# 3.6. É posible seguir así?

# Retos e límites do modelo económico

O planeta ten uns recursos finitos, pero a actividade económica parece ignoralo, consumíndoos e degradando o medio natural a un ritmo que resulta insostible a medio e longo prazo.

## Lectura facilitada

O planeta ten recursos limitados.

A actividade económica consúmeos moi rápido
a un ritmo que non se sostén a longo prazo.

## Audio

audio/mpeg

## Cambio de tendencia?

Aínda que a globalización económica non se detivo por completo, amosa unha ralentización debida aos motivos vistos para explicar a relocalización industrial.
A estes motivos hai que engadir a saturación dalgunhas rutas e as tensións comerciais e políticas entre potencias como China e Estados Unidos (a chamada "guerra dos aranceis").
Estas situacións provocan subas nos impostos e dificultan o comercio internacional.

## Lectura facilitada

A globalización económica foise ralentizando.

As principais causas son as seguintes:

- Relocalización industrial
- Saturación de rutas de transporte
- Tensións comerciais entre potencias
  como a guerra dos aranceis entre China e EUA.

## Audio

audio/mpeg

## Os retos sociais

Xa vistes que a globalización non impide grandes diferenzas de desenvolvemento e benestar entre países, e vés como se incrementan no seo de cada sociedade cunha tendencia a concentrar a riqueza en poucas mans. Conseguir un reparto máis equitativo é un dos retos dos sistemas.

O desenvolvemento da intelixencia artificial é outro desafío global, xa que está a modificar profundamente a actividade produtiva e destruír moito emprego manual.

## Lectura facilitada

A riqueza concéntrase en poucas mans,
é necesario repartir mellor a riqueza.
A intelixencia artificial constitúe outro reto
xa que destrúe empregos manuais.

## Audio

audio/mpeg

## Os límites ambientais

A presión sobre o medio natural e os recursos naturais increméntase a medida que as actividades económicas se intensifican e masifican, e a globalización multiplica os desprazamentos de produtos e persoas.

- A contaminación. Solos e augas (subterráneas e superficiais) contamínanse cos produtos químicos da agricultura, ao igual que cos nitratos que se infiltran a partir dos residuos orgánicos da gandaría intensiva. Os residuos tóxicos da minaría ou as verteduras industriais son tamén importantes fontes de contaminación da auga. O aire contamínase coa industria e os transportes baseados nos combustibles fósiles. Estes tamén ocasionan grave contaminación mariña, por verteduras e accidentes dos buques, en especial os petroleiros. Terra, ríos e océanos énchense de residuos plásticos.

Contaminación mariña por plástico
Os residuos orgánicos da gandaría intensiva contaminan os solos con altos niveis de nitratos

- A emisión de gases de efecto invernadoiro. O transporte con combustibles fósiles e a industria son grandes emisores de CO2. A gandaría emite gran cantidade de metano.
- O esgotamento dos recursos. A sobreexplotación agraria erosiona e salga o solo, que perde fertilidade. A sobreexplotación pesqueira pon en risco as especies capturadas. Os recursos mineiros son esgotables.
- A deforestación. Intensifícase da man da explotación forestal masiva e ás veces ilegal, o avance da actividade agropecuaria, a construción de infraestruturas e a expansión urbana. É especialmente preocupante nas selvas tropicais e ecuatoriais, por seren os auténticos pulmóns verdes do planeta.

Erosión do solo en terreo agrícola
Deforestación na Amazonia por explotación forestal ilegal

- A alteración do medio natural e dos ecosistemas. A urbanización a causa do turismo, no litoral sobre todo pero tamén en áreas de montaña e noutras paraxes naturais, ten destruído paraxes naturais e alterado correntes litorais, acelerando a erosión dalgunhas praias.
- Residuos. A actividade económica xera inxentes volumes de residuos cuxa xestión e tratamento é un desafío para as autoridades. A isto hai que engadir a toxicidade dalgúns destes residuos.

