# 3.2. Facemos ópera

# Que é a ópera

## A ópera

Cando escoitamos a palabra ópera o primeiro que se nos ven á mente é un teatro maxestoso, decorados refinados e cantantes distinguidos.

A ópera é o xénero musical, por excelencia, dirixido a ser representado. Unha ópera é unha composición musical sobre un texto literario, o libreto, que é cantada integramente por diferentes intérpretes acompañados por unha orquestra. Para ambientala é preciso unha escenografía e unha caracterización (vestiario e maquillaxe).

Do mesmo xeito que as obras de teatro convencionais, as óperas divídense en actos e estes en escenas.

## A orixe da ópera

A ópera, como novo xénero musical, nace arredor do ano 1600 en Florencia (Italia).

Fíxose moi popular e estendeuse rapidamente por Italia e, de seguido, por todas as cortes europeas.

## As partes da ópera

As óperas, como as pezas teatrais, estrutúranse en actos. Poden ter desde un ata cinco actos, sendo tres o número máis común. Nestes actos distribúense as seguintes partes:

Obertura: música instrumental que da inicio á ópera.

Recitativos: son fragmentos onde os personaxes interpretan melodías case recitadas acompañadas, normalmente, por un instrumento de teclado.

Arias: pezas vocais interpretadas por unha voz solista acompañada da orquestra.

Dúos, tríos, cuartetos: partes vocais interpretadas por dous, tres ou catro cantantes respectivamente.

Coro: grupo numeroso de cantantes que interpreta a mesma obra musical.

Interludios: partes instrumentais utilizadas para mudar a escenografía, dar comezo a un novo acto ou calquera situación de transición.

## Compositores

Compositores salientables na ópera:

- W.A. Mozart ("As vodas de Fígaro", "Don Giovanni", "A frauta máxica")
- Richard Wagner ("Tristán e Isolda", "O anel de nibelungo", "Parsifal")
- Giuseppe Verdi ("Nabucco", "A Traviata", "Rigoletto")
- Giacomo Puccini ("La Boheme", "Tosca", "Turandot")

## Lectura facilitada

Unha ópera é un xénero musical composto dun texto cantado, acompañado por unha orquestra e representado nun escenario decorado para a función.

As óperas divídense en actos.

A ópera nace arredor do ano 1600 en Italia.

As partes principais da ópera son:

- Obertura: peza instrumental de inicio.

- Aria: canción para unha voz solista.

- Recitativos: voz recitada.

- Coro: peza vocal para moitos intérpretes.

## Audio

audio/mpeg

# Exemplos

## Obertura

Peza instrumental coa que empeza unha ópera.

## Recitativo

Interpretación vocal recitada, máis próxima á fala que ao canto.

## Aria

Número operístico interpretado por unha única persoa.

## Dúo

Peza vocal cantada por dous intérpretes.

## Trío

Peza vocal interpretada por tres cantantes.

## Coro

Grupo numeroso de persoas que cantan á vez.

## Audio

audio/mpeg

# Que é máis importante, a música ou o texto?

Na composición dunha ópera son necesarias dúas partes: o libreto, texto ou a historia que se vai cantar, e a música. E que é máis importante, a música ou o libreto? É necesario escoller un bo texto e pórlle despois música que o enxalce, ou é máis importante compoñer a música primeiro e xa despois se lle pon a letra? Este dilema suscitou tantos problemas ao longo da historia da música que foi incluso tema de diferentes óperas como "Prima la musica e poi le parole" (1786) de Antonio Salieri e "Capriccio" (1942) de Richard Strauss.

E ti que pensas?

## Lectura facilitada

Na composición dunha ópera son necesarias dúas partes:

- O libreto, texto ou a historia que se vai cantar.
- A música.

Que é máis importante nunha ópera, a música ou a letra que se canta?

Mira este vídeo.

## Audio

audio/mpeg

# Mergúllate na ópera

"Lascia ch'io pianga" é un aria da ópera Rinaldo de G.F. Händel. A estrea foi en Londres no ano 1711. En que idioma está escrita? Que significa a súa letra? Para que tipo de voz está escrita esta aria? Sempre foi cantada por mulleres? Que é un castrato? Que relación ten con esta peza?

Estas cuestións pódenche servir como guía para adentrarte no fascinante mundo da ópera. Mergúllate na procura de máis información complementaria. Atrévete a descubrir máis!

## Audio

audio/mpeg

# Interpretamos ópera

Para traballar a ópera a obra escollida é "Lascia ch'io pianga", aria da ópera Rinaldo de G. F. Händel. Para o reto final vas participar interpretando instrumentalmente esta peza, sen cantala. Elixe aquel instrumento que máis che guste, e que soe a música!

Preme no carrusel para acceder ás diferentes partituras.

## Lascia ch'io pianga. Guión.

## Lascia ch'io pianga. Voz.

## Lascia ch'io pianga. Frauta doce.

## Lascia ch'io pianga. Metalófono soprano.

## Lascia ch'io pianga. Metalófono alto.

## Lascia ch'io pianga. Metalófono baixo.

## Audio

audio/mpeg

# Escoita e toca.

Lembras como se toca o re agudo coa frauta doce?

Practica as diferentes partes cos seguintes audios.

Un pouquiño máis lento:

audio/mpeg

A tempo:

audio/mpeg

## Audio

audio/mpeg

## Reto

Esta peza formará parte do vídeo do reto final.

Practica e grava a interpretación instrumental.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)