# 2. Arquitectura bioclimática

# A arquitectura bioclimática non é un invento moderno

## As cortes dos animais

As cortes dos animais nos pisos inferiores das vellas casas de labranza son un claro exemplo de arquitectura sostible, pois xa lograban certo benestar térmico das persoas que vivían na casa, cuxos cuartos estaban na planta superior.

Ana Moreiras. Casa naviega coas cortes abaixo (CC BY-SA)

## As pallozas

Nas pallozas, os muros baixos e grosos facían fronte ós ventos dominantes da montaña, mentres as grandes cubertas de colmo con marcada inclinación aseguraban unha boa evacuación das augas e mantiñan a temperatura constante no interior, coa axuda dos animais e do lume.

Ana Moreiras. Pallozas Ancares (CC BY-SA)

## Galerías e solainas

As galerías de madeira e cristal, xeralmente orientadas a sur, contribuían á mellor climatización das vivendas.

Ana Moreiras. Galerías en Santiago (CC BY-SA)

## Adegas

As adegas instalábanse en covas semiescavadas nas ladeiras para conseguir unhas boas condicións de humidade e temperatura para gardar o viño.

Ana Moreiras. Adega en Zamora (CC BY-SA)

## Soportais

Os soportais que nas vilas mariñeiras gardaban da chuvia os aparellos de pesca (caso de Muros ou Viveiro) e nas zonas de interior protexían do sol forte en verán e chuvia en inverno (Santiago, Ourense).

Ana Moreiras. Arcos da Rúa Nova en Compostela (CC BY-SA)

# Factores chave da arquitectura bioclimática

## A FORMA

A xeometría ou forma exterior dun edificio debe estar relacionada coa localización xeográfica deste. As características dunha rexión, así como as condicións de choiva, sol, vento, etc. condicionan os edificios, dando lugar a cubertas planas ou inclinadas, fachadas planas, con saíntes e grandes ocos ou cegas. Lembra o que vimos na unidade 1.

Ana Moreiras con Chat GPT. Formas diferentes de vivendas no mundo (CC BY-SA)

## ORIENTACIÓN

A orientación ideal nun clima temperado é aquela coas fachadas do edificio cara ós catro puntos cardinais. En condicións ideais, o eixo principal da fachada non debería desviarse máis de 30º con respecto á liña Leste-Oeste:

Ana Moreiras con Chat GPT. Orientación fachadas (CC BY-SA)

En practicamente toda a xeografía española, as fachadas situadas a sur e oeste deberán ser protexidas do sol e a calor, e a leste e norte protexida do frío e a humidade. Nas Rías Baixas, a fachada sur tamén debe protexerse da chuvia en inverno.

Ana Moreiras. Avance nas sombras en Goiáns, Boiro (CC BY-SA)

No hemisferio norte (á inversa no sur), a DISTRIBUCIÓN DE ESPAZOS:

- Orientación sur: é a mellor orientación para estancias de uso diario como a sala de estar. Para climas fríos trátase da orientación recomendable, xa que recibe máis radiación solar durante todo o ano, co que poderemos aforrar calefacción. En climas cálidos teremos que buscar estratexias para evitar o exceso de radiación no verán, como toldos, persianas ou soportais.
- Orientación norte: ideal para espazos de almacenamento de comida como despensas, cuartos de instalacións, ou tamén despachos e bibliotecas xa que a radiación non será directa e evitará reflexos e degradación dos materiais.
- Orientación leste: é a dirección do amencer, por tanto óptima para dormitorios.
- Orientación oeste: a dirección do atardecer, por tanto servirá para quentar a vivenda desde o mediodía ata o anoitecer durante todo o inverno en climas tépedos ou fríos. En cambio en climas demasiado cálidos haberá que usar proteccións a última hora do día, como persianas, estores, toldos, de maneira que non sobrequente o interior.

Máis información en Soleamento e sombras en arquitectura.

## VENTILACIÓN + RECUPERACIÓN CALOR

Un dos retos fundamentais da arquitectura bioclimática é manter os espazos libres de CO2 e humidade sen perder calor por ventilación.

Para o noso confort dentro do fogar, normalmente é preciso reducir ou aumentar a humidade exterior así como variar a temperatura. Nas casas antigas, con moitos problemas de illamento e estanqueidade, era preciso ventilar unha hora diaria, o que implica, en inverno, investir en calefacción. O ideal é evitar filtracións de aire indesexadas pero lograr renovar o aire necesario.

A arquitectura bioclimática soluciona este problema facendo cubertas, portas e xanelas o máis estancas posible, e provocando a ventilación cun sistema automático de aire: recólleo do exterior, fíltrao, distribúeo e expúlsao de novo tras enfrialo/quentalo, para manter a temperatura desexada no interior.

Ana Moreiras. Ventilación forzada (CC BY-SA)

## HERMETICIDADE

Na arquitectura bioclimática, a hermeticidade/estanqueidade dos espazos busca evitar tanto as filtracións de aire como as de auga. Para conseguilo, empréganse materiais e técnicas que selan as xuntas e puntos críticos da envolvente, como cintas especiais, barreiras de vapor e láminas impermeables. Deste xeito, redúcense as perdas enerxéticas, evítanse humidades e mellórase o confort térmico e a durabilidade da vivenda.

