# Como medimos a desigualdade?

## Glosario

## Índice de Desenvolvemento Humano (I.D.H.)

Definición:

  É un indicador que dá a coñecer o grao de progreso de cada país atendendo a tres aspectos básicos: sanidade, educación e economía.

Exemplo:

  Suíza ten un IDH de 0,967, o máis alto do mundo no ano 2022.

## Índice de Gini

Definición:

  É un indicador que dá a coñecer o grao de progreso de cada país atendendo a tres aspectos básicos: sanidade, educación e economía.

Exemplo:

  Corrado Gini, estatístico e demógrafo italiano, no ano 1912 idea o índice que leva o seu nome.

## Fondo Monetario Internacional (F.M.I.)

Definición:

  É unha organización internacional formada por 191 países coa función de mellorar o benestar e estabilidade económicas dos estados membros.

Exemplo:

  O F.M.I. fúndase tras a II Guerra Mundial para tentar estabilizar a economía mundial.

## Produto Interior Bruto (P.I.B.)

Definición:

  É un medidor económico que ten en conta o total da produción de bens e servizos dun país, área ou rexión ao longo do ano.

Exemplo:

  O Produto Interior Bruto de España é de 1,593 billóns de euros.

# Algúns medidores

Os factores que explican o desigual desenvolvemento entre os países do mundo son diversos: o imperialismo e a colonización, ás dinámicas competitivas do modelo produtivo actual, a desigualdade que existe nos intercambios comerciais mundiais, a fenda tecnolóxica, a débeda externa, ou os conflitos armados e políticos dalgúns países.

- A riqueza dun país ou territorio é o indicador usado de xeito habitual para medir o seu nivel de desenvolvemento, cuantificada en termos de produto interior bruto ou PIB. Dividindo o PIB entre a poboación do territorio analizado obtense o PIB per cápita ou renda per cápita, indicador que mide a relación que existe entre a riqueza dun país e a súa poboación. Atendendo aos datos de PIB per cápita, os países cos valores máis altos son denominados desenvolvidos, con valores baixos subdesenvolvidos e con valores intermedios en vías de desenvolvemento. Os valores, segundo o F.M.I. (Fondo Monetario Internacional), van desde os máis de 80.000 $ per cápita (dólares) de Noruega, aos 622 $ per cápita de Níxer no ano 2021.

Pica enriba da imaxe para agrandala e poder responder ás preguntas que aparecen posteriormente

- O PIB per cápita non sempre é moi bo indicador. Cun caso hipotético e extremo valo entender: imaxina que nun grupo de 20 persoas cada unha ten 1.000 euros (o PIB sería 20.000). O PIB p.c. é de 1.000 euros. Pero se noutro grupo de 20 persoas unha ten 20.000 euros e 19 non teñen nada, o PIB p.c. é o mesmo. O PIB per cápita é un dato importante, pero tamén é fundamental saber como está distribuída a riqueza realmente entre a poboación. Por regra xeral, canto máis pobre é un país peor distribuída está a riqueza.

- Por iso en 1990 a ONU (Organización de Nacións Unidas) decidiu usar outros indicadores alén dos económicos para medir o nivel de desenvolvemento dun país: o índice de desenvolvemento humano ou IDH. Elabórase anualmente atendendo a tres criterios: renda, acceso á educación e esperanza de vida ao nacer, que outorgan un índice con rango de 0 para o valor máis baixo, a 1, valor ideal. Así podemos medir o desenvolvemento humano dos países: por exemplo Noruega, cun IDH de 0.957 ten un desenvolvemento humano moi alto, fronte a 0.394, de Níxer, moi baixo.

- O número de países con alta desigualdade é un indicador máis recente que recoñece os niveis de desigualdade dentro dos países como un forte obstáculo para acadar o crecemento económico dos mesmos, a redución da pobreza e a igualdade de oportunidades económicas e educativas da súa poboación. Este indicador utiliza o índice de GINI (baseado nos ingresos) como medida, e identifica 52 países con altos niveis de desigualdade, concentrados na África Subsahariana e América Latina.

Preme no enderezo para poder ver o índice de Gini por países.

## Lectura facilitada

Os factores que explican o desigual desenvolvemento son moi variados:

o imperialismo e a colonización,

ás dinámicas competitivas do modelo produtivo actual,

a desigualdade que existe nos intercambios comerciais mundiais,

a fenda tecnolóxica,

a débeda externa,

os conflitos armados e políticos dalgúns países....

- A riqueza dun país ou territorio

é o indicador máis usado para medir o seu desenvolvemento,

cuantificada en termos de produto interior bruto ou PIB.

