas árbores sen follas. — Pictograma de ARASAAC

Planta, persoa e animal. — Pictograma de ARASAAC

Home nun terreo de seca — Leo Nunes. *Desertificación* (CC BY-SA 3.0)

Mapa desertización do Sahara — NASA. *Desertización do Sahara* (Dominio público)

Paixaxe de montaña con luz de incendio — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Incendio* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 14

Bidón do que sae un líquido negro que é o petróleo. — Pictograma de ARASAAC

Tubos de cristal con substancias de diferentes cores que se mesturan. — Pictograma de ARASAAC

Esquema tipos de contaminación — Elaboración propia (Proxecto cREAgal) a partir dos seguintes recursos. *Tipos de contaminación* (CC BY-NC-SA 4.0)

Adrian Pingstone. *Qantas b747 over houses arp* (CC0)

Ivtorov. *2024 Light pollution in Moscow* (CC BY 4.0)

LBM1948. *Madrid, San Juan de la Cruz 1974 01* (CC BY-SA 4.0)

Mostafameraji. *Wild posting in Iran-Photo by Mustafa Meraji 05* (CC0)

Berna Gaitán Otarán. *Contaminación del agua en laguna Setúbal - 2024 - Provincia de Santa Fe - Argentina - 01* (CC BY-SA 4.0)

RTVE Noticias. 20 AÑOS del PRESTIGE, la mayor CATÁSTROFE AMBIENTAL de ESPAÑA | RTVE Noticias (Licenza estándar de YouTube)

Páxina 15

Unha superficie de cor vermella e unha frecha sinalando esa superficie, indicando aquí. — Pictograma de ARASAAC

Paxaro de cor parda. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe dunha especie de manto verde vexetal pegado a unha pedra. — Pictograma de ARASAAC

Imaxe dun animal parecido a un lagarto pequeno de cores negra e amarela. — Pictograma de ARASAAC

Pato cuberto de chapapote tentanto nadar na auga chea tamén de chapapote. — USFWS Mountain Prairie. *American Coot Covered in Oil (5882148298)* (CC BY)

Unha luz de cor verde relucente na escuridade — Tero Keski-Valkama. *Lampyris Noctiluca Female Firefly 1* (CC0)

Fotografía dunha mimosa. Planta de flores amarelas con forma de pequenas bolas. — Rosa Fiveash. *Acacia baileyana (Cootamundra wattle) by Rosa Fiveash* (CC0)

Fotografía das follas, de cor verde escura e con picos e froito redondo e vermello e froito do acivro — Henri-Louis Duhamel du Monceau. *01 Ilex aquifolium par Pierre-Joseph Redouté* (CC0)

Árbore na que sae unha especia invasora e un can. — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Especies invasoras* (CC BY-NC-SA 4.0)

Fundación Biodiversidad. Día Mundial de la Diversidad Biológica (Licenza estándar de YouTube)

Páxina 16

Planta alfalfa que ten brotes. — Pictograma de ARASAAC

Tres persoas abrazándose pero cunha x en vermello — Pictograma de ARASAAC

Imaxe dun fento agromando e con árbores de fondo. — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Espazo verde* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 17

Unha bota cun carballo dentro. — Elaboración propia (proxecto cREAgal) a partir dos seguintes recursos. *Carballo Ventureiro 3* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 18

Obra derivada (proxecto cREAgal) de: autoría descoñecida. *Meyers b5 s0354a b1*. (Dominio público). *Póla de carballo.* (CC BY-NC-SA 4.0)

Esquema cunha bombilla no medio e números ao arredor do 1 ao 5 — Elaboración propia (proxecto cREAgal). *Recomendacións* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 19

Unha cara feita cun tronco, un sombreiro de palla, tapas de diferentes tamaños e outros plásticos. — Juan Emilio Prades Bel. *Arte y reciclado* (CC BY 4.0)

Páxina 20

Catro bolsas de basura que pasan a unha — Pictograma de ARASAAC

Cristóbal Álvarez Cervino. Maqueta Abalar: Código QR (Licenza estándar de YouTube)

Páxina 21

Unha bota cun pequeno carballo no seu interior — Elaboración propia (proxecto cREAgal) a partir dos seguintes recursos. *Carballo Ventureiro 4* (CC BY-NC-SA 4.0)

