# 3.1. O espertar do ser humano: Humanismo e desenvolvemento científico

## Glosario

## Humanismo

Definición:

  Foi un movemento cultural que naceu en Europa no século XV. Poñía no centro ao ser humano, valorando a súa capacidade para pensar, coñecer e transformar o mundo a través da razón, o estudo e a ciencia. Inspirábase na cultura da Grecia e Roma antigas.

Exemplo:

  Co Humanismo, a xente empezou a poñer no centro ás persoas e a buscar coñecemento a través do estudo e da ciencia.

## Ciencia moderna

Definición:

  É a forma de coñecemento que nace no Renacemento, cando as persoas comezaron a usar a razón, a observación e a experimentación para entender o mundo. A ciencia moderna baséase en facer preguntas e probar teorías, e foi fundamental para descubrir novas leis naturais e explicar fenómenos de forma máis precisa.

Exemplo:

  A ciencia moderna comezou cando as persoas usaron a observación e a experimentación para entender mellor o mundo.

# Que foi o Humanismo?

Rafael Sanzio: A escola de Atenas

Durante a Idade Media, moitas das explicacións sobre o mundo baseábanse na relixión. A xente cría o que dicía a Igrexa e non se cuestionaban moitas cousas. Pero, a partir do século XV, en Europa comezou a cambiar a forma de pensar. Apareceu unha nova maneira de ver o mundo chamada Humanismo.

Os humanistas eran persoas que valoraban o saber, a razón, a curiosidade e a dignidade do ser humano. Inspirábanse nos textos antigos da Grecia e de Roma para aprender e mellorar a sociedade. Crían que o ser humano podía entender o mundo por si mesmo, observando, lendo e pensando. O centro do pensamento xa non era Deus, senón a persoa.

Un invento moi importante desta época foi a imprenta, que permitiu facer moitos libros de forma máis rápida e barata. Así, o coñecemento estendeuse por Europa e cada vez máis persoas puideron aprender e pensar por si mesmas.

## Lectura facilitada

Na Idade Media, a xente cría o que dicía a Igrexa.

Non se facían preguntas.

Pero no século XV apareceu o Humanismo.

Era unha nova maneira de pensar.

Os humanistas valoraban o saber e a razón.

Estudaban libros de Grecia e de Roma.

Crían que as persoas podían entender o mundo por si mesmas.

O centro do pensamento pasou de Deus á persoa.

A imprenta permitiu facer libros máis rápido.

Así, máis xente puido aprender e ter as súas propias ideas.

## Audio

audio/mpeg

# Principais caracterísicas do Humanismo

## Antropocentrismo

Fronte ao teocentrismo (Deus no centro), agora valórase máis a persoa, o ser humano é o centro.

## Importancia da razón e da ciencia

Coa razón, a observación e a experimentación, o ser humano comezou a facer grandes descubrimentos e a entender mellor o mundo.

## Inspiración na cultura grecolatina

O Humanismo admiraba a cultura da Grecia e de Roma antigas. Estudaban a súa arte, filosofía, literatura e ciencia porque buscaban aprender dela e recuperar os seus valores de beleza, razón e liberdade de pensamento.

## Difusión das ideas

A invención da imprenta permitiu facer máis libros de forma rápida e barata. Isto fixo que o coñecemento chegase a máis persoas e que as ideas humanistas se espallaran por toda Europa.

## Lectura facilitada

Antropocentrismo:
Antes, o mundo estaba centrado en Deus.
Agora, está centrado no ser humano.

Razón e ciencia:
A xente comezou a pensar, observar e probar para entender mellor o mundo.

Grecia e Roma:
Os humanistas admiraban a Grecia e a Roma.

Difusión das ideas:
A imprenta fixo que os libros chegasen a máis persoas.
As ideas humanistas espalláronse por toda Europa.

## Audio

audio/mpeg
Elaboración propia (proxecto cREAgal) con apoio de IA, voz sintética xerada co modelo de Celtia.. 3.1 Principais características do Humanismo (CC BY-NC-SA)

## Sabías que ...

Prensa de imprenta tipo Gutenberg do S. XVII

A imprenta foi inventada arredor do ano 1450 por Johannes Gutenberg, na cidade alemá de Maguncia. O seu grande invento consistiu en usar tipos móbiles de metal e unha prensa manual, inspirada nas antigas prensas de viño, para imprimir textos de maneira rápida e eficaz.

