# O vello mundo

## Glosario

## Décimo

Definición:

  Imposto relixioso que consistía en entregar unha parte da produción á Igrexa.

Exemplo:

  O campesiñado debía pagar o décimo á Igrexa.

## Motíns de subsistencia

Definición:

  Revoltas populares causadas pola falta de alimentos ou a subida do seu prezo.

Exemplo:

  Cando subía o prezo do pan, producíanse motíns de subsistencia.

# Vello mundo, vella sociedade

Durante o século XVIII produciuse un grande crecemento demográfico tanto en Europa como en América. Este aumento da poboación estivo relacionado coa mellora da alimentación, a redución dalgunhas epidemias e un período de maior estabilidade política en moito tempo. A pesar destes cambios, a sociedade continuou organizada segundo o modelo estamental propio do Antigo Réxime, unha estrutura herdada da Idade Media que dividía a poboación en grupos pechados con dereitos e obrigas diferentes.

A sociedade do Antigo Réxime estruturábase en tres estamentos: nobreza, clero e terceiro estado. Os dous primeiros eran privilexiados, mentres que o terceiro estado carecía de privilexios e soportaba a maior parte dos impostos.

- A nobreza, formada por aristócratas e nobres de distinto rango, perdeu ao longo do século XVIII parte do seu poder político e xudicial debido ao fortalecemento das monarquías absolutas, que concentraron cada vez máis autoridade nas mans do rei. Non obstante, continuou mantendo importantes privilexios, como a exención de impostos e o control de grandes propiedades agrarias. Moitos nobres, para manter o seu nivel de vida e facer fronte a gastos elevados, estableceron matrimonios con membros da burguesía, que achegaban capital económico a cambio de prestixio social e títulos.
- O clero tamén gozaba de grandes privilexios. A Igrexa posuía extensas propiedades e cobraba o décimo, un imposto relixioso.

- O terceiro estado agrupaba a maior parte da poboación e era moi diverso. Nel incluíanse a burguesía, as clases populares urbanas e o campesiñado.

Nas cidades, as clases populares urbanas medraron debido ao aumento demográfico e ás migracións desde o campo. Moitas destas persoas traballaban como asalariadas en talleres artesanais, pequenas tendas ou servindo en casas de familias acomodadas. Os salarios eran baixos e as condicións de vida, moi duras, con vivendas insalubres e escasa hixiene. En épocas de malas colleitas, cando o prezo dos produtos básicos como o pan aumentaba considerablemente, producíanse revoltas e motíns populares, coñecidos como motíns de subsistencias.

## Lectura facilitada

Crecemento da poboación e sociedade no século XVIII (dezaoito)
Durante o século XVIII (dezaoito), a poboación aumentou moito en Europa e en América.
Isto pasou por varias razóns:

- Mellor alimentación
- Redución de epidemias
- Períodos máis longos de estabilidade política
  A pesar deste aumento, a sociedade seguía organizada segundo o Antigo Réxime, unha estrutura herdada da Idade Media. A poboación dividíase en estamentos, con dereitos e obrigas diferentes.
- Os tres estamentos
  - Nobreza
  - Aristócratas e nobres de distintos rangos.
    Perdían poder político e xudicial polo fortalecemento das monarquías absolutas.
    Mantiveron privilexios: exención de impostos e grandes propiedades.
    Algúns nobres casaban con membros da burguesía para conseguir diñeiro a cambio de prestixio e títulos.
  - Clero
    Tiña privilexios grandes.
    Posuía moitas propiedades e cobraba o décimo (imposto relixioso).
  - Terceiro estado
    A maioría da poboación.
    Incluía a burguesía, as clases populares urbanas e o campesiñado.
    Nas cidades, as clases populares urbanas medraron polo aumento demográfico e migracións do campo.
    Traballaban en talleres, tendas ou casas de familias acomodadas.
    Condicións de vida duras: salarios baixos, vivendas insalubres, pouca hixiene.
    En épocas de malas colleitas producíanse motíns de subsistencia (revoltas por falta de alimentos).

## Audio

audio/mpeg

Porén, durante o século XVIII empezaron a difundirse as ideas da Ilustración, defendidas por pensadores como Voltaire ou Jean-Jacques Rousseau, que criticaban os privilexios estamentais e defendían a igualdade xurídica e a liberdade. Estas críticas, xunto co fortalecemento do poder real, cuestionaron progresivamente a posición privilexiada da Igrexa.

A burguesía converteuse nun grupo social en ascenso, grazas ao desenvolvemento do comercio, especialmente o comercio colonial con América, e ás actividades financeiras e artesanais. Entre os seus membros atopábanse comerciantes, banqueiros, avogados, médicos, científicos e intelectuais. A pesar do seu crecente poder económico e da súa formación cultural, non participaban nas decisións políticas, monopolizadas pola nobreza e o clero.

Esta contradición xerou un crecente malestar e levou a burguesía a reclamar reformas políticas, representación e igualdade legal. Estas reivindicacións serían fundamentais nos procesos revolucionarios de finais do século, como a Revolución Francesa.

## Lectura facilitada

A Ilustración e a crítica aos privilexios
No século XVIII (dezaoito) comezaron a difundirse as ideas da Ilustración, defendidas por pensadores como Voltaire e Jean-Jacques Rousseau.

Criticaban os privilexios dos estamentos.
Defendían a igualdade e a liberdade.
Tamén cuestionaban a posición privilexiada da Igrexa.

- Ascenso da burguesía
  - A burguesía foi un grupo social en aumento.
  - Desenvolveu o comercio, especialmente con América.
  - Participou en actividades financeiras e artesanais.
  - Entre eles había comerciantes, banqueiros, avogados, médicos, científicos e intelectuais.
  - Aínda que tiñan diñeiro e cultura, non participaban na política, que estaba controlada polo clero e a nobreza.

- Malestar e reivindicacións
  - A contradición entre o poder económico da burguesía e a súa falta de dereitos políticos xerou malestar.
  - Exixían reformas políticas, representación e igualdade legal.
  - Estas reivindicacións foron importantes para revolucións como a Revolución Francesa, a finais do século XVIII (dezaoito).

## Audio

audio/mpeg

## Apoio visual

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)