Retos e límites do modelo económico
O planeta ten uns recursos finitos, pero a actividade económica parece ignoralo, consumíndoos e degradando o medio natural a un ritmo que resulta insostible a medio e longo prazo.
Lectura facilitada
O planeta ten recursos limitados.
A actividade económica consúmeos moi rápido
a un ritmo que non se sostén a longo prazo.
Audio
Cambio de tendencia?
Aínda que a globalización económica non se detivo por completo, amosa unha ralentización debida aos motivos vistos para explicar a relocalización industrial.
A estes motivos hai que engadir a saturación dalgunhas rutas e as tensións comerciais e políticas entre potencias como China e Estados Unidos (a chamada "guerra dos aranceis").
Estas situacións provocan subas nos impostos e dificultan o comercio internacional.
Lectura facilitada
A globalización económica foise ralentizando.
As principais causas son as seguintes:
- Relocalización industrial
- Saturación de rutas de transporte
- Tensións comerciais entre potencias
como a guerra dos aranceis entre China e EUA.
Audio
Os retos sociais
Xa vistes que a globalización non impide grandes diferenzas de desenvolvemento e benestar entre países, e vés como se incrementan no seo de cada sociedade cunha tendencia a concentrar a riqueza en poucas mans. Conseguir un reparto máis equitativo é un dos retos dos sistemas.
O desenvolvemento da intelixencia artificial é outro desafío global, xa que está a modificar profundamente a actividade produtiva e destruír moito emprego manual.
Lectura facilitada
A riqueza concéntrase en poucas mans,
é necesario repartir mellor a riqueza.
A intelixencia artificial constitúe outro reto
xa que destrúe empregos manuais.
Audio
Os límites ambientais
A presión sobre o medio natural e os recursos naturais increméntase a medida que as actividades económicas se intensifican e masifican, e a globalización multiplica os desprazamentos de produtos e persoas.
- A contaminación. Solos e augas (subterráneas e superficiais) contamínanse cos produtos químicos da agricultura, ao igual que cos nitratos que se infiltran a partir dos residuos orgánicos da gandaría intensiva. Os residuos tóxicos da minaría ou as verteduras industriais son tamén importantes fontes de contaminación da auga. O aire contamínase coa industria e os transportes baseados nos combustibles fósiles. Estes tamén ocasionan grave contaminación mariña, por verteduras e accidentes dos buques, en especial os petroleiros. Terra, ríos e océanos énchense de residuos plásticos.
- A emisión de gases de efecto invernadoiro. O transporte con combustibles fósiles e a industria son grandes emisores de CO2. A gandaría emite gran cantidade de metano.
- O esgotamento dos recursos. A sobreexplotación agraria erosiona e salga o solo, que perde fertilidade. A sobreexplotación pesqueira pon en risco as especies capturadas. Os recursos mineiros son esgotables.
- A deforestación. Intensifícase da man da explotación forestal masiva e ás veces ilegal, o avance da actividade agropecuaria, a construción de infraestruturas e a expansión urbana. É especialmente preocupante nas selvas tropicais e ecuatoriais, por seren os auténticos pulmóns verdes do planeta.
- A alteración do medio natural e dos ecosistemas. A urbanización a causa do turismo, no litoral sobre todo pero tamén en áreas de montaña e noutras paraxes naturais, ten destruído paraxes naturais e alterado correntes litorais, acelerando a erosión dalgunhas praias.
- Residuos. A actividade económica xera inxentes volumes de residuos cuxa xestión e tratamento é un desafío para as autoridades. A isto hai que engadir a toxicidade dalgúns destes residuos.
- Elevado consumo de auga. É un recurso vital sometido a gran presión. Os regadíos, a gandaría intensiva, a industria ou o turismo son grandes consumidores tradicionais de auga. A eles súmase a intelixencia artificial: un texto de 100 palabras xerado por IA consome medio litro de auga. A contaminación reduce a auga potable dispoñible mentres a demanda non deixa de crecer.
Lectura facilitada
A actividade económica afecta ao medio natural:
- Contaminación:
- Solo e augas contaminadas por químicos e residuos
- Aire contaminado por industria e transportes
- Residuos plásticos en terra, ríos e mares
- Gases de efecto invernadoiro:
- CO2: transporte e industria.
- Metano: gandaría.
- Esgotamento de recursos:
- Solo erosiona e perde fertilidade.
- Pesca excesiva pon especies en risco.
- Minerais son limitados.
- Deforestación:
- Explotación forestal, agricultura, construción e expansión urbana.
- Preocupa especialmente nas selvas tropicais.
- Alteración do medio natural:
- Urbanización turística destrúe paraxes naturais.
- Erosiona praias.
- Residuos:
- Gran cantidade e difíciles de xestionar.
- Algúns residuos son tóxicos.
- Consumo de auga:
- Regadíos, gandaría, industria e turismo usan moita auga.
- A IA tamén consome auga
(ex: texto de 100 palabras = 0,5 l de auga).
- Contaminación e aumento da demanda
dificultan a dispoñibilidade de auga.