Dividindo o PIB entre a poboación do territorio analizado

obtense O PIB per cápita ou renda per cápita:

mide a relación que existe entre a riqueza dun país

e a súa poboación.

Os países cos datos máis altos

son denominados desenvolvidos.

Os valores baixos de PIB identifican os países subdesenvolvidos.

Con valores intermedios de PIB en vías de desenvolvemento.

Os valores extremos, segundo o FMI,

van desde os máis de 80.000 $ (dólares) de Noruega,

aos 622 $ de Níxer no ano 2021.

- En 1990 a ONU decide usar outros indicadores.

Empeza a empregar o IDH:

índice de desenvolvemento humano.

Elabórase anualmente atendendo a tres criterios:

renda, acceso a educación

e esperanza de vida ao nacer.

Os valores oscilan entre 0 (valor máis baixo)

e 1 (valor máximo).

Noruega ten elevado IDH: 0.957,

ten un desenvolvemento humano moi alto;

Níxer 0.394.

Nixer é un país con un IDH moi baixo.

- O número de países con alta desigualdade

é un indicador máis recente

recoñece os niveis de desigualdade dentro dos países.

Esta desigualdade é un freo

para acadar o crecemento económico dos mesmos,

para reducir a pobreza

e acadar igualdade de oportunidades

tanto económicas como educativas da súa poboación.

Este indicador utiliza o índice de GINI

(baseado nos ingresos) como medida,

e identifica 52 países con altos niveis de desigualdade,

concentrados na África Subsahariana e América Latina.

Preme no enderezo para poder ver o índice de Gini por países.

## Audio

audio/mpeg

# Actividade de encher ocos

Le o parágrafo seguinte e escribe as palabras que faltan.

Coloca os seguintes termos no lugar acaído e completa o parágrafo:

ÍNDICE DE GINI, PAÍSES CON ALTA DESIGUALDADE, MEDIDORES, SUBDESENVOLVIDOS, PIB PER CAPITA, ACCESO Á EDUCACIÓN, DESENVOLVIDOS, IDH, PIB, RIQUEZA DUN PAIS.

Para cuantificar as desigualdades tanto dentro dun país como a nivel mundial, usamos unha serie de Encher ocos (1):JXUwMDM1JXUwMDA4JXUwMDAxJXUwMDBkJXUwMDBkJXUwMDBiJXUwMDFkJXUwMDE3JXUwMDE2 . O utilizado de xeito máis habitual é o Producto Interior Bruto, baseado na Encher ocos (2):JXUwMDJhJXUwMDFiJXUwMDE4JXUwMDA0JXUwMDEwJXUwMDFmJXUwMDFiJXUwMDQxJXUwMDQ0JXUw MDExJXUwMDFiJXUwMDRlJXUwMDUwJXUwMDExJXUwMDhjJXUwMDll . Dividindo o Encher ocos (3):JXUwMDA4JXUwMDE5JXUwMDBi entre a poboación do país obtemos outro indicador chamado Encher ocos (4):JXUwMDA4JXUwMDE5JXUwMDBiJXUwMDYyJXUwMDUwJXUwMDE1JXUwMDE3JXUwMDUyJXUwMDQzJXUw MDgyJXUwMDkxJXUwMDE5JXUwMDFkJXUwMDE1 ). Cos datos resultantes clasificamos aos países con valores de PIB máis alto como Encher ocos (5):JXUwMDNjJXUwMDAxJXUwMDE2JXUwMDE2JXUwMDBiJXUwMDE4JXUwMDE5JXUwMDAzJXUwMDFhJXUw MDFmJXUwMDBkJXUwMDBiJXUwMDFj e aos de PIB máis baixo como Encher ocos (6):JXUwMDJiJXUwMDA2JXUwMDE3JXUwMDA2JXUwMDAxJXUwMDE2JXUwMDE2JXUwMDBiJXUwMDE4JXUw MDE5JXUwMDAzJXUwMDFhJXUwMDFmJXUwMDBkJXUwMDBiJXUwMDFj . Outro indicador ultilizado é o Encher ocos (7):JXUwMDExJXUwMDBkJXUwMDBj que suma ao criterio económico outros como o Encher ocos (8):JXUwMDM5JXUwMDAyJXUwMDAwJXUwMDA2JXUwMDE2JXUwMDFjJXUwMDRmJXUwMDQxJXUwMDQxJXUw MDQ1JXUwMDAxJXUwMDExJXUwMDE2JXUwMDAyJXUwMDAyJXUwMDBhJXUwMDlhJXUwMDlk e a esperanza de vida ao nacer. Dentro dun mesmo país usamos o Encher ocos (9):JXUwMDExJXUwMDI3JXUwMDBhJXUwMDBkJXUwMDBhJXUwMDA2JXUwMDQ1JXUwMDQ0JXUwMDAxJXUw MDQ1JXUwMDY3JXUwMDJlJXUwMDA3JXUwMDA3 , que nos aporta os datos do número de Encher ocos (10):JXUwMDI4JXUwMDExJXUwMDhjJXUwMDllJXUwMDE2JXUwMDE2JXUwMDUzJXUwMDQzJXUwMDBjJXUw MDAxJXUwMDRlJXUwMDQxJXUwMDBkJXUwMDE4JXUwMDE1JXUwMDQxJXUwMDQ0JXUwMDAxJXUwMDE2 JXUwMDFhJXUwMDBlJXUwMDEyJXUwMDE0JXUwMDBkJXUwMDA4JXUwMDA1JXUwMDA1JXUwMDAx .

