# 4. Sostibilidade sociocomunitaria

# As asociacións da miña vila

En parellas, escollede unha asociación da vosa vila, buscade a súa web e analizádea:

- Cal é a natureza da asociación? (a que se adica)
- Cal é o público obxectivo da mesma? (a quen están dirixidas as súas actividades)
- O seu labor é integrador socialmente? (fai comunidade?)
- É unha asociación relevante no panorama galego?
- Onde está a súa sé? Quen son os membros da xunta directiva? Pode atoparse esa información na súa web?
- Como teríades que facer para asociarvos a ela? Que poderíades aportar?

# Comercio e emprego

Nunha cidade intelixente cómpre garantir emprego de calidade para toda a poboación, xestión adecuada dos recursos naturais da proximidade e comercio xusto:

## Emprego

Ana Moreiras con Chat GPT. Emprego nas cidades intelixentes (CC BY-SA)

Nas cidades intelixentes, o traballo está a cambiar moi rápido. Xa non todo depende das fábricas (sector secundario) ou do campo (sector primario), senón que cada vez hai máis emprego nos servizos (sector terciario), como a informática, o comercio en liña ou a asistencia sanitaria dixital.

O teletraballo é cada vez máis común: moita xente pode traballar desde a casa grazas a unha boa conexión a internet. Isto é moi útil para fixar poboación no rural e evitar que todo se concentre nas cidades.

As cidades intelixentes tamén intentan preservar os recursos naturais: aforran auga, usan enerxías limpas e xestionan mellor os residuos. Isto crea novos empregos verdes, como instaladores de paneis solares ou especialistas en reciclaxe.

Por iso é moi importante conectar ben o mundo rural co urbano: sen boas estradas, internet ou transporte, moita xente queda sen opcións. A igualdade de oportunidades depende tamén dunha boa planificación intelixente do territorio.

## Comercio

Ana Moreiras con Chat GPT. Comercio nas cidades intelixentes (CC BY-SA)

O comercio tamén está a cambiar nas cidades intelixentes. Cada vez máis persoas mercan por internet, e iso fai que moitas tendas pequenas teñan dificultades para sobrevivir. Por iso, unha cidade intelixente non pode esquecer o comercio local: as tendas de barrio, os mercados e os produtos de proximidade.

Comprar no comercio local é sostible: reducimos os transportes longos, apoiamos a economía da nosa zona e mantemos vivas as rúas da cidade. Ademais, créanse empregos máis estables e próximos á xente.

As cidades intelixentes poden axudar usando a tecnoloxía: por exemplo, creando plataformas dixitais onde pequenos comercios tamén poidan vender, ou mellorando a loxística urbana para repartir sen contaminar.

É importante encontrar un equilibrio entre o comercio en liña e o comercio de proximidade, para que as persoas teñan opcións e as vilas e cidades sigan tendo vida. Neste sentido, ter unha asociación de empresari@s sólida axuda a cumprir os obxectivos. Gústanos o exemplo da Asociación de Empresarixs de Boiro (ABE), que fai campañas para dar a coñecer os comercios de proximidade da vila, creando vídeos nos que as e os protagonistas son os propietarios dos negocios.

## Lectura facilitada

Nunha cidade intelixente é moi importante garantir emprego para todas as persoas, usar ben os recursos naturais e apoiar o comercio local.

## Emprego

Ana Moreiras con Chat GPT. Emprego nas cidades intelixentes CC BY-SA

O tipo de traballo nas cidades está a cambiar.

- Hai menos traballos no campo ou na fábrica.
- Hai máis traballos en servizos: informática, saúde, comercio online…
- O teletraballo permite traballar desde a casa.

Isto é útil para que máis xente poida vivir no rural, se hai boa conexión a internet.

As cidades intelixentes tamén crean empregos "verdes", como:

- Instalación de paneis solares.
- Recollida e reciclaxe de residuos.

É importante conectar ben as zonas rurais coas cidades, con boas estradas, transporte e internet, para garantir as mesmas oportunidades para toda a xente.

## Comercio

Ana Moreiras con Chat GPT. Comercio nas cidades intelixentes CC BY-SA

Hoxe en día moita xente compra por internet. Iso pode facer que as tendas pequenas teñan problemas.

Pero o comercio local é moi importante:

- Evita grandes desprazamentos e contaminación.
- Axuda á economía da zona.
- Mantén viva a cidade e crea emprego estable.

