# Créditos e descarga

Título | Salvemos Aldea Vella
Descrición | Este é o REA (Recurso Educativo Aberto) número 1 -dun total de 6- elaborado no proxecto cREAgal para a materia de Xeografía e Historia de 3º de Educación Secundaria Obrigatoria. O fío condutor da situación de aprendizaxe céntrase nas relacións entre a natureza e a sociedade, valorando a pegada humana no medio e as ameazas que provocan na Terra e na nosa contorna próxima (a Península, Galicia, a nosa comarca, o noso concello...). Para entender a pegada humana é preciso coñecer o espazo natural, rural e urbano, analizando as formas de poboamento e a súa transformación, no mundo e na nosa terra. Para lograr os obxectivos e acadar as competencias necesarias, o REA formula un reto no que o alumnado deberá empregar todos os coñecementos adquiridos durante as fases do recurso para crear un bando municipal que axude á Aldea Vella a protexer o seu medio natural, previr riscos ambientais e propoñer medidas fronte ao despoboamento e ao abandono do territorio.
Persoas elaboradoras | Manuel Alonso García Pablo Ordás Díaz Montserrat Rodríguez Paz
Organización | Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa. Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional. Xunta de Galicia.
Licenza | Licenza Creative Commons Atribución Non comercial Compartir igual 4.0
Identificación | "Salvemos Aldea Vella"; ISSN (web): 3101-0040

Este contido foi creado con eXeLearning, o editor libre e de fonte aberta deseñado para crear recursos educativos.

# Versión

Versión | Data de publicación | Notas sobre a versión
1.0 | Xuño 2026 | Primeira versión

# Créditos dos recursos multimedia

## Páxina 1

Elaboración propia (proxecto cREAgal). Salvemos Aldea Vella (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 2

Bjørn Christian Tørrissen. Pedrafita-do-Cebreiro-2010 (CC BY-SA)
Juan Emilio Prades Bel. Bando municipal (CC BY)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Concello de Gondomar (CC BY-NC-SA 4.0)
Mcampoleiros. Mapa das parroquias do Concello de Mos (CC BY-SA)
Vargtimmen. Conxunto histórico e pintoresco de Combarro (CC BY-SA)
Elaboración propia (proxecto cREAgal) con pictogramas de ARASAAC. Lumes e un territorio baleiro portada vídeo interactivo (CC BY-NC-SA 4.0)
Televisión de Galicia. 🔥 INCENDIOS en LUGO: o monte arrasado e as casas a só 100 (cen) METROS das CHAMAS (Licenza estándar de YouTube)
La Vanguardia. A magnitude dos incendios en Galicia: o equivalente a sete Barcelonas (Licenza estándar de YouTube)
Mestres Gandeiros. ING - Prevención de incendios (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 3

Elaboración propia (proxecto cREAgal). Diario de Aprendizaxe. (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 4

Pictograma de ARASAAC

## Páxina 5

United States Geological Survey (USGS). Coal anthracite (Dominio público)
EdgarFabiano. «O consumo consúmete», esténcil anticonsumista. (CC0)
Alexchris, obra derivada da orixinal de Spm . Greenhouse_effect_diagram (Dominio público)
Delirium. Oil_wells_just_offshore_at_Summerland,_California,_c.1915 (Dominio público)

## Páxina 6

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
User:InvictaHOG. Naadam rider 2 (CC0)
Pictograma de ARASAAC
Элинор Пэйт. Буйба (CC BY-SA)
U.S. Fish and Wildlife Service. Brooks Range Mountains ANWR (CC0)
SirHenrry. Mapa de biomas terrestres clasificados por vexetación (CC BY-SA)
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Labola. Contedores de reciclaxe en Alpedrete (CC BY-SA)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Lámpadas de baixo consumo (CC BY-NC-SA 4.0)
Fabricando fornos solares (CC BY-SA)
Ilvy Njiokiktjien. Café de reparación en Ámsterdam-Oeste. (CC BY-SA)
Andrewglaser. Unha gran multitude acude á Plaça de Baix para presenciar a Trencà do Guió. (CC BY-SA)
BJCHK. Six large woven art pieces with the graphic "Less Plastic More Life" (CC0)
Vasillas de vidro rescatadas dunha casa vella da avoa (CC BY-SA)
Cáritas Española. Os 3 erres (Licenza estándar de YouTube)
euronews. A traxedia do Rana Praza non remata coa tiranía dos xigantes téxtiles en Bangladés (Licenza estándar de YouTube)
Cómo se fabbrica. Como se fabrica roupa sostible: O proceso detrás da moda ecolóxica (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 7

Alexchris, obra derivada da orixinal de Spm . Greenhouse_effect_diagram (Dominio público)
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 8