Activar JavaScript

Para cuantificar as desigualdades tanto dentro dun país como a nivel mundial, usamos unha serie de medidores. O utilizado de xeito máis habitual é o Producto Interior Bruto, baseado na riqueza dun país . Dividindo o PIB entre a poboación do país obtemos outro indicador chamado PIB per cápita ). Cos datos resultantes clasificamos aos países con valores de PIB máis alto como desenvolvidos e aos de PIB máis baixo como subdesenvolvidos . Outro indicador ultilizado é o IDH que suma ao criterio económico outros como o acceso a educación e a esperanza de vida ao nacer. Dentro dun mesmo país usamos o Indice de Gini, que nos achega datos do número de países con alta desigualdade .

# Pregunta de escolla única

# Pregunta

Que continente mostra en xeral os valores de IDH máis elevados?

# Respostas

Opción 1

África

Opción 2

Europa

Opción 3

América do Sur

Opción 4

Asia

# Retroalimentación

Non é correcto. En conxunto o continente europeo é o que amosa valores de IDH máis elevados.

Correcto. En conxunto o continente europeo é o que amosa valores de IDH máis elevados.

Non é correcto. En conxunto o continente europeo é o que amosa valores de IDH máis elevados.

Non é correcto. En conxunto o continente europeo é o que amosa valores de IDH máis elevados.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Cal das seguintes rexións teñen países con valores de IDH máis baixos?

# Respostas

Opción 1

América do Norte

Opción 2

África Subsahariana

Opción 3

Europa do Leste

Opción 4

Oceanía

# Retroalimentación

Non é correcto. A rexión co IDH máis baixo á a África Subsahariana.

Correcto. Esta rexión de África é a que presenta os menos valores de IDH.

Non é correcto. A rexión co IDH máis baixo á a África Subsahariana.

Non é correcto. A rexión co IDH máis baixo á a África Subsahariana.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Observando o mapa anterior... cales dos seguintes pares de países teñen un IDH máis elevado?

# Respostas

Opción 1

Canadá e Xapón

Opción 2

Brasil e China

Opción 3

España e Portugal

Opción 4

India e México

# Retroalimentación

Ben feito. Canadá e Xapón son países con un alto IDH.

Non é correcto. Canadá e Xapón son países con un alto IDH.

Non é correcto. Canadá e Xapón son países con un alto IDH.

Non é correcto. Canadá e Xapón son países con un alto IDH.

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Que valor de IDH indica un nivel de desenvolvemento humano baixo?

# Respostas

Opción 1

0,5

Opción 2

0,8

Opción 3

1,0

Opción 4

0,9

# Retroalimentación

Correcto. 0,5 é o valor que indica un menor nivel de desenvolvemento humano.

Non é correcto. Canto máis baixo sexa o valor do IDH, máis pequeno será o nivel de desenvolvemento.

Non é correcto. Canto máis baixo sexa o valor do IDH, máis pequeno será o nivel de desenvolvemento.

Incorrecto

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Se un país ten un IDH próximo a 1, como é a súa calidade de vida?

# Respostas

Opción 1

O país ten unha esperanza de vida baixa e un nivel de educación deficiente.

Opción 2

O país ten un alto nivel de educación, boa esperanza de vida e un nivel de vida elevado.

Opción 3

O país ten unha gran desigualdade na distribución da renda dos seus habitantes.

Opción 4

O país ten un baixo nivel de acceso a servizos de saúde.