As cidades intelixentes poden axudar co comercio local:

- Creadando plataformas dixitais para vender produtos locais.
- Organizando a repartición de produtos sen contaminar.

Un bo exemplo é a Asociación de Empresari@s de Boiro (ABE), que fai campañas para dar a coñecer os comercios da vila. Aquí tes un vídeo sobre iso.

## Comercio online

Compras en liña de Ana Moreiras

# Servizos sociais, cultura e educación

Ana Moreiras con Chat GPT. Comunidade e cultura nunha cidade intelixente (CC BY-SA)

Vivimos en comunidade e por iso debemos camiñar cara a cidades onde se respecten os dereitos de todas e todos: as novas políticas urbanas deben promover cooperativas de vivendas, o ecofeminismo, hortos urbanos, activismo, mobilidade sostible…

É esencial traballar nos seguintes eixos

- - - Coidado de espazos históricos e culturais, con usos actualizados se fora oportuno.
    - Áreas deportivas adecuadas á demanda da veciñanza.
    - Oferta educativa pública e de calidade para todos os sectores de pobobación (educación formal e non formal).
    - Centros médicos ben equipados, públicos e de calidade.
    - Servizos sociais en contacto coa cidadanía e axudando ós sectores máis desfavorecidos
    - Oferta cultural integradora que responda a demandas sociais, culturais e económicas da veciñanza. Facer e participar na cultura é un dereito!

As asociacións culturais locais fan un labor imprescindible na construción do tecido sociocomunitario. Cómpre, iso si, que estean coordinadas por un departamento de cultura integrador, observante e activo. Un exemplo de festas integradoras, organizadas en consenso coas asociacións e diversos sectores culturais, télo nas festas de Boiro 2023.

## Educación online. Usas ben a túa aula virtual?

Ana Moreiras con Chat GPT. Formación online nas cidades dixitais (CC BY-SA)

As cidades intelixentes están a traballar para que todas as persoas teñan acceso á educación dixital, mesmo no rural, porque o dereito a aprender debe ser igual para todas. Para que funcione, fan falta boas conexións, formación para o profesorado e o alumnado, e ferramentas accesibles e inclusivas. A educación en liña é cómoda, pois faise desde casa, pero require organización, responsabilidade e ter bo acceso tecnolóxico.

Desde a pandemia, todos os centros escolares teñen aulas virtuais nas que é obligatorio pendurar os contidos do curso. É moi importante que saibas usar ben a túa aula virtual, por iso che propoñemos que fagas este test de Incibe para ver canto sabes sobre a túa aula Moodle e, en xeral, as plataformas de aprendizaxe online.

# Os perigos ós que te enfrontas cando navegas en internet

Relaciona cada concepto co seu exemplo.

{"typeGame":"Relaciona","author":"","randomCards":true,"instructions":"

Relaciona cada concepto co seu exemplo.