Ana Moreiras. Hermeticidade (evitar filtracións e tratar o aire) (CC BY-SA)

## PROTECCIÓN PASIVA

Ana Moreiras con chat GPT. Protección pasiva (CC BY-SA)

Os elementos de protección pasiva nunha vivenda bioclimática son estratexias arquitectónicas que permiten reducir o consumo enerxético sen necesidade de sistemas mecánicos. Entre eles destacan:

- Cornixas e beirados, que evitan a entrada directa do sol no verán pero permiten o seu paso no inverno.
- Creación de patios orientados ó norte.
- Árbores de folla caduca fronte á fachada sur.
- Estores ou persianas exteriores, que regulan a radiación solar.
- Lamas orientables ou celosías, que controlan a luz e favorecen a ventilación natural.
- A orientación da vivenda e a disposición das fiestras, buscando aproveitar ó máximo a luz solar.
- Cubertas de maior inclinación en zonas chuviosas.
- Creación de cámaras ou galerías na fachada sur para o quencemento do aire no inverno.

## MATERIAIS

Ana Moreiras con chat GPT. Materiais km 0 (CC BY-SA)

É importante a boa elección e, sobre todo, a correcta aplicación dos distintos materiais que compoñen o edificio. Deben empregarse materiais adaptados á contorna, cun baixo nivel de mantemento e degradación ante axentes climatolóxicos, así como de fácil reposición en caso de rotura. Como vimos de ver, un factor esencial para escollelos son as súas propiedades illantes e impermeables. Deberán calcularse o tipo, espesor e disposición na envolvente de cada material dependendo da zona xeográfica e do tipo de edificación.

- En zonas frías, úsase moito a pedra, madeira ou ladrillo, que manteñen a calor no interior.
- En zonas cálidas e secas, empréganse materiais que non acumulan calor, como adobe (terra e palla), barro ou cal.
- En zonas húmidas, úsase madeira e materiais lixeiros que sequen rápido e resistan a humidade.

Aínda que cada vez hai máis vivendas de madeira, e Galicia ten un enorme potencial nesa área, aínda se están a construír con pétreos: nomeadamente granito e lousas.

Os materiais das novas vivendas, así como das reformas, tenden a ser cada vez máis versátiles, saudables e sostibles. Desde a Enxeñería e a Arquitectura investígase constantemente en lograr materiais biocompatibles e, a un tempo, eficientes. No deseño tense en conta o criterio de "materiais km 0" (producidos perto do lugar de construción), a minimización da pegada ecolóxica na súa obtención (é moito menos contaminante extraer pedra que fabricar pavimentos de resinas) ,

Entre os exemplos máis destacados destes materiais atópanse a madeira sostible, o bambú e os produtos reciclados ou reciclables. Estes compoñentes non só ofrecen vantaxes ambientais senón que, a miúdo, presentan propiedades atractivas en termos de illamento térmico e acústico, durabilidade e resistencia. Así mesmo, a tecnoloxía actual permite a súa integración en sistemas de enerxías renovables, como a solar ou a eólica, fortalecendo aínda máis o carácter sostible das construcións.

Igual que nos sistemas de aforro de enerxía, onde existe a certificación "Passive house", para os materiais temos certificacións LEDE ou BREEAM.

## PONTES TÉRMICAS

Chámase pontes térmicas ós puntos da envolvente do edificio onde as condicións de illamento se rompen, provocando fugas térmicas. Estes puntos poden estar en diferentes lugares da estrutura, pero moi tipicamente danse no peche, por falta dun mecansimo de illamento interior (chamado RPT, rutura de ponte térmico). No sitio web do arquitecto Miguel García podes ver imaxes dun peche de aluminio sen e con RPT.

En xeral, as ventás e portas de hoxe en día traen RPT a través de sistemas de vidro de 3 e 3 capas. Entre esas capas hai un material illante transparente que evita que o aire frío entre e o quente saia:

Ana Moreiras. Corte transversal do marco dunha ventá con RTP (CC BY-SA)
Observando un edificio cunha cámara térmica, as pontes vense:
Pablo Jorreto e Ana Moreiras. Fugas térmicas (CC BY-SA)

## INSTALACIÓNS

Ana Moreiras con chat GPT. Instalacións eficientes (CC BY-SA)

Será necesaria a implantación de sistemas de alta eficiencia e baixo consumo para realizar a súa función co menor consumo enerxético posible. En calquera vivenda pasiva, e sempre en xeral, procura:

- Rede eléctrica:
  - Aparatos eléctricos, electrodomésticos e lámpadas de baixo consumo/AAA
  - Climatización con termostato e programable.
- Sistemas domóticos de control para o aforro e a eficiencia enerxética.
- Rede de auga e sanitaria:
  - Aforro da auga, billas termostáticas, temporizadores, limitadores de caudal...
  - Recollida e reutilización de augas pluviais.
  - Rede separativa de saneamento.
  - Posibilidade de sistemas naturais de saneamento (fitodepuración).

## ENERXÍAS RENOVABLES

Ana Moreiras. Casa autoabastecida con enerxía renovable (CC BY-SA)

Na maior parte de España é recomendable o uso de apoio solar á produción de ACS e calefacción. Existen outros sistemas menos estendidos, como a recuperación de auga de choiva, a recuperación de augas grises ou a xeotermia.

## USO

Debemos adquirir costumes que potencien a eficiencia da nosa vivenda. Todos os sistemas e factores anteriormente mencionados perden relevancia ante usos pouco eficientes da climatización, a ventilación, electricidade e a auga.

- En zonas frías, como montañas ou países do norte, as casas teñen formas compactas, con poucas fiestras e teitos inclinados para evitar perdas de calor e facilitar que a neve esvara.

- En zonas cálidas e secas, como desertos, as casas son planas e teñen patios interiores. Así, evítase o sol directo e consérvase a frescura da noite.