Imaxe do diario de aprendizaxe no proxecto cREAgal. Amosa un lapis e un caderno co logotipo do proxecto na tap — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Diario de aprendizaxe.* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 22

Esquema resumo do REA03 — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Esquema resumo.* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 23

Sen elementos multimedia

Páxina 24

Sen elementos multimedia

Páxina 25

Páxina 26

Foto da cara de Wangari Maathai — John Mathew Smith. *Wangari Maathai*. (CC BY-SA 2.0)

Páxina 27

Icona de diario de aprendizaxe no proxecto cREAgal. Amosa un caderno co logotipo do proxecto na tapa — Elaboración propia (Proxecto cREAgal). *Diario de aprendizaxe.* (CC BY-NC-SA 4.0)

Páxina 28

Imaxe do material descargable para o proxecto cREAgal. Amosa unha frecha de descarga de documentos nun computador portátil — Elaboración propia (proxecto cREAgal). *Material descargable.* (CC BY-NC-SA 4.0)

Os símbolos pictográficos identificados como Pictogramas de ARASAAC son propiedade do Goberno de Aragón e foron creados por Sergio Palao para ARASAAC (http://www.arasaac.org), que os distribúe baixo Licenza Creative Commons BY-NC-SA.
Os audios xerados para conversión de texto a voz están elaborados co uso da tecnoloxía do Proxecto Nós (CC BY 4.0). A voz sintética empregada é a do modelo "Celtia", licenza Apache License, Version 2.0
Magariños, Carmen. 2023. Nos_TTS-celtia-vits-graphemes. URL: https://huggingface.co/proxectonos/Nos_TTS-celtia-vits-graphemes .

A voz sintética masculina empregada é a do modelo "Brais", licenza Apache License, Version 2.0
Moscoso, Antonio. 2024. Nos_TTS-brais-vits-graphemes. URL: https://huggingface.co/proxectonos/Nos_TTS-brais-vits-graphemes.

Os elementos multimedia incluídos neste REA acolléndose ao dereito de cita con fins educativos, atribúense directamente en cada un deles.
Agradecemento a Xosé Manuel Barros e á Asociación Mar de Fábula polo permiso para publicar unha fotografía da súa colección.

Scott Foresman. Acorn (PDF). (CC0)

David Ring. Boots (drawing). (CC0)

Autoría descoñecida. Meyers b5 s0354a b1. (Dominio público)

David Ring. Boots (drawing). (CC0)

Autoría descoñecida. Meyers b5 s0354a b1. (Dominio público)

David Ring. Boots (drawing). (CC0)

Autoría descoñecida. Meyers b5 s0354a b1. (Dominio público)

David Ring. Boots (drawing). (CC0)

Autoría descoñecida. Meyers b5 s0354a b1. (Dominio público)

Elvira Nimmeé. Paisaje, provincia de Ciudad Real. (CC BY-SA 2.0)

Fernando Losada Rodríguez. Bosque. (CC BY-SA 4.0)

Fernando Tomás. México city. (CC BY 2.0)

Jorgebarrios. Retiro de cables. (CC BY-SA 4.0)

Os símbolos pictográficos son propiedade do Goberno de Aragón e foron creados por Sergio Palao para ARASAAC (http://www.arasaac.org), que os distribúe baixo Licenza Creative Commons BY-NC-SA.

Aquí tes o ficheiro fonte para editar este REA

Este REA publicouse baixo Licenza Creative Commons Recoñecemento Non comercial Compartir igual 4.0, o que significa que tes a posibilidade de usalo, descargalo, redistribuílo e modificalo para adaptalo ás túas necesidades.

Sigue estes pasos para usar/redistribuír/modificar este REA:

1. Descarga o ficheiro fonte. Con isto tes o recurso orixinal en formato de edición.

2. Modifícao usando eXeLearning.

3. Se aínda non o tes, descarga e instala o estilo cREAgal con fases.

4. En caso de modificalo, tes que recoñecer a autoría e publicalo coa mesma licenza (CC BY-NC-SA).

Podes usar esta cita para facer referencia a cREAgal:

Este REA é unha adaptación do recurso orixinal "Sementando camiños" do proxecto cREAgal da Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional da Xunta de Galicia baixo Licenza CC BY-NC-SA.

Descargar o ficheiro .elp

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0