","showMinimize":false,"itinerary":{"showClue":false,"clueGame":"","percentageClue":40,"showCodeAccess":false,"codeAccess":"","messageCodeAccess":""},"cardsGame":[{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Problemas%20para%20a%20privacidade","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Publicaches%20unha%20foto%20dun%20lugar%20que%20adoitas%20frecuentar%20e%20non%20desactivaches%20a%20xeolocalizaci%C3%B3n%20"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Suplantaci%C3%B3n%20de%20identidade","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Algu%C3%A9n%20roubou%20unha%20foto%20t%C3%BAa%20e%20usouna%20para%20crear%20un%20perfil%20falso%20co%20teu%20nome"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Contacto%20con%20persoas%20potencialmente%20perigosas","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Xogando%20en%20li%C3%B1a%2C%20co%C3%B1eciches%20a%20algu%C3%A9n%20moi%20interesante%20e%20vas%20quedar%20con%20ela%20ma%C3%B1%C3%A1%20pola%20tarde%20no%20parque"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Ciberbullying","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"M%C3%A1ndanche%20mensaxes%20insult%C3%A1ndote%20e%20burl%C3%A1ndose%20de%20ti"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Grooming","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Tras%20meses%20ligando%20en%20chat%20sen%20co%C3%B1ecervos%20persoalmente%2C%20acabas%20de%20averiguar%20que%20X%20%C3%A9%20moito%20maior.%20"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Challenge","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Entre%20a%20xente%20do%20insti%20prop%C3%B3nse%20o%20reto%20de%20comer%20unha%20c%C3%A1psula%20de%20deterxente%20e%20publicar%20o%20proceso%20nunha%20story"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Sexting","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Es%20parella%20de%20X.%20Por%20wsap%2C%20mand%C3%A1desvos%20%20fotos%20provocativas%2C%20mesmo%20sexuais%2C%20porque%20vos%20gustades"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Adicci%C3%B3n%20%C3%A1s%20redes%20sociais","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Levas%20d%C3%BAas%20horas%20facendo%20scroll%20cara%20abaixo%20no%20Youtube%2C%20e%20xa%20non%20t%C3%A9s%20sono%20ning%C3%BAn"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Sextorsi%C3%B3n","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"XX%20ameaza%20con%20publicar%20as%20fotos%20%C3%ADntimas%20que%20un%20d%C3%ADa%20lle%20mandaches%20para%20que%20non%20o%2Fa%20deixes%20"},{"url":"","x":0,"y":0,"author":"","alt":"","audio":"","color":"#000000","backcolor":"#ffffff","eText":"Fake%20news","urlBk":"","xBk":0,"yBk":0,"authorBk":"","altBk":"","audioBk":"","colorBk":"#000000","backcolorBk":"#ffffff","eTextBk":"Ch%C3%A9gache%20un%20wsap%20cont%C3%A1ndoche%20que%20o%20teu%20novo%20compi%20tailand%C3%A9s%20come%20cans%2C%20costume%20do%20seu%20pa%C3%ADs%20"}],"isScorm":0,"textButtonScorm":"Gardar a puntuación","repeatActivity":false,"textAfter":"","version":1.3,"percentajeCards":100,"type":0,"showSolution":true,"timeShowSolution":3,"time":3,"evaluation":false,"evaluationID":"","id":"2025512122047-120","msgs":{"msgSubmit":"Enviar","msgClue":"¡Genial! La pista es:","msgCodeAccess":"Código de acceso","msgPlayStart":"Pulse aquí para jugar","msgScore":"Puntuación","msgErrors":"Errores","msgHits":"Aciertos","msgMinimize":"Minimizar","msgMaximize":"Maximizar","msgFullScreen":"Pantalla Completa","msgExitFullScreen":"Salir del modo pantalla completa","msgNoImage":"Pregunta sin imágenes","msgEndGameScore":"Antes de guardar la puntuación comience la partida.","msgScoreScorm":"La puntuación no se puede guardar porque esta página no forma parte de un paquete SCORM.","msgOnlySaveScore":"¡Sólo puede guardar la puntuación una vez!","msgOnlySave":"Sólo puede guardar una vez","msgInformation":"Información","msgYouScore":"Su puntuación","msgAuthor":"Autoría","msgOnlySaveAuto":"Su puntuación se guardará después de cada pregunta. Sólo puede jugar una vez.","msgSaveAuto":"Su puntuación se guardará automáticamente después de cada pregunta.","msgSeveralScore":"Puede guardar la puntuación tantas veces como quiera","msgYouLastScore":"La última puntuación guardada es","msgActityComply":"Ya ha realizado esta actividad.","msgPlaySeveralTimes":"Puede realizar esta actividad cuantas veces quiera","msgClose":"Cerrar","msgAudio":"Audio","msgNumQuestions":"Número de tarjetas","msgTryAgain":"Necesita al menos un %s% de respuestas correctas para conseguir la información. Vuelva a intentarlo.","msgEndGameM":"Has completado el juego. Tu puntuación es %s.","msgUncompletedActivity":"Actividad no completada","msgSuccessfulActivity":"Actividad superada. Puntuación: %s","msgUnsuccessfulActivity":"Actividad no superada. Puntuación: %s","msgTypeGame":"Relaciona","msgCheck":"Comprobar","msgRestart":"Reiniciar"}}
O navegador non é compatible con esta ferramenta.

# Tarefa: ecoauditoría sociocomunitaria

Duración:
  20'
Agrupamento:
  Individual

#### 1. En parellas, debatide sobre os seguintes aspectos e pensade en posibles melloras:

- Traballo urbano e rural: existe oferta?
- É factible o telebraballo?
- Hai un equilibrio entre comercio de proximidade e comercio global?
- Explótanse de forma sostible os recursos naturais da zona?
- Están rehabilitados e úsanse de forma adecuada os espazos históricos e culturais?
- Están acondicionadas e úsanse de forma adecuada os espazos deportivos?
- Existe unha oferta educativa pública e de calidade para todas as edades?
- Hai centros médicos ben equipados, públicos e de calidade?
- Hai asociacións que representen a toda a cidadanía?
- Coñeces o traballo dos servizos sociais do concello e sabes a quen axudan?

