# Como cambiou o mundo despois destas Revolucións?

## Glosario

## Aberrante

Definición:

  Algo que se considera moi incorrecto, inxusto ou contrario ao que é normal ou aceptable.

Exemplo:

  Hoxe en día considérase aberrante que existise a escravitude.

## Artigo (legal)

Definición:

  Cada unha das partes numeradas nas que se divide unha lei ou documento oficial.

Exemplo:

  A Declaración dos dereitos da Muller e da Cidadá estaba formada por varios artigos.

## Consenso

Definición:

  Acordo ao que chegan varias persoas ou grupos tras dialogar e compartir opinións.

Exemplo:

  As decisións deben tomarse por consenso nun sistema democrático.

## Despótico

Definición:

  Que exerce o poder de forma autoritaria, sen respectar as opinións nin os dereitos das demais persoas.

Exemplo:

  O rei gobernaba de maneira despótica.

## Inalienable

Definición:

  Que non se pode quitar nin ceder porque forma parte esencial dunha persoa.

Exemplo:

  A liberdade é un dereito inalienable.

## Preámbulo

Definición:

  Parte inicial dun texto legal onde se explican os seus obxectivos e intencións.

Exemplo:

  No preámbulo explícanse as razóns da declaración de dereitos.

## Promulgar

Definición:

  Facer pública unha lei ou norma para que entre en vigor.

Exemplo:

  A Asemblea promulgou novos dereitos durante a revolución.

## Reivindicar

Definición:

  Reclamar algo que se considera xusto ou que pertence a alguén.

Exemplo:

  Olympe de Gouges reivindicou os dereitos das mulleres.

## Tiránico

Definición:

  Que abusa do poder e oprime as persoas de maneira inxusta.

Exemplo:

  O poder tiránico foi cuestionado durante a Revolución Francesa.

# Bravo polos Dereitos do Home, pero... e os da muller?

No apartado anterior falamos da importancia histórica dun documento: a Declaración dos dereitos do Home e do Cidadán. Realmente foi un fito fundamental, pero... que pasa coas mulleres? Ata o de agora as únicas mulleres que mencionamos relacionadas coa revolución francesa foron as vendedoras dos mercados de París que marcharon sobre Versalles, a raíña María Antonieta e Charlotte Corday, a muller que asasinou a Marat. Pero nunha poboación coma a de París e a de Francia, en xeral, as mulleres xogaron un papel importante na Revolución Francesa.

Deteñámonos un momento e falemos de Olympe de Gouges. En 1791 esta muller redactou unha Declaración dos dereitos da Muller e da Cidadá baseándose nos que promulgara a Asamblea o ano anterior. Ao igual que aquela, a Declaración dos dereitos da Muller e da Cidadá estaba formada por un preámbulo e 17 artigos, nos que recolle moitos dos dereitos xa promulgados para os homes, pero dándolle unha visión feminina e reivindicando o papel da muller na sociedade.

Lede o preámbulo da Declaración, que a autora dirixe directamente aos homes:

> Home, es capaz de ser xusto? É unha muller a que che fai a pregunta. Non ousarás a quitarnos ese dereito. Dime: quen che deu o poder soberano de oprimir ao meu sexo? A túa forza? Os teus talentos? Observa ao creador na súa sabedoría, percorre a natureza en toda a súa grandeza, onde parece que queres reflectirte, e dáme, se ousas, un exemplo deste imperio tiránico. Remóntate aos animais, consulta os elementos, estuda os vexetais. Bota, en definitiva, unha ollada a todas as modificacións da materia orgánica, e réndete á evidencia cando che ofrezo os medios; busca, indaga e distingue, se podes, os sexos na administración da natureza. Por todas partes os atoparás mesturados, por todas partes colaboran de xeito harmonioso nesta obra inmortal. Só o home fixo unha excepción deste principio. Estraño, cego, inchado de ciencia e dexenerado neste século cheo de luces e de sagacidade, na máis abxecta ignorancia, quere mandar de forma despótica sobre un sexo que recibiu tódalas facultades intelectuais. Pretende gozar da revolución e reclamar os seus dereitos á igualdade, por non dicir nada máis.

> Olympe de Gouges. Preámbulo da Declaración dos dereitos da Muller e da Cidadá. Adaptación propia (proxecto cREAgal)

Tomade un momento para reflexionar sobre as palabras de Olympe de Gouges. Non resultan absolutamente contemporáneas? Cal é a xustificación que ofrece Olympe de Gouges para reclamar a igualdade de dereitos entre homes e mulleres?

