# 2.1 Afianzando coñecementos

# Culturizándonos

#

# ESCRITORES E ESCRITORAS

## CASTELAO (1886 - 1950)

Nacemento: Rianxo, 30 de xaneiro de 1886.

Morte: Buenos Aires, 7 de xaneiro de 1950.

Ocupación: pintor, debuxante, escritor e político.

Obra máis destacada: Sempre en Galiza e Os vellos non deben de namorarse.

## EMILIA PARDO BAZÁN (1851 – 1921)

Nacemento: A Coruña, 16 de setembro de 1851.

Morte: Madrid, 12 de maio de 1921.

Ocupación: escritora, novelista, ensaísta e feminista.

Obra máis destacada: Los Pazos de Ulloa e La madre naturaleza.

## FINA CASALDERREY (1951 - )

Nacemento: Viveiro, Lugo, 1951.

Ocupación: escritora e pedagoga.

Obra máis destacada: Un berro no mar e A viaxe de Xulia.

## LUIS MÉNDEZ FERRÍN (1938 - )

Nacemento: Ourense, 11 de xullo de 1938.

Ocupación: escritor, poeta, narrador e ensaísta.

Obra máis destacada: Con pólvora e magnolias e Crónica de Nos.

## ROSALÍA DE CASTRO (1837 – 1885)

Nacemento: Santiago de Compostela, 24 de febreiro de 1837.

Morte: Padrón, 15 de xullo de 1885.

Ocupación: escritora, poetisa e activista.

Obra máis destacada: Cantares Gallegos e Follas Novas.

#

# ACTORES E ACTRICES

## CRISTINA CASTAÑO (1979 -)

Nacemento: A Coruña, 30 de outubro de 1979.

Ocupación: actriz.

Obra destacada: La que se avecina e Toy boy.

## LUIS ZAHERA (1966 -)

Nacemento: Monforte de Lemos, Lugo, 23 de outubro de 1966.

Ocupación: actor

Obra destacada: O Reino, Celda 211 e Cousas que pasan.

## MARIO CASAS (1986 - )

Nacemento: A Coruña, 12 de xaneiro de 1986.

Ocupación: actor.

Obra destacada: 3 Metros sobre el Cielo, El Barco e La cueva.

## NEREA BARROS (1985 - )

Nacemento: A Coruña, 29 de setembro de 1985.

Ocupación: actriz.

Obra destacada: El desconocido, O sabor das margaridas e Fariña.

## PEDRO ALONSO (1971 - )

Nacemento: Vigo, 29 de xuño de 1971.

Ocupación: actor.

Obra destacada: La Casa de Papel, El Día de la Bestia e Mar de Plástico.

#

# DEPORTISTAS

## ANA PELETEIRO (1995 - )

Nacemento: Ribeira, A Coruña, 2 de xullo de 1995.

Ocupación: atleta especializada en salto triplo.

Logros destacados: Medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de Tokio 2020 e Múltiples medallas no Campionato de Europa e no Campionato do Mundo de Atletismo.

## DAVID CAL (1982 - )

Nacemento: Cangas, Pontevedra, 10 de outubro de 1982.

Ocupación: piragüista profesional.

Logros destacados: Medalla de prata nos Xogos Olímpicos de Atenas 2004 e Pequín 2008 e Campión do Mundo en diversas ocasións e múltiples medallas en Campionatos de Europa.

## IAGO ASPAS (1987 - )

Nacemento: Moaña, Pontevedra, 1 de agosto de 1987.

Ocupación: futbolista profesional.

Posición: dianteiro.

Logros destacados: máximo goleador histórico do Celta de Vigo e Mellor xogador do Celta de Vigo durante varias tempadas.

## JAVIER GÓMEZ NOYA (1983 - )

Nacemento: Santiago de Compostela, 25 de marzo de 1983.

Ocupación: triatleta profesional.

Logros destacados: 5 veces campión do Mundo de Triatlón (2008, 2010, 2013, 2014, 2015) e Medalla de prata nos Xogos Olímpicos de Londres 2012 e medalla de bronce en Pequín 2008.

## SUSANA RODRÍGUEZ GACIO (1989 - )

Nacemento: Lugo, 5 de abril de 1989.