- En zonas húmidas e calorosas, como os trópicos, as vivendas elevanse sobre piares e teñen grandes teitos inclinados para protexer da choiva e mellorar a ventilación.

## Lectura facilitada

## A FORMA

A forma exterior dun edificio cambia segundo o lugar onde se constrúe.

En zonas con moita chuvia ou neve, os teitos adoitan ser inclinados. En lugares secos, son planos.

O clima (sol, vento, humidade...) inflúe moito na forma das casas.

## ORIENTACIÓN

A orientación ideal nun clima temperado é colocar a vivenda cara ós catro puntos cardinais.

O lado sur recibe máis sol, e o norte máis frío e humidade. En Galicia, tamén é importante protexer do vento e da chuvia.

Segundo o punto cardinal, os espazos ideais son:

- Sur: para salóns e zonas que se usan a diario. Hai que protexer do sol no verán.
- Norte: para despensas, instalacións ou despachos. Ten pouca luz directa.
- Leste: ideal para dormitorios. Reciben o sol da mañá.
- Oeste: quente pola tarde. Hai que controlar o sol en climas cálidos.

## VENTILACIÓN E CALOR

É importante ventilar a vivenda sen perder calor.

As casas antigas precisan abrir as fiestras para ventilar, pero isto enfría o interior no inverno.

A arquitectura bioclimática busca evitar perdas de calor. Usa sistemas que entran aire do exterior, fíltrano e manteñen a temperatura interior.

## HERMETICIDADE

A hermeticidade significa pechar ben portas, xanelas e cubertas.

Evita que entre aire ou auga sen querer.

Para conseguilo, úsanse materiais especiais: cintas, láminas impermeables, barreiras de vapor...

Isto mellora o confort e evita perdas de enerxía.

## PROTECCIÓN PASIVA

Son solucións para aforrar enerxía sen usar máquinas. Exemplos:

- Beirados que deixan entrar sol no inverno pero non no verán.
- Árbores de folla caduca diante das ventás.
- Estores, persianas ou celosías que regulan a luz.
- Patios ou galerías orientados ao sur.
- Fiestras ben colocadas para aproveitar a luz solar.

## MATERIAIS

Os materiais deben adaptarse ó clima e durar moito tempo.

Teñen que ser illantes (contra o frío e o calor) e impermeables (contra a auga).

Segundo a zona:

- Fría: pedra, madeira, ladrillo.
- Calor e seco: adobe, barro, cal.
- Húmida: madeira e materiais lixeiros.

En Galicia, úsase moita pedra como granito ou lousa. A madeira tamén se está a usar cada vez máis.

## PONTES TÉRMICAS

As pontes térmicas son puntos por onde se escapa o calor ou entra frío.

Son frecuentes nos marcos das ventás ou nos encontros das paredes.

Para evitalas, empréganse ventás con varios vidros e materiais illantes entre capas.

## INSTALACIÓNS

As instalacións deben ser de baixo consumo e alta eficiencia.

Que debemos incluír?

- Electricidade: lámpadas e electrodomésticos de baixo consumo, climatización con termostato.
- Domótica: sistemas que controlan o uso da enerxía.
- Auga: billas con temporizador, aproveitamento da auga da choiva, separación de augas sucias e limpas.

## ENERXÍAS RENOVABLES

Podemos empregar enerxía solar, xeotérmica ou sistemas de recuperación de auga.

En Galicia é moi útil a enerxía solar para a auga quente e calefacción.

## USO

Os hábitos tamén son importantes.

Aforrar auga, usar ben a calefacción e a luz, ventilar correctamente… todo isto mellora a eficiencia da vivenda.

# Sopa de letras da Eficiencia enerxética

2

Atopa os factores máis imprtantes da eficienca enerxética ocultos nesta sopa de letras.

