Contextualización do REA na programación de materia

Este REA (Recurso Educativo Aberto) forma parte dun conxunto de 6 REAs, unha proposta global para a materia de LGL (Lingua Galega e Literatura) de 2.º de ESO do proxecto cREAgal para conter as 9 UD (Unidades Didácticas) recollidas da programación modelo de PROENS vixente para o curso 2025 – 2026.

A distribución do conxunto de REA da materia de LGL de 2.º ESO respecta a temporización por trimestre e a secuencia de UD da programación modelo Proens. Ademais, a proposta de emparellar dúas UD nalgún REA de cada trimestre respecta os elementos curriculares da programación modelo vixente.

Programación modelo de Proens curso 2025-2026

Relación dos REA coa programación modelo de Proens

Número de REA e título	Unidade/s didáctica/s (Proens)	Criterios de avaliación traballados	% (Orientación de Proens)	Temporalización
REA 1: “Lecturas compartidas”	UD 1 “O longueirón” + UD 2 “O lucecú”	CA1.1 — CA2.1 — CA3.2 — CA3.7 — CA4.1 — CA2.3 — CA3.1 CA1.1 — CA2.1 — CA2.6 — CA3.1 — CA3.2 — CA4.1 — CA2.3	10 + 10	1.º Trimestre
REA 2: “A praza das linguas“	UD 3 “O papagaio”	CA1.1 — CA1.2 — CA2.3 — CA3.2 — CA3.4 — CA4.1	15	1.º Trimestre
REA 3: “Quen ten boca, ten un pódcast!”	UD 4 “O lagostino” + UD 5 “A toupa”	CA2.1 — CA2.2 — CA3.7 — CA4.1 — CA4.5 — CA2.4 — CA2.5 CA2.1 — CA4.1 — CA4.4 — CA2.2 — CA2.8 — CA2.10 — CA3.6	10 + 10	2.º Trimestre
REA 4: "Operación viñeta!"	UD 6 “A cegoña”	CA2.1 — CA3.1 — CA3.3 — CA3.5 — CA3.9 — CA4.2 — CA4.3	15	2.º Trimestre
REA 5: “Ícaras: voar sen medo a caer!"	UD 7 “A andoriña”	CA2.1 — CA3.1 — CA3.2 — CA3.7 — CA3.8 — CA4.1 — CA1.2	15	3.º Trimestre
REA 6: "Onde hai noticia?"	UD 8 “A vacaloura”	CA2.1 — CA2.2 — CA2.3 — CA2.4 — CA2.7 — CA2.9 — CA4.1	15	3.º Trimestre

Eixes da proposta didáctica

Esta proposta está baseada nos eixes da materia de "Lingua Galega e Literatura" de 2.º de ESO:

A comprensión lectora.
A expresión oral e escrita.
A comunicación audiovisual.
A competencia dixital.
Fomento da creatividade, do espírito científico e do emprendemento.

Contribúe a desenvolver os seguintes ODS:

ODS 3. Saúde e benestar
ODS 4. Educación de calidade
ODS 10. Redución das desigualdades

Contidos, obxectivos específicos e competencias clave

Na programación didáctica de referencia publicada en Proens para a materia de Lingua Galega e Literatura de 2.º ESO, este REA contextualízase na 3.ª unidade didáctica, "O papagaio", impartida na primeira avaliación.


Observación e valoración da diversidade lingüística da aula. Aproximación ás linguas de signos, con especial atención á variante galega. Primeiras nocións de lingua portuguesa. A ortografía. Semellanzas e diferenzas existentes cos sistemas ortográficos galegos. Coñecemento do seu léxico máis habitual. Aspectos socioculturais dos países lusófonos. Aproximación ao coñecemento das características máis básicas das linguas éuscara e catalá.	Bloque I. As linguas e os seus falantes
Lectura expresiva, dramatización e recitación dos textos atendendo aos procesos de comprensión, apropiación e oralidade implicados.	Bloque II. Educación literaria
Elaboración de conclusións propias sobre o funcionamento do sistema lingüístico cunha linguaxe específica a partir da observación, comparación e clasificación de unidades comunicativas e do contraste entre linguas. Corrección lingüística e revisión ortográfica e gramatical dos textos. Uso de dicionarios, de manuais de consulta e de correctores ortográficos en soporte analóxico ou dixital. Recoñecemento e uso discursivo dos elementos lingüísticos en textos orais, escritos e multimodais.	Bloque III. Reflexión sobre a lingua
Lectura con perspectiva ambiental e ecolóxica, con especial incidencia na mudanza climática e na protección e benestar dos animais. Lectura expresiva, dramatización e recitación dos textos atendendo aos procesos de comprensión, apropiación e oralidade implicados.	Bloque IV. Comunicación