Ocupación: atleta paralímpica.

Disciplina: atletismo, principalmente nas probas de 1500 metros e maratón.

Logros destacados: Medalla de ouro nos Xogos Paralímpicos de Tokio 2020 (proba de triatlón) e Múltiples medallas no Campionato de Europa e Mundial.

#

# MÚSICOS E MÚSICAS

## GUADI GALEGO (1974 - )

Nacemento: Santiago de Compostela, 1974.

Ocupación: músico, cantante e compositor.

Obra máis destacada: Giros e Monólogos.

## IVÁN FERREIRO (1969 - )

Nacemento: Vigo, 15 de xaneiro de 1969.

Ocupación: cantante, compositor e ex-líder do grupo Los Piratas.

Obra máis destacada: Canciones para el tiempo y la distancia e Mentiroso.

## LUZ CASAL (1958 - )

Nacemento: Boimorto, A Coruña, 11 de novembro de 1958.

Ocupación: cantante, compositora e actriz.

Obra máis destacada: Luz Casal e Como la flor del mar.

## SÉS (1977 - )

Nacemento: Santiago de Compostela, 17 de febreiro de 1977.

Ocupación: cantante e compositora de música folk, pop e rock.

Obra máis destacada: Liberar as arpas e Inédita.

## XOEL LÓPEZ (1977 - )

Nacemento: A Coruña, 9 de febreiro de 1977.

Ocupación: cantante, compositor e guitarrista.

Obra máis destacada: Atlántico e Calmantes.

#

# PINTORES E PINTORAS

## CARMEN TOUZA (1971 - )

Nacemento: Vigo, 1971.

Ocupación: pintora.

Obra destacada/traxectoria: traballos en teatro e dirección e dramaturxia.

## GALIA BLANCO (1995 - )

Nacemento: Lugo, 1995.

Ocupación: fotógrafa e artista visual.

Estilo artístico: fotografía contemporánea, arte conceptual, e fotografía documental.

Obra destacada: O silencio da terra e Realidade e ficción.

## JOSÉ OTERO ABELEDO (LAXEIRO) (1908 - 1996)

Nacemento: Padrón, 7 de febreiro de 1908.

Morte: Santiago de Compostela, 23 de febreiro de 1996.

Ocupación: pintor e escultor.

Estilo artístico: expresionismo, figuración, arte social e política.

Obra destacada: O campesiño e A guerra civil.

## MANUEL COLMAR (1944 - )

Nacemento: Vigo, 1944.

Ocupación: pintor e escultor.

Estilo artístico: abstracción xeométrica, vangarda, pintura e escultura.

Obra destacada: Os pescadores e esculturas en ferro e outras obras de grandes dimensións.

## SARA GARROTE (1956 - )

Nacemento: Ferrol, 1956.

Ocupación: pintora especializada en pintura ao óleo e cor.

Estilo artístico: resalta en moitos estilos, entre os que se poden destacar o puntillismo, o acrílico e o óleo.

Logros destacados: recibiu o “Accademico al Honorem” por I Ordine di Michelangelo Buonarroti, e chegou a participar en máis de cen exposicións individuais e colectivas.

## Que tanto sabes?

Liches obras ou sabes algo dalgún destes persoeiros? Si é así, anímate a compartilo cos teus compañeiros e compañeiras!

Compartir é vivir!

# Aprendendo a facer unha biografía

Como vistes no apartado anterior, aparece información sobre os diferentes persoeiros que imos traballar nesta unidade.

Se recollemos e ampliamos esa información... Que estariamos a facer? Efectivamente! Estariamos a crear a súa biografía.

No apartado "Glosario" vimos o que era unha biografía pero... Saberiades como elaborar unha?

A continuación veredes a estrutura que hai que seguir na mesma.

## Lectura facilitada

Xa vimos antes información sobre persoas importantes.

Se buscamos máis sobre esas persoas...

Estamos facendo a súa vida escrita. ¡Si, a súa biografía!

Xa aprendemos que é unha biografía.

Pero... sabemos como facer unha?

Agora veremos como se fai unha biografía, os pasos que hai que seguir.

## Audio

audio/mpeg

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)