Saltar navegación

O vello mundo

 

Glosario

Décimo

Pictograma que representa os impostos

Definición:

Imposto relixioso que consistía en entregar unha parte da produción á Igrexa.

Exemplo:

O campesiñado debía pagar o décimo á Igrexa.

Motíns de subsistencia

Persoa que pensa en comer

Definición:

Revoltas populares causadas pola falta de alimentos ou a subida do seu prezo.

Exemplo:

Cando subía o prezo do pan, producíanse motíns de subsistencia.

Vello mundo, vella sociedade

Durante o século XVIII produciuse un grande crecemento demográfico tanto en Europa como en América. Este aumento da poboación estivo relacionado coa mellora da alimentación, a redución dalgunhas epidemias e un período de maior estabilidade política en moito tempo. A pesar destes cambios, a sociedade continuou organizada segundo o modelo estamental propio do Antigo Réxime, unha estrutura herdada da Idade Media que dividía a poboación en grupos pechados con dereitos e obrigas diferentes.

A sociedade do Antigo Réxime estruturábase en tres estamentos: nobreza, clero e terceiro estado. Os dous primeiros eran privilexiados, mentres que o terceiro estado carecía de privilexios e soportaba a maior parte dos impostos.

  • A nobreza, formada por aristócratas e nobres de distinto rango, perdeu ao longo do século XVIII parte do seu poder político e xudicial debido ao fortalecemento das monarquías absolutas, que concentraron cada vez máis autoridade nas mans do rei. Non obstante, continuou mantendo importantes privilexios, como a exención de impostos e o control de grandes propiedades agrarias. Moitos nobres, para manter o seu nivel de vida e facer fronte a gastos elevados, estableceron matrimonios con membros da burguesía, que achegaban capital económico a cambio de prestixio social e títulos.
  • O clero tamén gozaba de grandes privilexios. A Igrexa posuía extensas propiedades e cobraba o décimo, un imposto relixioso.
  • O terceiro estado agrupaba a maior parte da poboación e era moi diverso. Nel incluíanse a burguesía, as clases populares urbanas e o campesiñado.

Nas cidades, as clases populares urbanas medraron debido ao aumento demográfico e ás migracións desde o campo. Moitas destas persoas traballaban como asalariadas en talleres artesanais, pequenas tendas ou servindo en casas de familias acomodadas. Os salarios eran baixos e as condicións de vida, moi duras, con vivendas insalubres e escasa hixiene. En épocas de malas colleitas, cando o prezo dos produtos básicos como o pan aumentaba considerablemente, producíanse revoltas e motíns populares, coñecidos como motíns de subsistencias.

Lectura facilitada

Crecemento da poboación e sociedade no século XVIII (dezaoito)
Durante o século XVIII (dezaoito), a poboación aumentou moito en Europa e en América.
Isto pasou por varias razóns:

  • Mellor alimentación
  • Redución de epidemias
  • Períodos máis longos de estabilidade política
    A pesar deste aumento, a sociedade seguía organizada segundo o Antigo Réxime, unha estrutura herdada da Idade Media. A poboación dividíase en estamentos, con dereitos e obrigas diferentes.
  • Os tres estamentos
    • Nobreza
    • Aristócratas e nobres de distintos rangos.
      Perdían poder político e xudicial polo fortalecemento das monarquías absolutas.
      Mantiveron privilexios: exención de impostos e grandes propiedades.
      Algúns nobres casaban con membros da burguesía para conseguir diñeiro a cambio de prestixio e títulos.
    • Clero
      Tiña privilexios grandes.
      Posuía moitas propiedades e cobraba o décimo (imposto relixioso).
    • Terceiro estado
      A maioría da poboación.
      Incluía a burguesía, as clases populares urbanas e o campesiñado.
      Nas cidades, as clases populares urbanas medraron polo aumento demográfico e migracións do campo.
      Traballaban en talleres, tendas ou casas de familias acomodadas.
      Condicións de vida duras: salarios baixos, vivendas insalubres, pouca hixiene.
      En épocas de malas colleitas producíanse motíns de subsistencia (revoltas por falta de alimentos).

Porén, durante o século XVIII empezaron a difundirse as ideas da Ilustración, defendidas por pensadores como Voltaire ou Jean-Jacques Rousseau, que criticaban os privilexios estamentais e defendían a igualdade xurídica e a liberdade. Estas críticas, xunto co fortalecemento do poder real, cuestionaron progresivamente a posición privilexiada da Igrexa.

A burguesía converteuse nun grupo social en ascenso, grazas ao desenvolvemento do comercio, especialmente o comercio colonial con América, e ás actividades financeiras e artesanais. Entre os seus membros atopábanse comerciantes, banqueiros, avogados, médicos, científicos e intelectuais. A pesar do seu crecente poder económico e da súa formación cultural, non participaban nas decisións políticas, monopolizadas pola nobreza e o clero.

Esta contradición xerou un crecente malestar e levou a burguesía a reclamar reformas políticas, representación e igualdade legal. Estas reivindicacións serían fundamentais nos procesos revolucionarios de finais do século, como a Revolución Francesa.

Lectura facilitada

A Ilustración e a crítica aos privilexios
No século XVIII (dezaoito) comezaron a difundirse as ideas da Ilustración, defendidas por pensadores como Voltaire e Jean-Jacques Rousseau.

Criticaban os privilexios dos estamentos.
Defendían a igualdade e a liberdade.
Tamén cuestionaban a posición privilexiada da Igrexa.

  • Ascenso da burguesía
    • A burguesía foi un grupo social en aumento.
    • Desenvolveu o comercio, especialmente con América.
    • Participou en actividades financeiras e artesanais.
    • Entre eles había comerciantes, banqueiros, avogados, médicos, científicos e intelectuais.
    • Aínda que tiñan diñeiro e cultura, non participaban na política, que estaba controlada polo clero e a nobreza.
  • Malestar e reivindicacións
    • A contradición entre o poder económico da burguesía e a súa falta de dereitos políticos xerou malestar.
    • Exixían reformas políticas, representación e igualdade legal.
    • Estas reivindicacións foron importantes para revolucións como a Revolución Francesa, a finais do século XVIII (dezaoito).

Apoio visual

Apoio visual transformación Social no Século XVIII

Feito con eXeLearning (Nova xanela)