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Hukseflux Thermal Sensors. SR20 pyranometer 1 (CC BY)
Pictograma de ARASAAC
Yamaguchi先生. Kinemetrics seismograph (CC BY-SA)
Alvaro Anguix. GvSIG screenshot (CC0)
Maxmath12. Sonar example (CC0)
Archives of Pearson Scott Foresman, donated to the Wikimedia Foundation. Transit - Female (PSF) (CC0)
Paleorthid. Científico realizando unas medidas entre capas (CC0)

## Páxina 9

Maose. Zonas xeoastronómicas1 (GNU/GPL)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Estación Meteoproval (CC BY-NC-SA 4.0)
Davis VantagePro. Garytx . Anemómetro da estación meteorolóxica da Municipalidade de Filadelfia. (CC BY)

## Páxina 10

Lokal Profil. Amerikanska folk, Nordisk familjebok (CC0)
Sailko. Il parco e i musei di Nervi (CC BY-SA)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Esquema movementos migratorios (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Diario de Aprendizaxe. (CC BY-NC-SA 4.0)
Instituto Español de Estadística. Pirámides de poboación. INE. (Licenza estándar de YouTube)

## Páxina 11

Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (proxecto cREAgal) con pictogramas de ARASAAC. Camiño a Aldea Vella (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 12

Cultura de Galicia. Obxectivos de desenvolvemento sostible (Licenza: aviso legal e política de privacidade do Portal da Xunta de Galicia)
Tropofilms. Vídeo "A Axenda 2030 e os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible" (Licenza estándar de YouTube)
NASA, ESA and G. Bacon. Representación artística do planeta OGLE-2005-BLG-390Lb, a 20 000 anos luz da Terra. (CC BY-NC-SA)

## Páxina 13

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Mike Chai. Fotografía De Lapso De Tempo De Persoas Camiñando Polo Carril Peonil (Licencia de contido Pexels)
Roke. Poboación Mundial (CC BY-SA)
N O E L | F E A N S. O río Miño desde Louredo, Cortegada.jpg (CC0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Demografía e distribución da poboación (CC BY-NC-SA 4.0)
ANE. Evolución do número e superficie das explotacións agrícolas (CC BY)
Susana Freixeiro. Galicia densidade parroquial .PNG (CC0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Demografía España e Galicia (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 14

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Porcentaxe poboación galega por idade (CC BY-NC-SA 4.0)
O reino no mapa. Deputación da Coruña. As sete provincias galegas (CC BY-SA)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Evolución da poboación en Galicia (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 15

IGE. Concellos segundo o grao de urbanización (CC0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal) a partir de pictogramas de ARASAAC.Zonas de densidade poboacional (CC BY-NC-SA 4.0)
Xunta de Galicia. Mapa Galicia (Licenza: termos de uso da web Información Xeográfica de Galicia )

## Páxina 16

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Luimipi. Viñedos no canón do Sil (CC0)
O Roxo. Punta Candieira 09 (CC BY-SA)
Lmbuga. Porto de Portosín. Porto do Son. Galiza-Galicia.jpg (CC0)
Oficina Virtual do Medio Rural. Consulta ao observatorio forestal anos 2011-2025 (Licenza de uso da web institucional da Xunta de Galicia ovmediorural)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). A situación actual do rural galego (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Ovos (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Código ovos (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 17

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Albita4596. O despoboamento rural (CC BY-SA)
Roman Biernacki. Un grupo de persoas maiores sentadas nun banco ((Licenza de contido Pexels)

## Páxina 18

Pictograma de ARASAAC
Comisión Europea. Los 10 objetivos de la PAC (CC BY 4.0)
Xunta de Galicia. Envorcado pantalla app Enoturismo en Galicia (Licenza: aviso legal e política de privacidade do Portal da Xunta de Galicia)
Tiia Monto. Santander - fields.jpg (CC BY-SA)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Nova competitividade no rural (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 19

Nicolas von Kospoth (Triggerhappy). COLONIA CLAUDIA ARA AGRIPPINENSIUM (CCAA), Cologne in roman times. A reconstruction in the Römisch-Germanisches Museum, Cologne. (Dominio público)
Benh LIEU SONG. 50 mpix panorama of Hong Kong's harbour and skyline, as seen from Victoria Peak on a rainy night of June 2019. (CC BY-SA)
Chely20. Ayuntamiento y plaza de Cantalejo (CC BY-SA)
Turismo de Castilla y León. León romano (CC BY-NC-SA 4.0)
Instituto Geográfico Nacional. Zona vella de Lugo (CC BY-NC-SA 4.0)
Instituto Geográfico Nacional. Plano de Santiago (CC BY-NC-SA 4.0)
Instituto Geográfico Nacional. Plano de Pontevedra (CC BY-NC-SA 4.0)
Pablo Ordás. Panteón de Agripa (CC BY-SA)
Ángel. Panorámica da Praza Maior de Valladolid e do concello (CC BY)
Gustavo Doré. Housing in London c. 1870s (CC BY-NC-SA 4.0)
Étienne Jeaurat. Mercado de Les Halles (CC BY-NC-SA 4.0)
Thierry Bézecourt. Boulevard Haussmann (CC BY-SA)
SuzanneGW. Tumba de Jim Morrison (CC BY-SA)
Ildefonso Cerdá. Plano do Plan Cerdá (CC BY-NC-SA 4.0)
ISA Internationales Stadtbauatelier. Smart City Nansha (CC BY-SA)
Cultura de Galicia. Castro de Viladonga (Castro de Rei, Lugo) (Licencia estándar de YouTube)