África é o destino de gran parte do lixo tecnolóxico, moi tóxico, xerado nos países ricos. Na imaxe podedes ver o vertedoiro de Agbogbloshie, en Ghana. Tamén este tráfico forma parte do comercio mundial
Nas illas Maldivas, un destino turístico paradisíaco no Índico, construíuse a illa artificial de Thilafushi para que servise de vertedoiro do lixo xerado polos turistas. O seu fume tóxico chega ás veces ata a capital do arquipélago

- Elevado consumo de auga. É un recurso vital sometido a gran presión. Os regadíos, a gandaría intensiva, a industria ou o turismo son grandes consumidores tradicionais de auga. A eles súmase a intelixencia artificial: un texto de 100 palabras xerado por IA consome medio litro de auga. A contaminación reduce a auga potable dispoñible mentres a demanda non deixa de crecer.

## Lectura facilitada

A actividade económica afecta ao medio natural:

- Contaminación:
  - Solo e augas contaminadas por químicos e residuos
  - Aire contaminado por industria e transportes
  - Residuos plásticos en terra, ríos e mares
  - Gases de efecto invernadoiro:
    - CO2: transporte e industria.
    - Metano: gandaría.

- Esgotamento de recursos:
  - Solo erosiona e perde fertilidade.
  - Pesca excesiva pon especies en risco.
  - Minerais son limitados.

- Deforestación:
  - Explotación forestal, agricultura, construción e expansión urbana.
  - Preocupa especialmente nas selvas tropicais.

- Alteración do medio natural:
  - Urbanización turística destrúe paraxes naturais.
  - Erosiona praias.

- Residuos:
  - Gran cantidade e difíciles de xestionar.
  - Algúns residuos son tóxicos.

- Consumo de auga:
  - Regadíos, gandaría, industria e turismo usan moita auga.
  - A IA tamén consome auga
    (ex: texto de 100 palabras = 0,5 l de auga).
- Contaminación e aumento da demanda
  dificultan a dispoñibilidade de auga.

## Audio

audio/mpeg

# Entende o custo ambiental da IA

Accede á web de GCiencia, le a información e responde ás seguintes preguntas:

1. Explica por que motivos a IA consome moita auga e moita enerxía.
2. Lembra: que tipo de minerais son moi necesarios para todos os produtos tecnolóxicos?
3. A extracción destes minerais ten un impacto ambiental moi alto ou moi baixo?
4. Tal como existe actualmente, consideras que a IA é sostible?

# Consecuencias insospeitadas

# Pregunta

Le este artigo e responde ao seguinte test.

Cal é a principal causa do descenso das poboacións de aves en Europa segundo o estudo?

# Respostas

Opción 1

O cambio climático

Opción 2

A urbanización

Opción 3

A agricultura intensiva

Opción 4

A caza furtiva

# Pregunta

Que rexións europeas son as máis afectadas polo descenso de aves?

# Respostas

Opción 1

As do norte de Europa

Opción 2

As do leste de Europa

Opción 3

As de Europa occidental

Opción 4

As rexións alpinas

# Pregunta

A que se debe este impacto da agricultura nas aves? (pregunta con varias respostas correctas)

# Respostas

Opción 1

Quítaselles ás aves terreo onde poder alimentarse de forma variada

Opción 2

A maquinaria agrícola asusta ás aves, que deixan de comer

Opción 3

As aves desoriéntanse e enferman

Opción 4

Os pesticidas e fertilizantes deixan sen alimento aos paxaros, que tamén se contaminan

# Pregunta

Que característica da conca mediterránea (e do espazo atlántico) axuda a amortecer a perda de aves?

# Respostas

Opción 1

A presenza de grandes parcelas de monocultivos

Opción 2

O clima máis seco

Opción 3

Unha paisaxe agraria en mosaico, con usos diferentes do chan

# Pregunta

Que tipo de paisaxe xeran os monocultivos intensivos?

# Respostas

Opción 1

Paisaxes diversas

Opción 2

Paisaxes homoxéneas

Opción 3

Paisaxes naturais

Opción 4

Paisaxes forestais

# Pregunta

Cal é a segunda causa do descenso das aves, segundo o estudo?

# Respostas

Opción 1

Cambio climático

Opción 2

Urbanización

Opción 3

Deforestación

Opción 4

Contaminación acústica

# Pregunta

Nos últimos anos os bosques europeos:

# Respostas

Opción 1

Ocupan máis superficie pero son de peor calidade por teren árbores vellas

Opción 2

Ocupan menos superficie e son de peor calidade por perderen árbores vellas

Opción 3

Ocupan máis superficie pero son de peor calidade por perderen árbores vellas

Opción 4

Ocupan máis superficie e son de mellor calidade por perderen árbores vellas

Activar JavaScript

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)