Unha viaxe polo mundo: creando un conto musical intercultural
3.4. Europa
Glosario
Canto gregoriano
Definición:
Tipo de canto relixioso da Idade Media, interpretado a unha soa voz, sen acompañamento instrumental, e empregado nas celebracións da Igrexa cristiá.
Exemplo:
Escoitamos canto gregoriano interpretado polo coro do mosteiro de Samos.
A música de Europa
A túa viaxe musical continúa en Europa, un continente no que atoparás unha gran diversidade de músicas. En sentido amplo, a música europea engloba a tradición da música académica occidental, desde o canto gregoriano ata a música máis contemporánea. Despois desta tradición, tamén se desenvolveu a música popular comercial, que foi evolucionando co paso do tempo e que nas últimas décadas tivo un grande impulso nas cidades.
Nesta parada achegaraste a algunhas destas músicas para escoitalas, comprender a súa evolución e descubrir como forman parte da historia e da vida diaria das persoas.
Características da música europea
A tradición musical folclórica europea é, como no resto de continentes, de tradición oral. Ademais, pódense resumir as seguintes características:
Timbre: Uso de instrumentos autóctonos como gaitas, violíns, mandolinas, rabeis, laúdes, acordeóns e instrumentos de percusión como pandeiretas, pandeiros etc
Ritmo: úsanse ritmos específicos para danzas, como pode ser o de vals, a xota, a tarantela etc
Danza: aparecen numerosos tipos de danza, destacando as danzas en corro, que poden acabar formando zigzags ou danzas en filas. Tamén imos atopar danzas con obxectos, como paus, espadas ou teas.
Harmonía: en moitas zonas europeas vanse utilizar escalas específicas, como pode ser a escala frixia (flamenca), pero tamén se poden atopar escalas pentatónicas nas músicas de orixe celta.
Temática: as cancións narran feitos cotiáns, a historia dos pobos e as súas relacións sociais.
Lectura facilitada
A túa viaxe musical continúa en Europa.
En Europa hai moitas músicas diferentes.
A música europea inclúe música antiga e música actual.
Existe unha tradición de música escrita. Tamén existe música popular.
A música forma parte da historia das persoas. Tamén forma parte da vida diaria.
A música europea transmítese moitas veces de forma oral.
Úsanse instrumentos tradicionais. Tamén se usan instrumentos de percusión.
A música acompaña a danza. Hai danzas en grupo e danzas con obxectos.
Os ritmos serven para bailar.
As cancións falan da vida cotiá. Tamén falan da historia e das persoas.
Audio
Elementos da linguaxe musical
O compás de 6/8
Este é un compás composto.
Caracterízase por ter dous pulsos por compás, pero cada pulso vaise subdividir en tres partes.
É un compás propio de moitas danzas folclóricas europeas. En concreto, é o que se utiliza para a muiñeira en Galicia.
Existen numerosas danzas folclóricas en España. Podemos atopar:
Tipos comúns
Os tipos comúns son formas musicais tradicionais que se repiten en moitas pezas da música popular española, a jota, fandango e seguidilla. Teñen ritmos e estruturas fixas que serven como modelo para cantar e bailar.
Estas fórmulas aparecen tanto na música folclórica como na música académica xa que moitos compositores utilizaron os tipos comúns para crear as súas obras, inspirándose na música folclórica.
Bailes característicos
Os bailes característicos son danzas tradicionais propias dun territorio ou dunha comunidade concreta. Estes bailes están ligados á historia, aos costumes e á vida social de cada pobo, e adoitan transmitirse de xeración en xeración xunto coa música que os acompaña. Non son só unha forma de diversión, senón tamén unha maneira de expresar identidade cultural.
En España, a gran diversidade cultural fixo que xurdiran moitos bailes característicos diferentes, con movementos, ritmos e funcións variadas. Algúns bailes teñen unha función social, para festas e celebracións populares; outros teñen un carácter cerimonial, relixioso ou representativo. Poden bailarse en parella, en filas, en corros etc e algúns demandan a utilización de teas, paus ou espadas como elementos básicos das coreografías.
Os bailes característicos permiten comprender mellor a cultura dun territorio, xa que a través deles reflíctense formas de vida, relacións sociais e sentimentos colectivos. Por iso, son unha parte fundamental do patrimonio cultural inmaterial.
Algúns dos máis coñecidos son:
Aurresku (Navarra e País Vasco)
A Sardana (Cataluña)
A muiñeira (Galicia)
Agora... animádesvos a integrar unha danza no voso conto musical?
Lectura facilitada
En España existen moitas danzas folclóricas. Estas danzas forman parte da música popular.
Algúns bailes son tipos comúns. Os tipos comúns repítense en moitas músicas. Exemplos son a jota, o fandango e a seguidilla. Teñen ritmos e formas fixas para cantar e bailar.
Estes tipos aparecen na música popular. Tamén aparecen na música académica.
Outros bailes son bailes característicos. Os bailes característicos son propios dun lugar. Están ligados á historia e aos costumes do pobo.
Estes bailes transmítense de xeración en xeración. Serven para festas e para celebracións. Tamén poden ter un significado relixioso ou social.
Os bailes característicos mostran a identidade cultural. Por iso forman parte do patrimonio cultural.