Hai unha frase famosa de Luís XIV: en 1655, cando os Estados Xerais mostraron o seu desacordo cos edictos reais, o rei respondeu dicindo "O Estado son eu!" Resumía así o que é o absolutismo, unindo na súa persoa a capacidade para decidir, lexislar e executar as leis, o control do exército e a administración da xustiza. As persoas que vivían no seu reino eran súbditos, que quere dicir alguén que está sometido á súa autoridade, e como tal ocupaban necesariamente unha posición inferior ou de sometemento.

Un dos principais puntos da Declaración dos Dereitos do Home e do Cidadán é precisamente a denominación de "cidadáns" (e cidadás) para as persoas que compoñen a nación. A palabra vén de "cidade", que á súa vez vén do termo latino "civitas". Recordaredes doutra unidade que esta termo referíase non só ao espazo físico da cidade, senón a unha serie de dereitos e deberes que tiñan os cidadáns e as cidadás do Imperio Romano. Pero este concepto non nace na época imperial, senón na época republicana, cando o goberno da cidade -e de todos os territorios sometidos por ela- recaía nun Senado e nuns dirixentes elixidos cada certo tempo. Esta práctica mudou coa instauración do Imperio, cuns emperadores que xa non eran elixidos, senón que se converteu nun cargo que se herdaba.

Será precisamente o modelo da Roma republicana o que inspirará os dirixentes estadounidenses e os revolucionarios franceses para redactar as súas constitucións. Nestes documentos a soberanía identifícase coa nación: é dicir, a vontade de decidir o que acontece corresponde a todos os membros da nación, que delegarán as súas opinións a través dun sistema electoral democrático, de xeito que todo o mundo intervén de forma indirecta no goberno, e as decisións adóptanse por consenso e non por decisión unilateral.

Un dos principios fundamentais da Declaración de Independencia dos Estados Unidos é que todos os homes están creados iguais e teñen uns dereitos inalienables, que non se poden separar do ser humano porque están na súa propia natureza. Estes dereitos son a vida, a liberdade e a persecución da felicidade. Pero recordade que na sociedade americana do século XVIII existía a escravitude, e que a meirande parte dos pais fundadores tiñan escravos. Como se poden unir ambas as cousas: promulgar o dereito á liberdade e mercar seres humanos?

Pese a que hoxe en día parécenos algo aberrante, a realidade é que na época os escravos eran considerados obxectos e formaban parte do patrimonio. Thomas Jefferson prohibiu o comercio internacional de escravos, pero el mesmo posuía escravos e mantivo unha relación cunha rapaza escrava coa que tivo varios fillos aos que lles concedeu a liberdade cando morreu. Había verdadeiros dramas, como familias que eran vendidas, separando os fillos das súas nais e pais, ou matrimonios que se separaban. A escravitude nos Estados Unidos non rematará ata o século XIX, cunha guerra civil entre os estados do norte e do sur. Pero iso xa é outra historia.