Ata entón, os libros copiábanse a man, eran lentos de facer e carísimos. Grazas á imprenta, os libros comezaron a producirse en serie, baixaron de prezo e moita máis xente puido acceder ao coñecemento.

Este invento foi clave para difundir as ideas do Humanismo, os cambios relixiosos da Reforma e os avances científicos. O primeiro gran libro impreso foi a famosa Biblia de Gutenberg.

## Lectura facilitada

A imprenta foi inventada por Johannes Gutenberg en 1450 en Maguncia, Alemaña.
Usaba peciñas de metal e unha prensa para imprimir os libros máis rápido.

Antes, os libros facíanse a man e eran moi caros.
Con a imprenta, os libros fixéronse máis baratos e rápidos de facer.

A imprenta axudou a difundir as ideas do Humanismo, a Reforma e os avances científicos.
O primeiro libro impreso foi a Biblia de Gutenberg.

## Audio

audio/mpeg

# O comezo da ciencia moderna

O Humanismo non só cambiou a forma de pensar sobre o ser humano e a cultura, senón que tamén fixo que a ciencia comezase a dar grandes pasos. A xente comezou a observar e experimentar de forma máis metódica para entender mellor o mundo.

En lugar de aceptar todo o que se dicía sen máis, as persoas comezaron a facer preguntas, a probar teorías e a buscar explicacións lóxicas para o que pasaba ao seu redor. Isto fixo que nacera o que hoxe chamamos a ciencia moderna.

Algunhas das figuras máis importantes deste cambio foron:

## Nicolau Copérnico

Propuxo que non era a Terra, senón o Sol o centro do universo, cambiando a forma en que pensabamos sobre o cosmos.

## Galileo Galilei

Usou o telescopio para observar as estrelas e demostrou que a ciencia podía explicar moitas cousas observando e facendo probas.

## André Vesalio

Fixo descubrimentos sobre o corpo humano a partir da disección, loitando contra os mitos sobre como funcionaba o corpo.

## Lectura facilitada

O Humanismo fixo que a xente pensase máis e mellor.
Comezaron a observar, facer preguntas e probar cousas.

Así naceu a ciencia moderna.

Xa non aceptaban todo o que lles dicían.
Querían entender o mundo por si mesmos.

- Nicolau Copérnico:
  Dixo que o Sol estaba no centro, non a Terra.
  Isto cambiou a forma de ver o universo.
- Galileo Galilei:
  Usou o telescopio para mirar o ceo.
  Demostrou que a ciencia funciona se observamos e probamos.
- André Vesalio:
  Estudou o corpo humano.
  Fixo diseccións e descubriu cousas novas sobre como funciona o corpo.

## Audio

audio/mpeg

# O agocho das palabras

Le o parágrafo seguinte e escribe as palabras que se agocharon.

Durante o Encher ocos (1):JXUwMDEwJXUwMDNkJXUwMDE4JXUwMDBjJXUwMDBmJXUwMDA3JXUwMDFhJXUwMDFlJXUwMDAy , o ser humano pasou a ser o centro do pensamento, fronte ao anterior Encher ocos (2):JXUwMDJjJXUwMDExJXUwMDBhJXUwMDBjJXUwMDA2JXUwMDBiJXUwMDFhJXUwMDA2JXUwMDFiJXUw MDFhJXUwMDFlJXUwMDAy . A xente comezou a usar a Encher ocos (3):JXUwMDJhJXUwMDEzJXUwMDFiJXUwMDg5JXUwMDlk , a Encher ocos (4):JXUwMDM3JXUwMDBkJXUwMDExJXUwMDE2JXUwMDE3JXUwMDA0JXUwMDE3JXUwMDAyJXUwMDBhJXUw MDlhJXUwMDlk e a Encher ocos (5):JXUwMDNkJXUwMDFkJXUwMDA4JXUwMDE1JXUwMDE3JXUwMDFiJXUwMDA0JXUwMDA4JXUwMDBiJXUw MDFhJXUwMDE1JXUwMDAyJXUwMDBhJXUwMDlhJXUwMDlk para entender o mundo. Grazas á Encher ocos (6):JXUwMDMxJXUwMDA0JXUwMDFkJXUwMDAyJXUwMDE3JXUwMDBiJXUwMDFhJXUwMDE1 , os libros fixéronse máis accesibles e o coñecemento espallouse. Así comezou a nacer a Encher ocos (7):JXUwMDNiJXUwMDBhJXUwMDBjJXUwMDBiJXUwMDBkJXUwMDBhJXUwMDA4JXUwMDQxJXUwMDRkJXUw MDAyJXUwMDBiJXUwMDAxJXUwMDE3JXUwMDFjJXUwMDBm , da man de figuras como Copérnico, Galileo ou Vesalio, que fixeron importantes avances en Encher ocos (8):JXUwMDM5JXUwMDEyJXUwMDA3JXUwMDA2JXUwMDFkJXUwMDAxJXUwMDAxJXUwMDAyJXUwMDgwJXUw MDhj e anatomía.