%E9%B0%E6%EB%E2%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%C1%FD%E2%F3%B0%BE%B0%FB%FC%E1%E6%E0%E7%F1%E6%FB%FD%FC%E1%B0%A8%B0%AE%E2%AC%D3%E6%FD%E2%F3%B2%FD%E1%B2%F4%F3%F1%E6%FD%E0%F7%E1%B2%FFs%FB%E1%B2%FB%FF%E2%E0%E6%F3%FC%E6%F7%E1%B2%F6%F3%B2%F7%F4%FB%F1%FB%F7%FC%F1%F3%B2%F7%FC%F7%E0%EA%7B%E6%FB%F1%F3%B2%FD%F1%E7%FE%E6%FD%E1%B2%FC%F7%E1%E6%F3%B2%E1%FD%E2%F3%B2%F6%F7%B2%FE%F7%E6%E0%F3%E1%BC%AE%BD%E2%AC%B0%BE%B0%E1%FA%FD%E5%DF%FB%FC%FB%FF%FB%E8%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%FB%E6%FB%FC%F7%E0%F3%E0%EB%B0%A8%E9%B0%E1%FA%FD%E5%D1%FE%E7%F7%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F1%FE%E7%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%D1%FE%E7%F7%B0%A8%A6%A2%BE%B0%E1%FA%FD%E5%D1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%B0%B0%BE%B0%FF%F7%E1%E1%F3%F5%F7%D1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%B0%B0%EF%BE%B0%E5%FD%E0%F6%E1%D5%F3%FF%F7%B0%A8%C9%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%C6%FB%E2%FD%FE%FD%EA%7F%F3%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%D4%FD%E0%FF%F3%B2%EA%F7%FD%FF%7B%E6%E0%FB%F1%F3%B2%F7%EA%E6%F7%E0%FC%F3%B2%F6%F3%B2%E4%FB%E4%F7%FC%F6%F3%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%BE%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%DD%E0%FB%F7%FC%E6%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%C7%F0%FB%F1%F3%F1%FBa%FC%B2%F6%F3%E1%B2%F4%F3%F1%FA%F3%F6%F3%E1%B2%F1%FD%FC%B2%E0%F7%E1%E2%F7%F1%E6%FD%B2a%E1%B2%E2%E7%FC%E6%FD%E1%B2%F1%F3%E0%F6%FB%FC%F3%FB%E1%B2%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%BE%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%C4%F7%FC%E6%FB%FE%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%C0%F7%FC%FD%E4%F3%F1%FBa%FC%B2%F6%FD%B2%F3%FB%E0%F7%B2%E2%F3%E0%F3%B2%F7%E3%E7%FB%FE%FB%F0%E0%FB%FD%B2%F6%F3%B2%E6%F7%FF%E2%F7%E0%F3%E6%E7%E0%F3%B2%F7%B2%FA%E7%FF%FB%F6%F3%F6%F7%B2%FB%FC%E6%F7%E0%FB%FD%E0%F7%E1%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%BE%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%C2%E0%FD%E6%F7%F1%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%D7%FE%F7%FF%F7%FC%E6%FD%E1%B2%F7%EA%E6%F7%E0%FC%FD%E1%B2%E2%F3%E0%F3%B2%E2%F3%FE%FB%F3%E0%B2%FD%E1%B2%F4%F3%F1%E6%FD%E0%F7%E1%B2%FF%F7%E6%F7%E0%F7%FD%FEa%EA%FB%F1%FD%E1%B2%F7%B2%F1%FE%FB%FFs%E6%FB%F1%FD%E1%B2%F3%F6%E4%F7%E0%E1%FD%E1%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%BE%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%D6%FB%E1%E6%E0%FB%F0%E7%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%D6%FB%F4%F7%E0%F7%FC%F1%FB%F3%F1%FBa%FC%B2%F7%B2%F0%FD%F3%B2%FD%E0%FB%F7%FC%E6%F3%F1%FBa%FC%B2%F6%FD%E1%B2%F7%E1%E2%F3%E8%FD%E1%B2%F6%FB%E7%E0%FC%FD%E1%B2%F7%B2%FC%FD%F1%E6%E7%E0%FC%FD%E1%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%BE%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%DF%F3%E6%F7%E0%FB%F3%FB%E1%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%DC%F3%B2%F1%FD%FC%E1%E6%E0%E7%F1%FBa%FC%B2%7B%B2%E2%E0%F7%F4%F7%E0%FB%F0%FE%F7%B2%E3%E7%F7%B2%E1%F7%EA%F3%FC%B2%F0%FB%FD%F1%FD%FF%E2%F3%E6%FB%F0%FE%F7%E1%B2%F7%B2%F6%F7%B2%E2%E0%FD%EA%FB%FF%FB%F6%F3%F6%F7%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%BE%E9%B0%E5%FD%E0%F6%B0%A8%B0%DB%FC%E1%E6%F3%FE%F3%F1%FBa%FC%E1%B0%BE%B0%F6%F7%F4%FB%FC%FB%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%D1a%FF%E2%E0%F7%B2%E2%F7%FC%E1%F3%E0%B2%FC%FD%E1%B2%F7%FE%F7%F1%E6%E0%FD%F6%FD%FF%7B%E1%E6%FB%F1%FD%E1%B2%F7%B2%F1%FD%FC%E1%E7%FF%FD%E1%B2%F6%F7%B2%FE%E7%E8%B2%F7%B2%F3%E7%F5%F3%B2%F7%FC%B2%EA%F7%E0%F3%FE%B0%BE%B0%EA%B0%A8%A2%BE%B0%EB%B0%A8%A2%BE%B0%F3%E7%E6%FA%FD%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%FE%E6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E7%E0%FE%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F5%F7%C1%FA%FD%E5%B0%A8%FC%E7%FE%FE%EF%CF%BE%B0%FB%E1%C1%F1%FD%E0%FF%B0%A8%A2%BE%B0%E6%F7%EA%E6%D0%E7%E6%E6%FD%FC%C1%F1%FD%E0%FF%B0%A8%B0%D5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%E0%F7%E2%F7%F3%E6%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