## Lectura facilitada

- Aínda que a Declaración dos Dereitos do Home e do Cidadán é un documento moi importante, houbo que esperar a que Olympe de Gouges escribira os Dereitos da Muller e da Cidadá.
- A consideración da muller, como ente con dereitos propios, é unha novidade, pero non será ata o século XX (vinte) cando consiga os mesmos dereitos que o home.

## Audio

audio/mpeg

# "O Estado son eu!" Seguro?

Hai unha frase famosa de Luís XIV: en 1655, cando os Estados Xerais mostraron o seu desacordo cos edictos reais, o rei respondeu dicindo "O Estado son eu!" Resumía así o que é o absolutismo, unindo na súa persoa a capacidade para decidir, lexislar e executar as leis, o control do exército e a administración da xustiza. As persoas que vivían no seu reino eran súbditos, que quere dicir alguén que está sometido á súa autoridade, e como tal ocupaban necesariamente unha posición inferior ou de sometemento.

Un dos principais puntos da Declaración dos Dereitos do Home e do Cidadán é precisamente a denominación de "cidadáns" (e cidadás) para as persoas que compoñen a nación. A palabra vén de "cidade", que á súa vez vén do termo latino "civitas". Recordaredes doutra unidade que esta termo referíase non só ao espazo físico da cidade, senón a unha serie de dereitos e deberes que tiñan os cidadáns e as cidadás do Imperio Romano. Pero este concepto non nace na época imperial, senón na época republicana, cando o goberno da cidade -e de todos os territorios sometidos por ela- recaía nun Senado e nuns dirixentes elixidos cada certo tempo. Esta práctica mudou coa instauración do Imperio, cuns emperadores que xa non eran elixidos, senón que se converteu nun cargo que se herdaba.

Será precisamente o modelo da Roma republicana o que inspirará os dirixentes estadounidenses e os revolucionarios franceses para redactar as súas constitucións. Nestes documentos a soberanía identifícase coa nación: é dicir, a vontade de decidir o que acontece corresponde a todos os membros da nación, que delegarán as súas opinións a través dun sistema electoral democrático, de xeito que todo o mundo intervén de forma indirecta no goberno, e as decisións adóptanse por consenso e non por decisión unilateral.

## Lectura facilitada

- O absolutismo encarnaba na figura do rei todos os poderes do estado.
- Coa abolición do feudalismo e do Antigo Réxime, a separación de poderes será un dos elementos fundamentais do novo sistema político.
  - O poder executivo exérceo o goberno.
  - O poder lexislativo exérceno as cortes (Parlamento, Senado...)
  - O poder xudicial exérceno os xulgados de xeito independente.
- A separación de poderes é a maior garantía dun sistema democrático.

## Audio

audio/mpeg

# "A terra dos homes libres e dos valentes" Pero non todos igual de libres.

Un dos principios fundamentais da Declaración de Independencia dos Estados Unidos é que todos os homes están creados iguais e teñen uns dereitos inalienables, que non se poden separar do ser humano porque están na súa propia natureza. Estes dereitos son a vida, a liberdade e a persecución da felicidade. Pero recordade que na sociedade americana do século XVIII existía a escravitude, e que a meirande parte dos pais fundadores tiñan escravos. Como se poden unir ambas as cousas: promulgar o dereito á liberdade e mercar seres humanos?

Pese a que hoxe en día parécenos algo aberrante, a realidade é que na época os escravos eran considerados obxectos e formaban parte do patrimonio. Thomas Jefferson prohibiu o comercio internacional de escravos, pero el mesmo posuía escravos e mantivo unha relación cunha rapaza escrava coa que tivo varios fillos aos que lles concedeu a liberdade cando morreu. Había verdadeiros dramas, como familias que eran vendidas, separando os fillos das súas nais e pais, ou matrimonios que se separaban. A escravitude nos Estados Unidos non rematará ata o século XIX, cunha guerra civil entre os estados do norte e do sur. Pero iso xa é outra historia.

## Lectura facilitada

- A escravitude foi unha realidade ata entrado o século XX (vinte). Aínda hoxe hai escravos en países que non respectan os dereitos humanos.
- O comercio de escravos foi unha fonte de riqueza para as potencias europeas, que comerciaban con seres humanos coma se fosen mercadorías.
- En Estados Unidos, a escravitude rematou tras a vitoria do exército da Unión na Guerra Civil Americana, no século XIX (dezanove).

## Audio

audio/mpeg

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)