3.1. O espertar do ser humano: Humanismo e desenvolvemento científico

Glosario

Humanismo

Definición:: Foi un movemento cultural que naceu en Europa no século XV. Poñía no centro ao ser humano, valorando a súa capacidade para pensar, coñecer e transformar o mundo a través da razón, o estudo e a ciencia. Inspirábase na cultura da Grecia e Roma antigas.
Exemplo:: Co Humanismo, a xente empezou a poñer no centro ás persoas e a buscar coñecemento a través do estudo e da ciencia.

Ciencia moderna

Definición:: É a forma de coñecemento que nace no Renacemento, cando as persoas comezaron a usar a razón, a observación e a experimentación para entender o mundo. A ciencia moderna baséase en facer preguntas e probar teorías, e foi fundamental para descubrir novas leis naturais e explicar fenómenos de forma máis precisa.
Exemplo:: A ciencia moderna comezou cando as persoas usaron a observación e a experimentación para entender mellor o mundo.

Que foi o Humanismo?

Durante a Idade Media, moitas das explicacións sobre o mundo baseábanse na relixión. A xente cría o que dicía a Igrexa e non se cuestionaban moitas cousas. Pero, a partir do século XV, en Europa comezou a cambiar a forma de pensar. Apareceu unha nova maneira de ver o mundo chamada Humanismo.

Os humanistas eran persoas que valoraban o saber, a razón, a curiosidade e a dignidade do ser humano. Inspirábanse nos textos antigos da Grecia e de Roma para aprender e mellorar a sociedade. Crían que o ser humano podía entender o mundo por si mesmo, observando, lendo e pensando. O centro do pensamento xa non era Deus, senón a persoa.

Un invento moi importante desta época foi a imprenta, que permitiu facer moitos libros de forma máis rápida e barata. Así, o coñecemento estendeuse por Europa e cada vez máis persoas puideron aprender e pensar por si mesmas.

Lectura facilitada

Na Idade Media, a xente cría o que dicía a Igrexa.

Non se facían preguntas.

Pero no século XV apareceu o Humanismo.

Era unha nova maneira de pensar.

Os humanistas valoraban o saber e a razón.

Estudaban libros de Grecia e de Roma.

Crían que as persoas podían entender o mundo por si mesmas.

O centro do pensamento pasou de Deus á persoa.

A imprenta permitiu facer libros máis rápido.

Así, máis xente puido aprender e ter as súas propias ideas.

Audio

Principais caracterísicas do Humanismo

Antropocentrismo

Fronte ao teocentrismo (Deus no centro), agora valórase máis a persoa, o ser humano é o centro.

Importancia da razón e da ciencia

Coa razón, a observación e a experimentación, o ser humano comezou a facer grandes descubrimentos e a entender mellor o mundo.

Inspiración na cultura grecolatina

O Humanismo admiraba a cultura da Grecia e de Roma antigas. Estudaban a súa arte, filosofía, literatura e ciencia porque buscaban aprender dela e recuperar os seus valores de beleza, razón e liberdade de pensamento.

Difusión das ideas

A invención da imprenta permitiu facer máis libros de forma rápida e barata. Isto fixo que o coñecemento chegase a máis persoas e que as ideas humanistas se espallaran por toda Europa.

Lectura facilitada

Antropocentrismo:
Antes, o mundo estaba centrado en Deus.
Agora, está centrado no ser humano.

Razón e ciencia:
A xente comezou a pensar, observar e probar para entender mellor o mundo.

Grecia e Roma:
Os humanistas admiraban a Grecia e a Roma.

Difusión das ideas:
A imprenta fixo que os libros chegasen a máis persoas.
As ideas humanistas espalláronse por toda Europa.

Audio

Elaboración propia (proxecto cREAgal) con apoio de IA, voz sintética xerada co modelo de Celtia.. 3.1 Principais características do Humanismo (CC BY-NC-SA)

Sabías que ...

A imprenta foi inventada arredor do ano 1450 por Johannes Gutenberg, na cidade alemá de Maguncia. O seu grande invento consistiu en usar tipos móbiles de metal e unha prensa manual, inspirada nas antigas prensas de viño, para imprimir textos de maneira rápida e eficaz.

Ata entón, os libros copiábanse a man, eran lentos de facer e carísimos. Grazas á imprenta, os libros comezaron a producirse en serie, baixaron de prezo e moita máis xente puido acceder ao coñecemento.

Este invento foi clave para difundir as ideas do Humanismo, os cambios relixiosos da Reforma e os avances científicos. O primeiro gran libro impreso foi a famosa Biblia de Gutenberg.

Lectura facilitada

A imprenta foi inventada por Johannes Gutenberg en 1450 en Maguncia, Alemaña.
Usaba peciñas de metal e unha prensa para imprimir os libros máis rápido.

Antes, os libros facíanse a man e eran moi caros.
Con a imprenta, os libros fixéronse máis baratos e rápidos de facer.

A imprenta axudou a difundir as ideas do Humanismo, a Reforma e os avances científicos.
O primeiro libro impreso foi a Biblia de Gutenberg.

Audio

O comezo da ciencia moderna

O Humanismo non só cambiou a forma de pensar sobre o ser humano e a cultura, senón que tamén fixo que a ciencia comezase a dar grandes pasos. A xente comezou a observar e experimentar de forma máis metódica para entender mellor o mundo.