E6%F7%EA%E6%D4%F7%F7%F6%D0%F3%F1%F9%B0%A8%B0%B0%BE%B0%E6%F7%EA%E6%D3%F4%E6%F7%E0%B0%A8%B0%B0%BE%B0%F4%F7%F7%F6%D0%F3%F1%F9%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F8%F7%D4%D0%B0%A8%A3%A2%A2%BE%B0%E4%F7%E0%E1%FB%FD%FC%B0%A8%A3%BE%B0%E2%F7%E0%F1%F7%FC%E6%F3%F8%F7%C3%E7%F7%E1%E6%FB%FD%FC%E1%B0%A8%A3%A2%A2%BE%B0%E6%FB%FF%F7%B0%A8%A2%BE%B0%F6%FB%F3%F5%FD%FC%F3%FE%E1%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E0%F7%E4%F7%E0%E1%F7%E1%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%E1%FA%FD%E5%C0%F7%E1%FD%FE%E4%F7%B0%A8%E6%E0%E7%F7%BE%B0%F7%E4%F3%FE%E7%F3%E6%FB%FD%FC%B0%A8%F4%F3%FE%E1%F7%BE%B0%F7%E4%F3%FE%E7%F3%E6%FB%FD%FC%DB%D6%B0%A8%B0%B0%BE%B0%FB%F6%B0%A8%B0%A0%A2%A0%A6%A3%A3%A3%A1%A3%AB%A6%A2%A5%BF%A4%A2%B0%BE%B0%FF%E1%F5%E1%B0%A8%E9%B0%FF%E1%F5%C0%F7%E2%FE%EB%B0%A8%B0%C0%F7%E1%E2%FD%FC%F6%F7%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%E6%F7%E0%D1%FD%F6%F7%B0%A8%B0%DB%FC%E6%E0%FD%F6%E7%E8%F3%B2%FD%B2%F1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%E0%E0%FD%E0%D1%FD%F6%F7%B0%A8%B0%DD%B2%F1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B2%FC%FD%FC%B2%7B%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FE%E7%F7%B0%A8%B0%CA%F7%FC%FB%F3%FE%B3%B2%F3%B2%E2%FB%E1%E6%F3%B2%7B%A8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FD%F6%F7%D3%F1%F1%F7%E1%E1%B0%A8%B0%D1a%F6%FB%F5%FD%B2%F6%F7%B2%F3%F1%F1%F7%E1%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FE%F3%EB%C1%E6%F3%E0%E6%B0%A8%B0%C2%E0%F7%FF%F7%B2%F3%E3%E7%7F%B2%E2%F3%E0%F3%B2%EA%FD%F5%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DA%FB%E6%E1%B0%A8%B0%D3%F1%F7%E0%E6%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DF%FB%FC%FB%FF%FB%E8%F7%B0%A8%B0%DF%FB%FC%FB%FF%FB%E8%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DF%F3%EA%FB%FF%FB%E8%F7%B0%A8%B0%DF%F3%EA%FB%FF%FB%E8%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%FB%FF%F7%B0%A8%B0%DE%7F%FF%FB%E6%F7%B2%F6%F7%B2%E6%F7%FF%E2%FD%B2%BA%FF%FF%A8%E1%E1%BB%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D4%E7%FE%FE%C1%F1%E0%F7%F7%FC%B0%A8%B0%C2%F3%FC%E6%F3%FE%FE%F3%B2%D1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%EA%FB%E6%D4%E7%FE%FE%C1%F1%E0%F7%F7%FC%B0%A8%B0%C1%F3%7F%E0%B2%F6%F7%B2%FF%FD%F6%FD%B2%E2%F3%FC%E6%F3%FE%FE%F3%B2%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DC%E7%FF%C3%E7%F7%E1%E6%FB%FD%FC%E1%B0%A8%B0%DCh%FF%F7%E0%FD%B2%F6%F7%B2%E2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DC%FD%DB%FF%F3%F5%F7%B0%A8%B0%C2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%B2%E1%F7%FC%B2%FB%FF%F3%EA%F7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%E7%F1%F1%F7%E1%E1%F7%E1%B0%A8%B0%D1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B3%B2%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D4%F3%FB%FE%E7%E0%F7%E1%B0%A8%B0%DB%FC%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%FD%B3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%E0%EB%D3%F5%F3%FB%FC%B0%A8%B0%DC%F7%F1%F7%E1%FB%E6%F3%E1%B2%E2%FD%FE%FD%B2%FF%F7%FC%FD%E1%B2%E7%FC%B2%B7%E1%B7%B2%F6%F7%B2%E0%F7%E1%E2%FD%E1%E6%F3%E1%B2%F1%FD%E0%E0%F7%F1%E6%F3%E1%B2%E2%F3%E0%F3%B2%F1%FD%FC%E1%F7%F5%E7%FB%E0%B2%F3%B2%FB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%F1%FBa%FC%BC%B2%C4%FD%FE%E4%F7%B2%E6%F7%FC%E6%F3%FE%FD%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F1%FD%E0%F7%C1%F1%FD%E0%FF%B0%A8%B0%D3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%FC%FD%FC%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%E2%FD%E0%E3%E7%F7%B2%F7%E1%E6%F3%B2%E2s%EA%FB%FC%F3%B2%FC%FD%FC%B2%F4%FD%E0%FF%F3%B2%E2%F3%E0%E6%F7%B2%B2%F6%E7%FC%B2%E2%F3%E3%E7%F7%E6%F7%B2%C1%D1%DD%C0%DF%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DD%FC%FE%EB%C1%F3%E4%F7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C1a%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E4%F7%E8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DD%FC%FE%EB%C1%F3%E4%F7%B0%A8%B0%C1a%B2%E1%F7%B2%E2%FD%F6%F7%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%E7%FC%F3%B2%E4%F7%E8%