Obxectivos	Descrición
OBX 1	Describir e apreciar a diversidade lingüística da Península Ibérica e do mundo, analizar a orixe e o desenvolvemento sociohistórico das súas linguas (e, máis concretamente, do portugués, catalán e éuscaro) e as características dialectais do galego para favorecer a reflexión interlingüística, combater os estereotipos e prexuízos, valorar a diversidade e crear vínculos socioafectivos coa lingua galega.
OBX 2	Comprender e interpretar textos orais e multimodais recollendo o sentido xeral e a información máis relevante, identificando o punto de vista e a intención do emisor e valorando a súa fiabilidade, a súa forma e o seu contido, para construír coñecemento, formar opinión e ampliar as posibilidades de gozo e de lecer.
OBX 3	Producir textos orais e multimodais con coherencia e fluidez e co rexistro adecuado, atendendo as convencións propias dos diferentes xéneros discursivos, e participar en interaccións orais con actitude cooperativa e respectuosa, tanto para construír coñecemento e establecer vínculos persoais como para intervir de maneira activa e informada en diferentes contextos sociais.
OBX 4	Comprender, interpretar e valorar textos escritos, con sentido crítico e diferentes propósitos de lectura, recoñecendo o sentido global e as ideas principais e secundarias identificando a intención do emisor, reflexionando sobre o contido e a forma, avaliando a súa calidade e fiabilidade para dar resposta ás necesidades e aos intereses comunicativos diversos e para construír coñecemento.
OBX 5	Producir textos escritos e multimodais coherentes, cohesionados, adecuados e correctos atendendo ás convencións propias do xénero discursivo elixido, para construír coñecemento e para dar resposta de maneira informada, eficaz e creativa a demandas comunicativas concretas.
OBX 6	Seleccionar e contrastar información procedente de diferentes fontes de maneira progresivamente autónoma, avaliando a súa fiabilidade e pertinencia en función dos obxectivos de lectura e evitando os riscos de manipulación e desinformación, e integrala e transformala en coñecemento para comunicala desde un punto de vista crítico e persoal e, ao mesmo tempo, respectuoso coa propiedade intelectual.
OBX 7	Seleccionar e ler de maneira autónoma obras diversas como fonte de pracer e coñecemento, configurando un itinerario lector que evolucione en canto á diversidade, complexidade e calidade das obras, e compartir experiencias de lectura para construír a propia identidade lectora e para gozar da dimensión social e cultural da lectura.
OBX 8	Ler, interpretar e valorar obras ou fragmentos literarios do patrimonio galego, portugués e universal, utilizando unha metalinguaxe específica e mobilizando a experiencia biográfica e os coñecementos literarios e culturais que permitan establecer vínculos entre textos diversos e con outras manifestacións artísticas, para conformar un mapa cultural, ampliar as posibilidades de gozo da literatura e crear textos de intención literaria.
OBX 10	Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática, da resolución dialogada dos conflitos e da igualdade de dereitos de todas as persoas, utilizando unha linguaxe non discriminatoria e desterrando os abusos a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz, senón tamén ético e democrático, da linguaxe.

Competencias clave	Clave dos descritores operativos
Competencia en comunicación lingüística (CCL)	CCL3, CCL4, CCL5, CCL 6
Competencia dixital (CD)	CD2, CD3, CD5, CD6, CD7, CD10
Competencia emprendedora (CE)	CE6
Competencia persoal, social e de aprender a aprender (CPSAA)	CPSAA10
Competencia cidadá (CC)	CC2, CC4, CC10
Competencia en conciencia e expresións culturais (CCEC)	CCEC1,CCEC7, CCEC8
Competencia plurilingüe (CP)	CP1, CP 10