# 3.7. A revolución do son

# Unha máquina que fala!

Se lle preguntas ás persoas maiores da túa contorna, antigamente escoitaban a música en vivo ou a través da radio.

A finais do século XIX naceron os primeiros sistemas para gravar son e transmitilo sen fíos.

Nos anos 70 creouse o primeiro reprodutor portátil para poder viaxar escoitando música.

Toda esa tecnoloxía evolucionou ata converterse nas aplicacións que levas hoxe no peto.

Observa agora os diferentes dispositivos para ver como cambiaron co paso do tempo.

## Fonógrafo

A invención do fonógrafo, no 1877, atribúese a Thomas Edison.

As ondas sonoras facían vibrar unha agulla, que tallaba sucos nun cilindro recuberto de estaño ou cera.

## Gramófono

Inventado por Emile Berliner no 1887, substituíu o cilindro por discos planos.

Converteuse no estándar da industria musical.

## Magnetófono

A primeira versión funcional importante apareceu no 1935, presentada pola empresa AEG na Feira de Radio de Berlín.

Utilizaba cinta magnética recuberta de óxido de ferro.

O son convertíase en sinal eléctrica producindo variacións magnéticas sobre a cinta.

## Tocadiscos

Reproduce discos de vinilo.

Usa cápsula e agulla con amplificación eléctrica.

O vinilo LP (1948) permitiu reproducir ata 25 min por cara, todo un récord naquelas datas.

## Reprodutor de casete

Introducido por Philips no 1963.

Formato compacto e portátil.

A música estaba gravada nun casete, unha carcasa de plástico cunha cinta magnética dentro.

## Walkman

Apareceu no mercado no 1979.

Revolucionou a maneira de escoitar a música: individual e móbil.

## Compact disc

En 1982 Sony e Philips decidiron crear conxuntamente o CD.

Esta invención marcou o paso decisivo ao audio dixital.

## iPod

No 2001 Steve Jobs presentou un reprodutor de música dixital portátil que permitía levar mil cancións no peto.

Popularizou a música dixital e o formato MP3.

Cambiou a industria musical e sentou as bases para servizos como iTunes e Spotify.

## Audio

audio/mpeg

# Que é este aparello?

Hai dispositivos de reprodución de son gardados nun caixón da túa casa?

A radio a pilas que xa non se usa a pesar de que segue a funcionar, o walkman dos 80 xunto cun par de casetes ou o revolucionario iPod acabado de estrear o século XXI.

Eses aparellos tiveron unha importancia indiscutible na difusión da música, mais tamén nas vidas das persoas que os usaron.

Seguramente por iso seguen ocupando un lugar no fogar, aínda que sexa un caixón esquecido.

Vas darlle a eses dispositivos o lugar que merecen, xa que xunto co resto da clase, vas organizar un "Museo do son".

Para que o museo sexa un éxito, debes seguir estes pasos:

1. Rebusca na casa ese dispositivo esquecido. Non importa se xa non se usa, o importante é a súa historia.
2. Investiga a súa data de invención para que o museo estea perfectamente ordenado no tempo.
3. Engade unha frase breve que conte que significou ese aparello para a persoa que o usaba (a túa nai, a túa avoa, un tío...).

## Audio

audio/mpeg

# Silencio... grávase!

Chegou o momento de realizar a túa primeira gravación para familiarizarte cos dispositivos e coa ferramenta de edición de son.

Esta actividade consiste en que te graves contando un chiste ou unha anécdota.

Tamén podes simular ser unha persoa que traballa na radio ou como youtuber.

É o momento da posprodución!

## 1. O contido

Grávate a ti mesmo durante un minuto realizando unha destas tarefas:

- Conta un chiste ou unha anécdota divertida.
- Simula que es locutor/a de radio ou un youtuber facendo unha presentación.

## 2. O equipo

Que vas empregar?

- Opción A: pregunta se na aula de Polos Creativos tedes a gravadora Zoom H5.
- Opción B: se non está dispoñible, podes usar unha tableta do centro.

Unha vez remates, exporta o teu arquivo en formato mp3.

## 3. A edición

Abre o programa Audacity no teu portátil e importa o teu audio.

- Edita como un profesional: podes cortar, duplicar, mover ou eliminar fragmentos igual que se fose un documento de texto.
- Precisas axuda? Se tes dúbidas, bótalle un ollo a este titorial paso a paso.

## Audio

audio/mpeg

# Se queres dar un paso máis

Igual que a música que escoitas pode modular as túas emocións, a música que se elixe para unha escena pode cambiar a súa mensaxe.

Pero hai outros sons que pasan desapercibidos e que achegan unha dose extra de expresividade.

Como podes imaxinar, un traballo de dobraxe de sons ou de voz implica un gran traballo previo de práctica.

Ademais, xeralmente, hai que engadir tempo de edición de son para lograr unha perfecta sincronización.

É a túa quenda para probalo:

1. Elixe un fragmento (uns 30 segundos) dunha película, serie ou animación que coñezas.
   - Mírao varias veces e anota todos os sons que queres recrear.
2. Experimenta con obxectos cotiáns.
   - Como soaría un paso sobre a neve? E o voo dun paxaro?
   - Deseña o teu plan de son cos utensilios que teñas a man.
3. Utiliza a gravadora Zoom H5 (de Polos Creativos) ou unha tableta.
   - Cando remates, exporta o resultado en mp3.
4. Importa o teu audio en Audacity no teu portátil para axustar os detalles finais.

## Audio

audio/mpeg

# Unha cuña solidaria

Como viches, é o momento de usar a arte para mellorar o mundo.

Elaborade unha cuña publicitaria para a asociación que escollestes.

Seleccionade palabras breves e claras para que a mensaxe sexa efectiva.

Unha boa mensaxe é o primeiro paso para xerar un cambio real na túa contorna.

Buscade conectar emocionalmente coas persoas que van escoitar o pódcast.

Prepárate seguindo os pasos establecidos para lograr unha gravación profesional.

## Escolle as palabras axeitadas

### Aclara as ideas

Anota un mínimo de 3 palabras clave que resuman o labor da asociación que escollestes.

### Elabora o guión

A continuación escribe 3 oracións coa seguinte estrutura:

1. Gancho: unha breve presentación que esperte a curiosidade.
2. Corpo: descrición do labor da asociación.
3. Chamada a acción: invita aos ouvintes a colaborar.

Exemplo:

- Sabías que cada ano miles de gatos perden a vida nas nosas estradas?
- Na asociación "Vivan os michiños" transformamos o abandono en seguridade e xogos.
- Visita vivanosmichiños.gal e axúdanos a cambiar o seu destino. Porque cada vida conta.

### O toque final

A música é un elemento clave para transmitir unha mensaxe.

Como xa viches, pode transmitir ledicia, tristeza, tensión...

Crea ou escolle unha canción sen dereitos de autor que acompañe a túa cuña publicitaria solidaria.

## Audio

audio/mpeg

# Diario de aprendizaxe

Agora que xa sabes cal é o reto e cales son as túas tarefas, imos a por el!

En primeiro lugar, debes analizar se tes os coñecementos e manexas as ferramentas necesarias para acadar o reto.

Ademais de identificar as propias habilidades e compartilas co grupo, é importante identificar as dificultades e o xeito de superalas en equipo, buscando a axuda necesaria.

É o momento de ir ao teu diario de aprendizaxe e reflexionar sobre o traballo realizado.

## Audio

audio/mpeg

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)