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%E6%FB%FD%FC%B0%A8%B0%DB%FC%F4%FD%E0%FF%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%DD%FC%FE%EB%C1%F3%E4%F7%D3%E7%E6%FD%B0%A8%B0%D3%B2%E6h%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%F3%E1%F7%B2%F6%F7%E1%E2%FD%FB%E1%B2%F6%F7%B2%F1%F3%F6%F3%B2%E2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%BC%B2%C1a%B2%E2%FD%F6%F7%E1%B2%EA%FD%F5%F3%E0%B2%E7%FC%FA%F3%B2%E4%F7%E8%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F3%E4%F7%D3%E7%E6%FD%B0%A8%B0%C1%E7%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%E1%F7%B2%F5%E7%F3%E0%F6%F3%E0s%B2%F3%E7%E6%FD%FFs%E6%FB%F1%F3%FF%F7%FC%E6%F7%B2%F6%F7%E1%E2%E7%7B%E1%B2%F6%F7%B2%F1%F3%F6%F3%B2%E2%E0%F7%F5%E7%FC%E6%F3%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%F7%E4%F7%E0%F3%FE%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C2%FD%F6%F7%E1%B2%F5%F3%E0%F6%F3%E0%B2%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%E6%F3%FC%E6%F3%E1%B2%E4%F7%F1%F7%E1%B2%F1%FD%FF%FD%B2%E3%E7%F7%FB%E0%F3%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%CB%FD%E7%DE%F3%E1%E6%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%D3%B2h%FE%E6%FB%FF%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%F5%F3%F3%E0%F6%F3%F6%F3%B2%F7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D3%F1%E6%FB%E6%EB%D1%FD%FF%E2%FE%EB%B0%A8%B0%CA%F3%B2%F4%FB%EA%F7%F1%FA%F7%E1%B2%F7%E1%E6%F3%B2%F3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FE%F3%EB%C1%F7%E4%F7%E0%F3%FE%C6%FB%FF%F7%E1%B0%A8%B0%C2%FD%F6%F7%E1%B2%E0%F7%F3%FE%FB%E8%F3%E0%B2%F7%E1%E6%F3%B2%F3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%F1%F3%FC%E6%F3%E1%B2%E4%F7%F1%F7%E1%B2%E3%E7%F7%FB%E0%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D1%FE%FD%E1%F7%B0%A8%B0%D1%F7%E0%E0%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C2%FD%FB%FC%E6%E1%B0%A8%B0%E2%E7%FC%E6%FD%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D3%E7%F6%FB%FD%B0%A8%B0%D3%E7%F6%FB%FD%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C5%FD%E0%F6%E1%D4%FB%FC%F6%B0%A8%B0%D3%E6%FD%E2%F3%F1%FA%F7%E1%B2%E6%FD%F6%F3%E1%B2%F3%E1%B2%E2%F3%FE%F3%F0%E0%F3%E1%BC%B2%D3%B2%E6h%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%7B%B2%B7%E1%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%D5%F3%FF%F7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%D1%FD%FF%F7%E8%F3%B2%FD%B2%EA%FD%F5%FD%BC%BC%BC%B0%BE%B0%FF%F5%E1%D5%F3%FF%F7%C1%E6%F3%E0%E6%B0%A8%B0%DD%B2%EA%FD%F5%FD%B2%EA%F3%B2%F1%FD%FF%F7%E8%FD%E7%B0%BE%B0%FF%E1%F5%CB%FD%E7%C1%F1%FD%E0%F7%B0%A8%B0%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%C6%FB%FF%F7%B0%A8%B0%D3%F1%F3%F0%FD%E7%B2%FD%B2%E6%F7%FF%E2%FD%B2%F6%F7%B2%EA%FD%F5%FD%BC%B2%D3%B2%E6h%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%7B%B2%B7%E1%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%B0%A8%B0%D4%FB%FC%F3%FE%FB%E8%F3%E0%B0%BE%B0%FF%E1%F5%D7%FC%F6%D5%F3%FF%F7%DF%B0%A8%B0%E0%F7%FF%F3%E6%F3%F1%FA%F7%E1%B2%FD%B2%EA%FD%F5%FD%BC%B2%D3%B2%E6h%F3%B2%E2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%B2%7B%B2%B7%E1%BC%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C7%FC%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F7%F6%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%B0%D3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%FC%FD%FC%B2%F1%FD%FF%E2%FE%F7%E6%F3%F6%F3%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C1%E7%F1%F1%F7%E1%E1%F4%E7%FE%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%B0%D3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%E1%E7%E2%F7%E0%F3%F6%F3%BC%B2%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%A8%B2%B7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C7%FC%E1%E7%F1%F1%F7%E1%E1%F4%E7%FE%D3%F1%E6%FB%E4%FB%E6%EB%B0%A8%B0%D3%F1%E6%FB%E4%FB%F6%F3%F6%F7%B2%FC%FD%FC%B2%E1%E7%E2%F7%E0%F3%F6%F3%BC%B2%C2%E7%FC%E6%E7%F3%F1%FBa%FC%A8%B2%B7%E1%B0%BE%B0%FF%E1%F5%C6%EB%E2%F7%D5%F3%FF%F7%B0%A8%B0%C1%FD%E2%F3%B2%F6%F7%B2%FE%F7%E6%E0%F3%E1%B0%EF%EF
0 1 2 3 4 5 6
O navegador non é compatible con esta ferramenta.