#### 2. Escollede, de entre o que falastes, tres puntos concretos e explícaos:

- Punto verde: aspecto que funciona ben e debe poñerse en valor.
- Punto marel: aspecto que deben mellorar.
- Punto vermella: aspecto que hai que corrixir de inmediato.

#### 3. Board-muro colaborativo:

Na aula virtual habilitarase un Board "Ecoauditoría infraestruturas" con tres bloques. Para cada un, subide o correspondente post coa explicación anterior.

Ana Moreiras. Board exemplo "Ecoauditoría" (CC BY-SA)

Engadide cadansúa imaxe. Deben estar tomadas por vós e hai que etiquetalas como Creative Commons 4.0:

Ana Moreiras. Carga de imaxes con licenza CC 4.0 (CC BY-SA)

Ten en conta as tendencias actuais: auxe do teletraballo e o comercio electrónico, cambios de mobilidade nas cidades, integración das novas tecnoloxías, obriga de alcanzar os ODS.

Unha web de consulta de propostas interesantes é Smartcity.es

Le ben a rúbrica da ecoauditoría para non facer un informe floxo!

# Rúbrica da ecoauditoría sociocomunitaria

Rúbrica para avaliar a ecoauditoría
| Excelente | Satisfactorio | Mellorable | Insuficiente | Non entregado
--- | --- | --- | --- | --- | ---
Consulta de fontes | As fontes (persoas, apuntes da aula, outras webs) usadas son numerosas e aportan información relevante. (2) | As fontes usadas son numerosas pero non todas aportan información relevante. (1.5) | As fontes consultadas son escasas e non demasiado relevantes. (1) | Non consultas máis fontes que o teu propio coñecemento do tema. (0.5) | Non entregado. (0)
Análise e reflexións | A análise que fas da información permíteche facer reflexións sólidas e argumentadas sobre os tres aspectos que analizaches, polo que aportas propostas concretos SMART. (2) | A análise que fas da información permíteche facer reflexións suficientemente argumentadas dos tres aspectos que escolliches, dando, en consecuencia, propostas concretos SMART. (1.5) | A análise que fas da información non é moi profunda, polo que os tres aspectos que escolliches non teñen unha argumentación moi sólida ou carecen de propostas SMART. (1) | Non chegas a facer unha análise boa, polo tanto non chegas a conclusións. (0.5) | Non entregado. (0)
Redacción | A redacción do informe é moi boa desde o punto de vista da expresión escrita e a ortografía. Ademais, empregas vocabulario técnico, e apréciase que usas moitas palabras novas aprendidas na unidade. (2) | A redacción do informe é boa desde o punto de vista da expresión escrita e hai poucas faltas de ortografía. Ademais, empregas vocabulario técnico, e apréciase que usas palabras novas aprendidas na unidade. (1.5) | A redacción do informe é mellorable, tendo erros na expresión escrita e a ortografía. Ademais, empregas pouco vocabulario técnico, e case ningún termo novo da unidade. (1) | A redacción é confusa, hai moitas faltas de ortografía e apenas ningún vocabulario técnico.es errónea y hay fallos graves de ortografía. (0.5) | Non entregado. (0)
Recursos complementarios | O informe complétase con recursos (links, e imaxes, estatísticas, etc.) que aportan información e matices. (2) | O informe complétase con imaxes ou links que aportan información e matices. (1.5) | O informe complétase con algún recurso (links, imaxes, estatísticas) que aportan un pouco máis de información. (1) | Non aportas apenas recursos complementarios. (0.5) | Non entregado. (0)
Publicación | Publicas o informe dixitalmente nunha entrada da cor adecuada no board correspondente. (2) | Publicas o informe dixitalmente nunha entrada no board correspondente. (1.5) | Envías o informe á profe. (1) | Fas o informe a man pero non o entregas. (0.5) | Non entregado. (0)

Ana Moreiras. Rúbrica para avaliar a ecoauditoría (CC BY-SA)

- Actividade
- Nome
- Data
- Puntuación
- Notas
- Reiniciar
- Imprimir
- Aplicar
- Nova xanela

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)