# 3. Segredos entre cadros

# Debuxando historias

Para que poidas crear a túa propia banda deseñada, é fundamental que coñezas as súas características máis importantes. É por iso que, a partir deste momento, entrarás en contacto con todas as particularidades deste formato: os seus elementos, a súa historia, algúns títulos e temáticas, o seu desenvolvemento na literatura galega...

Para comezar con esta aproximación, coñecerás as partes fundamentais dos cómics, e quen cho pode ensinar mellor ca algunhas das persoas que máis saben de banda deseñada en galego? A continuación atoparás pequenas leccións sobre algúns dos elementos básicos das bandas deseñadas.

Atende ben, seguro que che fornecerán claves para converterte nun gran debuxante de cómic.

## A viñeta

A viñeta é un dos elementos básicos da banda deseñada, xa que nela se enmarca tanto a imaxe como o texto. Reproduce os dous primeiros minutos do seguinte vídeo (dende o punto no que se inicia o reprodutor) e aprenderás algo máis sobre elas:

## O bocadillo

O bocadillo ou globo é outro dos elementos fundamentais dos cómics, posto que serven para transmitir as conversas e pensamentos dos personaxes. Reproduce os tres primeiros minutos do seguinte vídeo, dende o punto en que se abre o reprodutor. Aí terás unha presentación de diferentes recursos que se adoitan empregar á hora de deseñar os bocadillos dunha banda deseñada:

## A cartela

Se ben o texto do cómic se ten que fundamentar nos diálogos dos personaxes ou nos seus pensamentos, tamén pode aparecer un narrador para dar algunha indicación básica, sobre todo referida ao tempo. Para isto, empréganse as cartelas: cadros rectangulares que se poñen nalgún dos extremos da viñeta (xeralmente, na parte superior esquerda).

Mira este exemplo, situado na parte superior dunha das páxinas do libro de Irene, a porteira, do que atoparás a referencia na sección 3.1. (se picas sobre a imaxe, verala ampliada):

## Os planos

Tampouco é posible pensar no deseño dun cómic sen ter en conta os diferentes planos ou encadres con que se poden representar as imaxes que conformen as viñetas. Para saber máis sobre isto, reproduce agora os tres primeiros minutos dende o punto en que se inicie o reprodutor:

## As onomatopeas

Estas xa che resultan coñecidas, pero é importante que te decates do valiosas que son nas bandas deseñadas. É moi común nos cómics empregar palabras que representen sons.

## As figuras cinéticas

Tampouco podes esquecer outro dos elementos máis característicos do cómic: as figuras cinéticas. Estas son liñas ou trazos que representan o movemento, tanto dos personaxes como dalgún obxecto. Fíxate nas liñas que marcan a explosión ou nas que mostran o movemento da pelota de baloncesto:

## Lectura facilitada

Aprende sobre a banda deseñada!

Vas aprender as características principais da banda deseñada:

- Con explicacións sinxelas.
- De persoas expertas do cómic galego.

1. A viñeta
   - É unha parte do cómic.
   - É un cadro que contén imaxe e texto.
   - Mira os primeiros minutos do vídeo.
2. O bocadillo
   - Tamén se chama globo de diálogo.
   - Mostra o que din os personaxes.
   - Tamén pode mostrar os seus pensamentos.
   - Revisa o vídeo.
3. A cartela
   - É onde aparece o narrador.
   - Son cadros rectangulares.
   - O texto da cartela é breve.
   - Indícanse aspectos como o tempo ou o espazo.
   - Normalmente están na parte de arriba da viñeta.
   - Observa o exemplo.
4. Os planos
   - Os planos son as diferentes formas de mostrar unha imaxe.
   - Pódese mostrar unha imaxe de máis preto ou máis lonxe.
   - Mira o vídeo para saber máis.
5. As onomatopeas
   - As onomatopeas son palabras que indican sons.
   - Por exemplo: boom, pam!...
6. As figuras cinéticas
   - Son liñas que marcan o movemento.
   - Por exemplo, o movemento dunha pelota ao avanzar.
   - Observa as dúas imaxes de exemplo.

## Audio

audio/mpeg

## Apoio visual

Descarga a infografía dos elementos básicos da banda deseñada en JPG. (abre en nova xanela).

# O poder visual das imaxes!

## Segar - Revista Circulation (1921)

Neste exemplo non ves viñetas. Trátase dunha parodia do debuxante Segar, que se mostra a si mesmo nas tarefas diarias xunto á súa compañeira Myrtle. Este debuxo fíxose sete anos antes da creación de "Popeye el Marino" e publicouse na Revista "Circulation", en 1921. Fai clic na imaxe para vela mellor.

## George Herriman - Krazy Kat (1922)

Neste exemplo ves viñetas colocadas de xeito irregular. Fai clic na imaxe para vela mellor.

## Walt Disney - Mickey Mouse

Nesta escena vedes o personaxe Mickey Mouse ao temón dun barco. Dentro dun globo aparece unha metáfora visual, unha exclamación que representa o sobresalto da situación. Se te fixas, tamén acompañan unhas liñas cinéticas que achegan dinamismo e movemento. Fai clic na imaxe para vela mellor.

# Os primeiros trazos

Duración: 1/2 sesión Agrupamento: en grupo (3-4 participantes).

Continuamos cara ao reto. Agora que xa coñeces as características básicas da banda deseñada, xúntate co teu grupo e comeza a escribir o guión para o voso cómic.

1. Decidide se adaptar un conto clásico ou unha obra literaria galega, ou se preferides crear o voso propio guión.
2. Establecede que personaxes van aparecer na historia e como son (carácter, aspecto e papel na historia). Como mínimo, a banda deseñada terá tres personaxes.
3. Planificade o desenvolvemento dos acontecementos, cun inicio, un nó e un desenlace.
4. Dividide a acción en viñetas, facendo un mínimo de nove viñetas.
5. Anotade para cada viñeta: que sucede na escena, que personaxes aparecen, que din...
6. Comprobade que todo cadra perfectamente para poder comezar.

## Audio

audio/mpeg

## Algúns consellos!

- Vai asociando cada texto á súa viñeta.
- As intervencións non deben ser moi longas.
- Lembra anotar que signos cinéticos vas usar, podes poñelos entre parénteses.
- Ollo coa ortografía e a gramática.

## En busca do mellor camiño

Como xa viches anteriormente, son moitos os camiños posibles para crear un bo cómic. Nesta fase do guión, terás que decidir xunto co teu grupo:

- Se queredes crear a trama dende cero ou preferides adaptar unha historia xa existente (conto ou obra da literatura galega).
- Como de complexa queredes que sexa a historia (para isto, reparade con atención no nó).
- Cantos personaxes intervirán (lembrade: como mínimo, serán tres)

Cada unha destas pequenas decisións determinarán o voso camiño a partir deste momento. Lembra: unha boa historia non é necesariamente aquela na que suceden máis feitos!

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)