En lugar de aceptar todo o que se dicía sen máis, as persoas comezaron a facer preguntas, a probar teorías e a buscar explicacións lóxicas para o que pasaba ao seu redor. Isto fixo que nacera o que hoxe chamamos a ciencia moderna.

Algunhas das figuras máis importantes deste cambio foron:

Nicolau Copérnico

Propuxo que non era a Terra, senón o Sol o centro do universo, cambiando a forma en que pensabamos sobre o cosmos.

Galileo Galilei

Usou o telescopio para observar as estrelas e demostrou que a ciencia podía explicar moitas cousas observando e facendo probas.

André Vesalio

Fixo descubrimentos sobre o corpo humano a partir da disección, loitando contra os mitos sobre como funcionaba o corpo.

Lectura facilitada

O Humanismo fixo que a xente pensase máis e mellor.
Comezaron a observar, facer preguntas e probar cousas.

Así naceu a ciencia moderna.

Xa non aceptaban todo o que lles dicían.
Querían entender o mundo por si mesmos.

Nicolau Copérnico:
Dixo que o Sol estaba no centro, non a Terra.
Isto cambiou a forma de ver o universo.
Galileo Galilei:
Usou o telescopio para mirar o ceo.
Demostrou que a ciencia funciona se observamos e probamos.
André Vesalio:
Estudou o corpo humano.
Fixo diseccións e descubriu cousas novas sobre como funciona o corpo.

Audio

O agocho das palabras

Le o parágrafo seguinte e escribe as palabras que se agocharon.

Durante o Encher ocos (1): , o ser humano pasou a ser o centro do pensamento, fronte ao anterior Encher ocos (2): . A xente comezou a usar a Encher ocos (3): , a Encher ocos (4): e a Encher ocos (5): para entender o mundo. Grazas á Encher ocos (6): , os libros fixéronse máis accesibles e o coñecemento espallouse. Así comezou a nacer a Encher ocos (7): , da man de figuras como Copérnico, Galileo ou Vesalio, que fixeron importantes avances en Encher ocos (8): e anatomía.

Activar JavaScript

Quen fixo que...?

Relaciona cada persoa co seu papel na ciencia.

{"typeGame":"Relaciona","author":"","randomCards":true,"instructions":"

Relaciona cada persoa co seu papel na ciencia.

","showMinimize":false,"itinerary":{"showClue":false,"clueGame":"","percentageClue":40,"showCodeAccess":false,"codeAccess":"","messageCodeAccess":""},"cardsGame":[{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Nicolau%20Cop%C3%A9rnico","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Afirmou%20que%20no%20centro%20do%20universo%20co%C3%B1ecido%20estaba%20o%20sol%2C%20non%20a%20Terra."},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Galileo%20Galilei","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Destacou%20polos%20seus%20estudos%20das%20estrelas."},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Andr%C3%A9s%20Vesalio","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Estudou%20o%20corpo%20humano%20en%20profundidade."}],"isScorm":1,"textButtonScorm":"Gardar a puntuación","repeatActivity":true,"textAfter":"","version":1.3,"percentajeCards":100,"type":0,"showSolution":true,"timeShowSolution":3,"time":3,"evaluation":false,"evaluationID":"","id":"202542095738-120","msgs":{"msgSubmit":"Enviar","msgClue":"Xenial! A pista é:","msgCodeAccess":"Código de acceso","msgPlayStart":"Prema aquí para xogar","msgScore":"Puntuación","msgErrors":"Erros","msgHits":"Acertos","msgMinimize":"Minimizar","msgMaximize":"Maximizar","msgFullScreen":"Pantalla Completa","msgExitFullScreen":"Saír de pantalla completa","msgNoImage":"Pregunta sen imaxes","msgEndGameScore":"Antes de gardar a puntuación comece a partida.","msgScoreScorm":"A puntuación non se pode gardar porque esta páxina non forma parte dun paquete SCORM.","msgOnlySaveScore":"Só se pode gardar a puntuación unha vez!","msgOnlySave":"Só se pode gardar unha vez","msgInformation":"Información","msgYouScore":"A puntuación","msgAuthor":"Autoría","msgOnlySaveAuto":"A puntuación gardarase despois de cada pregunta. Só se pode xogar unha vez.","msgSaveAuto":"A puntuación gardarase automaticamente despois de cada pregunta.","msgSeveralScore":"Pódese gardar a puntuación tantas veces como se queira","msgYouLastScore":"A última puntuación gardada é","msgActityComply":"Xa realizaches esta actividade.","msgPlaySeveralTimes":"Pódese realizar esta actividade tantas veces como se queira","msgClose":"Pechar","msgAudio":"Audio","msgNumQuestions":"Número de cartas","msgTryAgain":"Necesitas polo menos un %s% de respostas correctas para conseguir a información. Volve tentalo.","msgEndGameM":"Remataches o xogo. A túa puntuación é %s.","msgUncompletedActivity":"Actividade non completada","msgSuccessfulActivity":"Actividade superada. Puntuación: %s","msgUnsuccessfulActivity":"Actividade non superada. Puntuación: %s","msgTypeGame":"Relaciona","msgCheck":"Comprobar","msgRestart":"Reiniciar"}}

O navegador non é compatible con esta ferramenta.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0