## Páxina 20

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)
Lailicitina (Cedidas por la Cofradía de la Virgen de los Dolores en su Soledad de Elche, Alicante). José García Domene.. Unha gran multitude acude á Plaça de Baix para presenciar a Trencà do Guió. (CC BY-SA)
Steve Evans from Bangalore, India. Truly a wonder of the world, this famous monument - the Taj Mahal - is always photogenic, constantly changing colors depending on the time of day and intensity of the sun. (India) (CC BY)
José Méndez. Bandeira de Galicia (CC BY)
Ricardo. Gando. Manda de vacas pastando, Moeche. (CC BY)

## Páxina 21

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Lithgowlights . Lume achegándose a unhas casas. (CC BY-SA)
Danielmoreno4774. Inundacións en El Prat de Llobregat, provincia de Barcelona (CC BY)
Viajero de Wikipedia en inglés. Voluntarios limpando as costas de Galicia, logo da catástrofe do Prestige, marzo de 2003 (CC BY-SA)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Diario de Aprendizaxe. (CC BY-NC-SA 4.0)
Castilla-La Mancha Media. O vello oficio de pregoeiro e pregoeira (Licencia estándar de YouTube)

## Páxina 22

Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC
Pictograma de ARASAAC

## Páxina 23

Elaboración propia (proxecto cREAgal) con pictogramas de ARASAAC. Salvemos Aldea Vella (CC BY-NC-SA 4.0)
Cultura de Galicia. Obxectivos de desenvolvemento sustentable (Licenza: aviso legal e política de privacidade do Portal da Xunta de Galicia)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Cidades e comunidades sostibles (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Galicia é campo e mar (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Evolución das cidades (CC BY-NC-SA 4.0)
Elaboración propia (proxecto cREAgal). Diario de Aprendizaxe. (CC BY-NC-SA 4.0)
Canal Colexio de Arquitectos. Proxecto Terra. Identidade Territorial (Licencia estándar de YouTube)

## Páxina 24

Elaboración propia (proxecto cREAgal). Diario de aprendizaxe (CC BY-NC-SA 4.0)

## Páxina 25

Elaboración propia (proxecto cREAgal). Material descargable (CC BY-NC-SA 4.0)

- Os símbolos pictográficos identificados como Pictogramas de ARASAAC son propiedade do Goberno de Aragón e foron creados por Sergio Palao para ARASAAC http://www.arasaac.org , que os distribúe baixo Licenza Creative Commons BY-NC-SA .
- Os audios xerados para conversión de texto a voz están elaborados co uso da tecnoloxía do Proxecto Nós (CC BY 4.0). A voz sintética empregada é a do modelo "Celtia", licenza Apache License, Version 2.0
  Magariños, Carmen. 2023. Nos_TTS-celtia-vits-graphemes. URL: https://huggingface.co/proxectonos/Nos_TTS-celtia-vits-graphemes .
- Os elementos multimedia incluídos neste REA acolléndose ao dereito de cita con fins educativos, atribúense directamente en cada un deles.

# Aquí tes o ficheiro fonte para editar este REA

- Este REA publicouse baixo Licenza Creative Commons Atribución Non comercial Compartir igual 4.0, o que significa que tes a posibilidade de usalo, descargalo, redistribuílo e modificalo para adaptalo ás túas necesidades.

- Segue estes pasos para usar/redistribuír/modificar este REA:

1. Descarga o ficheiro fonte. Con isto tes o recurso orixinal en formato de edición.

2. Modifícao usando eXeLearning.

3. Se aínda non o tes, descarga e instala o estilo cREAgal con fases.

4. En caso de modificalo, tes que recoñecer a autoría e publicalo coa mesma licenza (CC BY-NC-SA).

Podes usar esta cita para facer referencia a cREAgal:

Este REA é unha adaptación do recurso orixinal "Salvemos Aldea Vella" do proxecto cREAgal da Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional da Xunta de Galicia baixo Licenza CC BY-NC-SA.

Descargar o ficheiro .elp

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)