# 4.1. Que fixeron os romanos por nós?

# Planificando a viaxe dos nosos rapaces e rapazas

Como xa nos indicou a arqueóloga Elba, debes investigar, analizar e relacionar diferentes aspectos do legado do Imperio romano que aínda perduran na sociedade española e galega, e presentar dita investigación baseada na súa análise crítica, de maneira clara e coherente. Deixámosche algunhas pistas de obras ou tradicións que podes investigar:

## Monumentos e obras de arte

Podes investigar dende a Torre de Hércules da Coruña, a Ponte Romana de Ourense ou Lugo ata monumentos máis lonxanos como o Teatro de Mérida ou a Ponte de Alcántara.

## Calzadas e vías de comunicación

En Galicia, por exemplo, tes a Vía XIX per loca marítima ou a Vía XVIII Nova como principais redes de comunicación romana. Teñen aínda hoxe algún resto ou importancia viaria? No resto da Península, a Vía Augusta, a vía da Prata ou a vía XXV son outros exemplos.

## Acuedutos e sistema de transporte de auga

O acueduto de Segovia, o de os Milagres en Mérida ou o de Les Ferreres en Tarragona son os máis importantes da península ibérica. Pero Lugo (Lucus Augusti) contaba tamén con traída de auga e tramos arqueados no seu percorrido, ou a zona do Courel ou as Médulas, enormes canles, túneles ou furados que permitían transportar a auga durante quilómetros.

## Cidades e vilas

Lucus Augusti, Brigantium, Civitas Auriense ou Vicus deron lugar as principais cidades galegas. Pero outras moitas tamén teñen pasado romano e moitas outras desapareceron e nunca máis se poboaron...

## Festas e tradicións

Moitas das nosas festividades derivan de cultos ou tradicións romanas ou que foran xa adaptadas polos romanos dende outros pobos. Por exemplo, as Saturnalias eran festividades que celebraban o solsticio de decembro, que supuña o renacer do sol e a proximidade do ano novo, que nós agora celebramos como o...

## Leis e normas de convivencia

As leis romanas convertéronse nos países actuais no chamado "Dereito romano", que aínda está vixente en moitas das nosas leis que regulan principios básicos na nosa sociedade. Por exemplo, o concepto de "igualdade ante a lei", de "non discriminación" ou o principio de "propiedade e posesión", derivan daquelas leis primixenias.

## Linguas, cultura e costumes

Como xa saberás, o galego, castelán ou catalán son linguas romances ao igual que o francés, italiano, romanés etc. Podes investigar nestes idiomas a pegada do latín, incluso e idiomas non romances como o inglés ou alemán, que teñen moitísimos vocábulos da vella lingua romana.

# Reto Final: Que fixeron os romanos por nós?

O Imperio romano deixou unha profunda pegada nos territorios que conquistou, e a actual España non é a excepción. Desde os seus monumentos e obras de enxeñería ata as súas tradicións e leis, a influencia romana segue presente en moitos aspectos da nosa vida cotiá. A través deste reto, exploraremos como o legado de Roma segue vixente na nosa sociedade actual:

Obxectivo do reto

O alumnado deberá investigar, analizar e relacionar diferentes aspectos do legado do Imperio romano que aínda perduran na sociedade española e galega. Este reto ten como finalidade desenvolver habilidades de investigación, análise crítica e capacidade para presentar información de maneira clara e coherente.

Fase 1

O alumnado, repartido en grupos, e dentro de cada grupo en distintos roles, deberá facer unha procura da información a analizar: en grupos de 4-6 alumnos, cada grupo investigará un aspecto diferente do legado romano en España e Galicia. Estes aspectos poden incluír:

- Monumentos e obras de enxeñería (acuedutos, pontes, calzadas).
- Cidades, pobos ou calquera tipo de poboamento que poidamos rastrexar ata época romana.
- Tradicións e festividades de orixe romana (por exemplo, no Nadal, festas relixiosas).
- Leis e sistema xurídico que fosen herdados ou adaptados do Dereito romano.
- Organización política e administrativa (provincias, municipios).
- O idioma: influencia do latín no español, galego ou catalán actual.

Fase II

Unha vez recompilada a información, cada grupo deberá relacionar o seu tema coa vida cotiá na actualidade. Como influíron os monumentos romanos nas cidades españolas modernas? Cales seguimos usando? Que tradicións romanas seguimos celebrando hoxe en día? Que aspectos das leis ou a organización política perduraron ata os nosos días? Como afecta o latín ao español que falamos hoxe?

Fase III

Cada grupo preparará unha exposición creativa sobre o seu tema apoiándose en material confeccionado por eles mesmos. As opcións de presentación poden incluír:

- Un mural visual onde se mostren imaxes e descricións dos monumentos, tradicións ou leis investigadas.
- Un vídeo no que expliquen o tema de maneira interactiva.
- Un podcast ou programa de radio ficticio onde comenten a súa investigación.
- Unha presentación oral con apoio de diapositivas.

Conclusións

Ao final das presentacións, cada grupo deberá debater como o legado do Imperio romano contribuíu á identidade cultural e social de España e Galicia. Farase unha reflexión conxunta sobre a importancia de coñecer o noso pasado para comprender mellor noso presente.

## Lectura facilitada

Unha arqueóloga chamada Elba explícanos o reto.

Xúntate con catro compañeiros e compañeiras.

Buscade unha pegada de Roma cerca de ti.

Pode ser un monumento ou unha tradición.

Realizade unha presentación no formato que elixades.

A presentación debe explicar os seguintes elementos sobre a pegada elixida:

Como influíron os monumentos romanos nas cidades españolas modernas?

Cales seguimos usando?

Que tradicións romanas seguimos celebrando hoxe en día?

Que aspectos das leis ou a organización política perduraron ata os nosos días?

Como afecta o latín aos idiomas españois que falamos hoxe?

Debateremos en grupo sobre como o legado do Imperio romano contribuíu á identidade cultural e social de España e Galicia.

## Audio

audio/mpeg

# Recomendacións para o reto

## Criterios de avaliación

- Investigación: precisión e profundidade da información recompilada.
- Análise crítica: capacidade para relacionar o legado romano coa vida actual.
- Creatividade na presentación: orixinalidade e uso de recursos visuais ou audiovisuais.
- Traballo en equipo: colaboración, organización e reparto equitativo de tarefas.
- Exposición oral: claridade, fluidez e capacidade de síntese durante a presentación.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)