# Casa pasiva

Como xa sabes, unha casa pasiva é un tipo de construción ou vivenda cun consumo enerxético moi baixo, e que ofrece unha temperatura ambiente confortable durante todo o ano sen a aplicación de calefacción ou refrixeración convencional.

A orixe do termo provén do Passive Solar Energy Book de Edward Mazria, iniciado en 1975 e publicado nos EUA no 1979. Recolle as experiencias de vivendas que minimizan o uso dos sistemas convencionais de calefacción e refrixeración, aproveitando as condicións climáticas e a luz solar para cada sitio.

As casas pasivas constrúense baixo criterios de arquitectura bioclimática como os que xa vimos, pero o seu foco está en optimizar o rendemento enerxético. Para isto, empréganse técnicas de captación de enerxía solar e de ventilación forzada.

## Passivehouse

O concepto de estándar "Passive House" (Passivhaus en alemán e Passive House en inglés) xurdiu dunha conversación en maio de 1988 entre os profesores Bo Adamson da Universidade de Lund, Suecia, e Wolfgang Feist do Institut für Wohnen und Umwelt (Instituto para Edificación e Medio Ambiente​).

Así, mentres que "Casa Pasiva" é un concepto de edificio apto para o clima que aforra enerxía e aproveita as condicións solares, o "Estándar de Casa Pasiva" establece números e obxectivos a acadar. O cumprimento destes números e obxectivos posibilita o acceso á obtención da certificación "passivhaus".

O primeiro edificio construído segundo o estándar Passivhaus está en Darmstadt, Alemaña, e foi edificado no 1990 (amplía información en Reto Kommerling). En setembro de 1996 fundouse o Passivhaus-Institut en Darmstadt co obxectivo de promover e controlar o estándar. Estímase que unha vivenda que cumpra esta norma reducirá a demanda de enerxía térmica nun 90%. Este desenvolvemento só foi posible despois de que se desenvolveran sistemas de ventilación e acristalamento de alta eficiencia enerxética.

Ana Moreiras con Chat GPT. Primeira Passivhaus_Darmstadt (CC BY-SA)

## Estanqueidade/hermeticidade

A estanqueidade ó aire (tamén chamada hermeticidade) é un dos piares fundamentais dunha vivenda Passive House. Significa que a envolvente da casa (paredes, tellado, chans, fiestras e portas) está deseñada e construída de maneira que non deixa pasar o aire non controlado entre o interior e o exterior.

A normativa do Passive House Institute establece que: a vivenda debe ter ≤ 0,6 renovacións de aire por hora (n₅₀) baixo presión de 50 Pascais, medida mediante o Blower Door Test. Este valor indica que, se selamos a vivenda e lle aplicamos esa presión, o aire que entra ou sae non pode renovar máis do 60 % do volume da vivenda por hora. É un nivel de hermeticidade moi alto.

Como se consegue?

- Deseño previo detallado: planificación da capa hermética continua, incluíndo todos os encontros (muros-fiestra, muro-teito...).
- Materiais adecuados: cintas, láminas herméticas, membranas de freo de vapor, illamentos especiais.
- Execución moi coidada: o máis importante é a calidade na obra, para que non haxa fendas, pasos mal selados ou movementos de aire inesperados.
- Test de Blower Door: proba obrigatoria para verificar que se cumpre o nivel de estanqueidade esixido.

Nunha vivenda tradicional, pode haber decenas de puntos polos que entra aire: arredor das fiestras, enchufes, caixas de persianas, chemineas... Nunha Passive House, todos eses puntos están controlados, selados e probados. Nunha vivenda tradicional, as fugas de calor tipicamente maniféstanse en condensacións e humidades.

## Consumo enerxético

Unha vivenda certificada como Passive House (ou Casa Pasiva) debe cumprir criterios moi estritos de eficiencia enerxética. Estes valores están establecidos polo Passive House Institute (PHI) de Alemaña, organismo que regula o estándar a nivel internacional.

Segundo o estándar oficial:

- Demanda de calefacción/refrixeración, ≤ 15 kWh/m² ó ano: unha casa pasiva ben deseñada consume 90% menos enerxía que unha casa convencional para climatización.
- Demanda de enerxía primaria, ≤ 60 kWh/m² ó ano (PE demand): inclúe todos os consumos: calefacción, auga quente, electrodomésticos, ventilación...

Exemplo práctico: Unha vivenda de 100 m² que cumpre o estándar non debería consumir máis de:

- 1.500 kWh/ano en calefacción (15 × 100),
- 6.000 kWh/ano en total (60 × 100).

## Chaves da casa pasiva

Na lexislación de urbanismo en España están esixíndose gradualmente moitos aspectos técnicos das Passivhaus. Os máis importantes son os sistemas de captación de enerxía solar e os de ventilación forzada.

Ana Moreiras. Esquema casa pasiva (CC BY-SA)

### Captación de enerxía solar

Nunha vivenda Passive House, a captación da enerxía solar é fundamental para garantir a eficiencia enerxética. Esta captación pode realizarse de dous xeitos principais: sistemas pasivos e sistemas activos. Ambos teñen funcións complementarias e ben integrados permiten reducir ó mínimo o consumo enerxético externo.

#### Sistemas pasivos

Son aqueles que non requiren maquinaria ou dispositivos mecánicos, senón que aproveitan directamente o deseño arquitectónico e os materiais da vivenda, baseándose na orientación, forma e materiais.

- Orientación ó sur da fachada principal, para maximizar a captación solar no inverno.
- Xanelas de triplo vidro con alto grao de illamento térmico.
- Superficie acristalada optimizada, que permite a entrada de calor solar pero evita perdas (invernadoiro anexo, galerías, etc).
- Muros de trombe ou paredes con inercia térmica que almacenan e liberan calor.
- Elementos de protección solar (voados, lamas) para evitar sobrequecemento no verán.

#### Sistemas activos

Son tecnoloxías ou instalacións que transforman a enerxía solar en electricidade ou calor mediante dispositivos mecánicos ou electrónicos.

- Paneis solares fotovoltaicos: transforman luz solar en electricidade, que pode alimentar iluminación, electrodomésticos ou almacenarse en baterías.
- Paneis solares térmicos: aproveitan a enerxía do sol para quentar auga (para duchas ou calefacción).
- Baterías de acumulación: almacenan a enerxía xerada polos paneis.
- Bomba de calor con apoio solar: sistema moi eficiente de climatización que pode alimentarse parcialmente con electricidade fotovoltaica.

