# 2.1 A narrativa

# Narrativa

Os textos e vídeos do apartado anterior corresponden aos denominados textos informativos ou expositivos.

A pesares de que resultan interesantes, teñen diferenzas evidentes ante os denominados textos narrativos.

Aquí tedes un exemplo dun:

O bocoi de viño de pedra maciza da fachada de Santa Clara, en Compostela

> > "Esta historia está relacionada coa construción, por parte do arquitecto barroco Simón Rodriguez, da súa obra máis emblemática, a fachada-telón de Santa Clara, en Compostela, falsa fachada que non o é de ningunha igrexa. Cóntase que lle dixeron ao arquitecto, en sé tabernaria, que aquela parede, tan alta, tan pesada, con tal mundo de adornos de pedra, se ía derrubar. Vai ser causa de desgraza, insistían. El apostou unhas cuncas: a fachada non vai caer, que aínda pode soster un bocoi de viño de pedra maciza. E acordou colocar o cilindro. Até hoxe, a fachada, sen dúbida a máis ousada e moderna do barroco compostelán, velaí a temos, desde o 1719, coroada co seu cilindro de pedra ou bocoi de viño. Polas tabernas, onde aínda hoxe maduran os viños co son grave do badalo da campá das horas da Berenguela, circula outra versión, que se cadra completa a anterior. O arquitecto colocoulle o bocoi de viño a Santa Clara, sinxelamente porque a santa é unha borracha."

> > Texto de Xosé Luís Santos Cabanas. A Galicia encantada. Xullo de 2012. (abre nunha xanela nova)

## Lectura facilitada

Le o exemplo de texto narrativo.

## Audio

audio/mpeg

# Actividades

A continuación, propoñemos unha serie de actividades para que traballes esta historia.

## Lectura facilitada

Actividades para traballar o texto narrativo anterior.

# Opción A

Escoita a seguinte texto e completa cas palabras correctas.

audio/wav

Que tipo de palabras son?

Rellenar huecos (1):JXUwMDFkJXUwMDM2JXUwMDA3JXUwMDE1 historia está relacionada Rellenar huecos (2):JXUwMDNiJXUwMDBjJXUwMDBl construción, por parte Rellenar huecos (3):JXUwMDNjJXUwMDBi arquitecto barroco Simón Rodriguez, da Rellenar huecos (4):JXUwMDJiJXUwMDg5JXUwMDli obra máis emblemática, Rellenar huecos (5):JXUwMDM5 fachada-telón de Santa Clara, en Compostela, falsa fachada que non o é de Rellenar huecos (6):JXUwMDM2JXUwMDA3JXUwMDA3JXUwMDA5JXUwMDEyJXUwMDFiJXUwMDA2JXUwMDA5 igrexa. Cóntase que lle dixeron Rellenar huecos (7):JXUwMDM5JXUwMDBl arquitecto, en sé tabernaria, que Rellenar huecos (8):JXUwMDM5JXUwMDEwJXUwMDA0JXUwMDEwJXUwMDA5JXUwMDBk parede, tan alta, tan pesada, con tal mundo de adornos de pedra, se ía derrubar. Vai ser causa de desgraza, insistían.

Habilitar JavaScript

Moi ben, supoño que saberás de que tipo de palabras se tratan, non si? efectivamente dos determinantes.

# Opción B

# Pregunta

Que tipo de palabras son as que aparecen subliñadas no seguinte texto?

El apostou unhas cuncas: a fachada non vai caer, que aínda pode soster un bocoi de viño de pedra maciza. E acordou colocar o cilindro. Até hoxe, a fachada, sen dúbida a máis ousada e moderna do barroco compostelán, velaí a temos, desde o mil setecentos dezanove coroada co seu cilindro de pedra ou bocoi de viño.

# Sugerencia

Pensa que hai distintos tipos de palabras en función do seu papel dentro dunha oración.

# Respuestas

Opción 1

Substantivos.

Opción 2

Verbos.

Opción 3

Determinantes.

# Retroalimentación

Síntoo, os substantivos son aqueles que realizan a acción.

Síntoo, non é correcto xa que os verbos son aquelas palabras que indican as accións que se levan a cabo na oración.

Correcto! son as palabras encargadas de determinar o substantivo nunha oración.

# Solución

1. Incorrecto (Retroalimentación)
2. Incorrecto (Retroalimentación)
3. Opción correcta (Retroalimentación)

# Opción C

# Pregunta

No texto anterior aparecen unha serie de determinantes, poderías dicir se son os seguintes?

# Respuestas

Opción 1

Esta, unhas, o, a, aquela, seu, ningunha, un...

Opción 2

Alta, ousada, moderna, falsa, borracha, emblemática...

Opción 3

Fachada, bocoi, viños, historia, construción, arquitecto...

# Pregunta

Cales son os tipos de determinantes?

# Respuestas

Opción 1

Artigos, posesivos, substantivos, demostrativos e negativos.

Opción 2

Artigos, demostrativos, posesivos, numerais e indefinidos.

Opción 3

Demostrativos, intuitivos, definidos, indefinidos e comparativos.

Habilitar JavaScript

# Actividades

Aquí tes outras actividades relacionadas cos signos de puntuación.

Tamén vas poder coñecer outra historia, moi real, sobre as dúas irmás máis famosas de Santiago de Compostela.

## Lectura facilitada

Actividades para poñer os signos de puntuación.

# Selecciona os signos de puntuación.

Le e completa co signo de puntuación axeitado.