Activar JavaScript

# Quen fixo que...?

Relaciona cada persoa co seu papel na ciencia.

{"typeGame":"Relaciona","author":"","randomCards":true,"instructions":"

Relaciona cada persoa co seu papel na ciencia.

","showMinimize":false,"itinerary":{"showClue":false,"clueGame":"","percentageClue":40,"showCodeAccess":false,"codeAccess":"","messageCodeAccess":""},"cardsGame":[{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Nicolau%20Cop%C3%A9rnico","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Afirmou%20que%20no%20centro%20do%20universo%20co%C3%B1ecido%20estaba%20o%20sol%2C%20non%20a%20Terra."},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Galileo%20Galilei","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Destacou%20polos%20seus%20estudos%20das%20estrelas."},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Andr%C3%A9s%20Vesalio","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Estudou%20o%20corpo%20humano%20en%20profundidade."}],"isScorm":1,"textButtonScorm":"Gardar a puntuación","repeatActivity":true,"textAfter":"","version":1.3,"percentajeCards":100,"type":0,"showSolution":true,"timeShowSolution":3,"time":3,"evaluation":false,"evaluationID":"","id":"202542095738-120","msgs":{"msgSubmit":"Enviar","msgClue":"Xenial! A pista é:","msgCodeAccess":"Código de acceso","msgPlayStart":"Prema aquí para xogar","msgScore":"Puntuación","msgErrors":"Erros","msgHits":"Acertos","msgMinimize":"Minimizar","msgMaximize":"Maximizar","msgFullScreen":"Pantalla Completa","msgExitFullScreen":"Saír de pantalla completa","msgNoImage":"Pregunta sen imaxes","msgEndGameScore":"Antes de gardar a puntuación comece a partida.","msgScoreScorm":"A puntuación non se pode gardar porque esta páxina non forma parte dun paquete SCORM.","msgOnlySaveScore":"Só se pode gardar a puntuación unha vez!","msgOnlySave":"Só se pode gardar unha vez","msgInformation":"Información","msgYouScore":"A puntuación","msgAuthor":"Autoría","msgOnlySaveAuto":"A puntuación gardarase despois de cada pregunta. Só se pode xogar unha vez.","msgSaveAuto":"A puntuación gardarase automaticamente despois de cada pregunta.","msgSeveralScore":"Pódese gardar a puntuación tantas veces como se queira","msgYouLastScore":"A última puntuación gardada é","msgActityComply":"Xa realizaches esta actividade.","msgPlaySeveralTimes":"Pódese realizar esta actividade tantas veces como se queira","msgClose":"Pechar","msgAudio":"Audio","msgNumQuestions":"Número de cartas","msgTryAgain":"Necesitas polo menos un %s% de respostas correctas para conseguir a información. Volve tentalo.","msgEndGameM":"Remataches o xogo. A túa puntuación é %s.","msgUncompletedActivity":"Actividade non completada","msgSuccessfulActivity":"Actividade superada. Puntuación: %s","msgUnsuccessfulActivity":"Actividade non superada. Puntuación: %s","msgTypeGame":"Relaciona","msgCheck":"Comprobar","msgRestart":"Reiniciar"}}
O navegador non é compatible con esta ferramenta.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)