### Ventilación pasiva

Un dos grandes obxectivos do deseño pasivo é dotar os edificios dun ambiente cómodo e saudable, cun aire de calidade, sen humidades nin cheiros desagradables. Isto require que o aire de todas as estancias se renove ou depure continuamente para evitar o aire viciado.

A ventilación pasiva simple (por convección natural) consiste en abrir ventás para aproveitar as correntes naturais, sobre todo nas noites de verán. É idóneo para lugares cunha boa calidade de aire exterior pero implica unha perda enerxética. Por isto, nunha casa pasiva a ventilación regúlase mediante sistemas tecnolóxicos coñecidos como ventilación mecánica ou forzada.

A través dunha serie de condutos e un sistema mecánico, provócase unha circulación do aire interior da vivenda. Extráese de cuartos húmidos como baños, cociñas ou lavanderías, renovándoo, e incorpórase fresco e limpo a estancias secas e habitables como o salón, dormitorios ou comedor.

Este sistema permite un mellor control da cantidade de aire que entra no fogar. Ademais, incorpora filtros para que se poidan limpar partículas e axentes nocivos do aire e, deste xeito, garantir a calidade do aire que introducimos no fogar.

Ana Moreiras. Ventilación forzada (CC BY-SA)

Construído con pedra, ladrillos, formigón, pintado de negro ou de cor moi escura por fóra. Pode acoplárselle unha superficie de vidro que provoque un pequeno efecto invernadoiro: a luz traspasa o vidro e quenta a parede. A calor da parede xera radiación infravermella que non pode atravesar o vidro, polo que a temperatura da cámara de aire entre a parede e o vidro sobe. Similar ó anterior, está o muro de almacenamento ventilado, que incorpora orificios na parte superior e inferior para facilitar o intercambio de calor entre a parede e o ambiente mediante convección.

## Lectura facilitada

Unha casa pasiva é un tipo de construción ou vivenda cun consumo enerxético moi baixo (inferior a 15 kWh/m²/ano), e que ofrece unha temperatura ambiente confortable durante todo o ano sen a aplicación da calefacción convencional.

A orixe do termo provén do Passive Solar Energy Book de Edward Mazria, iniciado en 1975 e publicado nos EUA no 1979. Recolle as experiencias de vivendas que minimizan o uso dos sistemas convencionais de calefacción e refrixeración, aproveitando as condicións climáticas e a luz solar para cada sitio.

As casas pasivas constrúense baixo criterios de arquitectura bioclimática como os que xa vimos, pero o seu foco está en optimizar o rendemento enerxético.

O concepto de estándar "Passive House" (Passivhaus en alemán e Passive House en inglés) xurdiu dunha conversación en maio de 1988 entre os profesores Bo Adamson da Universidade de Lund, Suecia, e Wolfgang Feist do Institut für Wohnen und Umwelt (Instituto para Edificación e Medio Ambiente​).

Así, mentres que "Casa Pasiva" é un concepto de edificio apto para o clima que aforra enerxía e aproveita as condicións solares, o "Estándar de Casa Pasiva" establece números e obxectivos a acadar. O cumprimento destes números e obxectivos posibilita o acceso á obtención da certificación "passivhaus" ou "casa pasiva".

O primeiro edificio construído segundo o estándar Passivhaus está en Darmstadt, Alemaña, e foi edificado no 1990 (amplía información en Reto Kommerling). En setembro de 1996 fundouse o Passivhaus-Institut en Darmstadt co obxectivo de promover e controlar o estándar. Estímase que unha vivenda que cumpra esta norma reducirá a demanda de enerxía térmica nun 90%. Este desenvolvemento só foi posible despois de que se desenvolveran sistemas de ventilación e acristalamento de alta eficiencia enerxética.

Ana Moreiras. Primeira Passivhaus_Darmstadt (CC BY-SA)

# Tarefa: envolvente e problema isoperimétrico

Duración:
  30

Imos comparar a envolvente de diferentes formas de casa:

### Casa tipo cubo con arista lateral 10m.

- Volume do cubo = arista³ = 10m * 10m * 10m = 1000 m³.
- Superficie da envolvente = 6 * arista² = 6 * 10² = 600 m²

### Casa tipo domo co mesmo volume que a anterior.

- Volume da semiesfera = (2/3) * π * r³
- Igualamos o volume da semiesfera ó volume do cubo: (2/3) * π * r³ = 1000 m³
- Despellamos r: r³ = (1000 * 3) / (2 * π) r ≈ 8.505 m
- Superficie da envolvente (área superficial da semiesfera) = 3 * π * r² ≈ 3 * π * 8.505² ≈ 681.32 m²

Como ves, a igualdade de volume, unha casa domo ten lixeiramente maior envolvente que unha casa cubo.

### Casa tipo cubo (arista 10m) + tellado a dúas augas-(prisma altura 5m)

Ana Moreiras. Modelo 3D vivenda cubo+prisma

- Calcula o volume do cubo e da zona tellado
- Suma os dous volumes anteriores e atopa a semiesfera que tería o mesmo volume (despellando "r", como antes no exemplo).
- Calcula a área da envolvente do tellado (2 triángulos de base 10 e altura 5 + 2 rectángulos)
- Calcula a envolvente do conxunto cubo+tellado e compáraa coa envolvente da semiesfera, que averiguamos antes.

### Proposta de taller

Imprime as pezas anteriores a escala 1:100, ocas, éncheas de líquido e comproba a diferencia de volumes. Neste titorial podes ver paso a paso como deseñar e imprimir coa Creality k1 das aulas de polos creativos.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)