Texto de Iglesia, A. de la. (1890): «Fol-klore galego. Os aparecidos», en La Pequeña Patria, ano 1º, nº 3. Santiago.

audio/wav

audio/wav

## O Demo disfrazado de señorita na Quintana dos Mortos

Este era un estudante que andaba a deshora Rellenar huecos (1):
JXUwMDc0 nunha clara noite con lúa Rellenar huecos (2):
JXUwMDc0 paseando por debaixo dos soportais da Quintana dos Mortos Rellenar huecos (3):
JXUwMDc0 en Santiago de Compostela Rellenar huecos (4):
JXUwMDc0 e viu pasar unha moza moi fermosa Rellenar huecos (5):
JXUwMDc0 ricamente vestida e composta Rellenar huecos (6):
JXUwMDc2

A moza era bonita e el galante e namoradeiro así que se ofreceu a acompañala Rellenar huecos (7):
JXUwMDYz ofrecemento quer ela aceptou con agrado Rellenar huecos (8):
JXUwMDc2

Subiron polas escaleiras da Quintana Rellenar huecos (9):
JXUwMDc0 botaron a andar pola Corticela e os Oficios Rellenar huecos (10):
JXUwMDc0 Acibechería Rellenar huecos (11):
JXUwMDc0 Arco de Palacio Rellenar huecos (12):
JXUwMDc0 cruzaron polas cadeas da Praza do Hospital Rellenar huecos (13):
JXUwMDc0 a Rúa das Hortas Rellenar huecos (14):
JXUwMDc0 Areeira.

Cruceiro do Gaio Rellenar huecos (15):
JXUwMDc0 Poza de Bar ata chegaren á carballeira de San Lourenzo Rellenar huecos (16):
JXUwMDc2

Foi entón cando o mozo Rellenar huecos (17):
JXUwMDc0 antes non reparara máis que na fermosura da moza Rellenar huecos (18):
JXUwMDc0 se fixou nos pés que se lle vían por debaixo da orla do vestido Rellenar huecos (19):
JXUwMDc2

E non viu pés humanos senón Rellenar huecos (20):
JXUwMDc2JXUwMDAwJXUwMDAw poutas de lobo ou de león Rellenar huecos (21):
JXUwMDc0 coas unllas negras Rellenar huecos (22):
JXUwMDc0 longas e encurvadas Rellenar huecos (23):
JXUwMDc5 Entón decatouse de que o ruído das pisadas dela tampouco era normal Rellenar huecos (24):
JXUwMDc0 senón que petaba no chan como se fose calzada con botas de ferro Rellenar huecos (25):
JXUwMDc2

O rapaz asustouse e cando chegaron preto do cruceiro antigo do Campo de San Lourenzo Rellenar huecos (26):
JXUwMDc0 que se ergue arrimado ao ángulo da cerca do convento Rellenar huecos (27):
JXUwMDc0 na encrucillada Rellenar huecos (28):
JXUwMDc0 pouco antes de darlles viste ás porterías da igrexa e do mosteiro Rellenar huecos (29):
JXUwMDc0 o mozo separouse da moza e dun salto Rellenar huecos (30):
JXUwMDcw perdendo no chimpo o tricorne e o manteo Rellenar huecos (31):
JXUwMDcx caeu enriba das gradas do cruceiro e abrazouse ao varal con todas as súas forzas Rellenar huecos (32):
JXUwMDc2

Tremía como un vimbio Rellenar huecos (33):
JXUwMDc0 cos cabelos encrespados Rellenar huecos (34):
JXUwMDc0 pedindo a Deus perdón pola torpeza Rellenar huecos (35):
JXUwMDc2 Foi así como desapareceu Rellenar huecos (36):
JXUwMDc0 como fume pestífero a señorita que non era outra cousa que o Demo da Quintana dos Mortos así disfrazado Rellenar huecos (37):
JXUwMDc2

Habilitar JavaScript

# Completa con signos de puntuación.

# Le o texto e completa con signos de puntuación.

Ler e completar cos signos de puntuación axeitados.

Texto adaptado de Galicia encantada.

audio/wav

Coralia e Maruxa saían todos os días dar un paseo Rellenar huecos (1):
JXUwMDc0 sempre ás dúas en punto, engalanadas cos seus vestidos
rechamantes e maquilladas con pos de arroz Rellenar huecos (2):
JXUwMDc2 Maruxa Rellenar huecos (3):
JXUwMDc0 a maior das dúas Rellenar huecos (4):
JXUwMDc0 piropeaba os estudantes coidando que
todos os homes estaban namorados delas Rellenar huecos (5):
JXUwMDc2 Maruxa morreu en 1983 e Coralia uns meses despois Rellenar huecos (6):
JXUwMDc0 logo de pasar
un tempo cunha irmá na cidade da Coruña Rellenar huecos (7):
JXUwMDc2 Agora a súa memoria forma parte da imaxe pública da cidade Rellenar huecos (8):
JXUwMDc2 Unha
escultura de César Lombera reprodúceas cos vestiarios coloridos que gastaban na entrada da Alameda
compostelá e Rellenar huecos (9):
JXUwMDc0 entre os moitos souvernirs que as tendas comercializan Rellenar huecos (10):
JXUwMDc0 tamén aparecen as súas figuras
inimitables Rellenar huecos (11):
JXUwMDc2 Xosé Henrique Rivadulla Corcón dirixiu un documental titulado Rellenar huecos (12):
JXUyMDQ0 Coralia e Maruxa Rellenar huecos (13):
JXUwMDc0 as irmás
Fandiño Rellenar huecos (14):
JXUyMDQ1 Rellenar huecos (15):
JXUwMDcw 2007 Rellenar huecos (16):
JXUwMDcx onde se conta a historia tráxica destas mulleres que tolearon a causa da represión Rellenar huecos (17):
JXUwMDc2

Habilitar JavaScript

Obra publicada con Licencia Creative Commons Reconocimiento Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)