# Retroalimentación

Non é correcto. Canto máis alto sexa o valor do IDH, maior será o nivel de desenvolvemento.

Tes razón. Con ese IDH un país ten alto nivel de vida.

Non é correcto. Canto máis alto sexa o valor do IDH, maior será o nivel de desenvolvemento.

Non é correcto. Canto máis alto sexa o valor do IDH, maior será o nivel de desenvolvemento.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Que países de América dos Sur presentan uns valores de de IDH elevados ou moi elevados?

# Respostas

Opción 1

México, Costa Rica e Cuba.

Opción 2

Chile, Arxentina e México.

Opción 3

Surinam, Arxentina e Perú.

Opción 4

Guyana Francesa, Chile e Arxentina.

# Retroalimentación

Non é correcto. Guyana Francesa, Chile e Arxentina son os países de América do Sur con maiores IDH.

Non é correcto. Guyana Francesa, Chile e Arxentina son os países de América do Sur con maiores IDH.

Non é correcto. Guyana Francesa, Chile e Arxentina son os países de América do Sur con maiores IDH.

Efectivamente. Guyana Francesa, Chile e Arxentina son os países de América do Sur con maiores IDH.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Opción correcta (Retroalimentación)

# Pregunta

Se un país ten un IDH baixo (preto de 0,4), que aspectos poderían estar a limitar o seu desenvolvemento humano?

# Respostas

Opción 1

Alta esperanza de vida e acceso a educación.

Opción 2

Baixa calidade educativa, alta mortalidade infantil e pobreza xeneralizada.

Opción 3

PIB alto e acceso a servizos básicos.

Opción 4

Goberno democrático e políticas inclusivas.

# Retroalimentación

Non é correcto. Recorda que canto máis próximo a 1, o desenvolvemento é maior.

Correcto. Recorda que canto máis próximo a 1, o desenvolvemento é maior.

Non é correcto. Recorda que canto máis próximo a 1, o desenvolvemento é maior.

Non é correcto. Recorda que canto máis próximo a 1, o desenvolvemento é maior.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Cales son as tendencias comúns entre os países cos valores máis altos de IDH?

# Respostas

Opción 1

Países cun alto nivel de renda, unha economía desenvolvida e un sistema educativo avanzado.

Opción 2

Países cun sistema político inestable e baixo nivel de educación.

Opción 3

Países que teñen unha baixa esperanza de vida e escasa infraestrutura de saúde.

Opción 4

Países con economía emerxente e altas taxas de natalidade.

# Retroalimentación

Exacto. IDH máis altos falan de maior calidade de vida.

Non é correcto. Menores valores de IDH falan de menor calidade de vida.

Non é correcto. Menores valores de IDH falan de menor calidade de vida.

Non é correcto. Menores valores de IDH falan de menor calidade de vida.

# Solución

1. Opción correcta (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Segundo o mapa, que países en Asia teñen un IDH moi baixo?

# Respostas

Opción 1

India, Siria e Paquistán.

Opción 2

Paquistán, Afganistán e Iemen.

Opción 3

China e Corea do Norte e Afganistán.

Opción 4

India, Nepal e Iemen.

# Retroalimentación

Non é correcto Iemen ten un IDH menor que o da India.

Correcto. Desgraciadamente Paquistán, Afganistán e Iemen teñen IDH moi baixos.

Non é correcto. Paquistán, Afganistán e Iemen teñen IDH moi baixos.

Non é correcto. Paquistán, Afganistán e Iemen teñen IDH moi baixos.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Opción correcta (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Incorrecto (Retroalimentación)

# Pregunta

Que países do Norte de África teñen un IDH mediano?

# Respostas

Opción 1

Marrocos, Mauritania e Tunisia.

Opción 2

Marrocos, Exipto e Libia.

Opción 3

Libia, Exipto e Alxeria.

Opción 4

Libia, Alxeria e Tunisia.

# Retroalimentación

No é correcto. no Norte de África os países con IDH medio son Libia, Alxeria e Tunisia aínda teñen un IDH entre 0,5 e 0,7.

No é correcto. no Norte de África os países con IDH medio son Libia, Alxeria e Tunisia aínda teñen un IDH entre 0,5 e 0,7.

No é correcto. no Norte de África os países con IDH medio son Libia, Alxeria e Tunisia aínda teñen un IDH entre 0,5 e 0,7.

Acertaches. Libia, Alxeria e Tunisia aínda teñen un IDH medio, entre 0,5 e 0,7.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Incorrecto (Retroalimentación)
4. Opción correcta (Retroalimentación)

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)