# 1.2. Toca mover a lingua

# Dámoslle á lingua?

Como vimos antes, no primeiro chanzo faremos unha lectura da obra que imos ter que representar, Os vellos non deben de namorarse de Castelao. Mais, antes diso, imos reflexionar e practicar sobre como lemos. Lese todo tal cal? Pronunciamos correctamente os diversos sons cando convertemos un texto escrito en palabras orais?

Fíxate nestas anotacións e practica!

## AO / AOS

A contracción da preposición a e mais o artigo o / os escríbese ao / aos (ou ó/ ós), mais a súa lectura sempre é como un O aberto [ɔ] (podes escoitalo no Dicionario de Pronuncia da Lingua Galega).

Xa a levan ao lombo

Ao mellor que?

Ten en conta tamén que non se pronuncia igual, por exemplo:

O campo [o] (artigo, podes escoitalo no Dicionario de Pronuncia da Lingua Galega)

Ao campo [ɔ]

O mellor [o] (artigo, podes escoitalo no Dicionario de Pronuncia da Lingua Galega)

Ao mellor [ɔ]

## X

Fíxate ben na pronuncia do x segundo as palabras. Lembra que se pode pronunciar de dúas maneiras diferentes. Unha a de palabras como axiña, xogan ou linguaxe [ʃ] e outra a de exame, taxi ou relax [ks].

Escoita estes exemplos no Dicionario de Pronuncia da Lingua Galega:

xente vs. taxi

hoxe vs. anexo

Podes practicar lendo estas frases de Os vellos non deben de namorarse:

Axiña ides ver unha farsa en tres lances.

Onde xogan o amor e a morte de tres vellos imprudentes.

Cando xa a levan ao lombo.

Este vídeo do DígochoEu pódeche axudar a mellorar a túa pronuncia do x!

## N

A letra n tamén se pode pronunciar de varias maneiras. Namorarse vs. unha. Fíxate ben como se pronuncia nestes audios do Dicionario de Pronuncia da Lingua Galega: unha ou algunha, por exemplo. Pois así é como se pronuncia tamén o -n final de palabra cando despois vai unha vogal, como, por exemplo, nestas frases da obra que podes practicar:

Pon a man no peito.

Pero ela ten ollos.

Non é certo.

Pero, ollo, porque por exemplo con:

Non / Quen / Nin + o / a / os / as + verbo

o -n xúntase a ese artigo, á vogal seguinte. Polo tanto, pronúnciase como en neno ou bonito.

Podes practicar coas seguintes frases:

[Pronúnciase como en neno en]

Por que non o fixeches?

Pois non o pareces

[Pronúnciase como en unha en]

Hoxe non aparece pola casa

Que me leve a min o demo

## Encontros

Fíxate que na pronuncia se dan outros encontros de palabras, como por exemplo os que podemos ver nestas frases da propia peza teatral (Podes escoitar os exemplos do Dicionario de Pronuncia da Lingua Galega):

Todos os (tódolos).

Podería sandar o meu corazón (sandalo meu corazón).

Onde foi poñer os ollos esa toliña (poñelos ollos).

Acaba de dar o recado (dálo recado).

## Interrogativas

Lembra que nas oracións interrogativas, o ton ten que ir descendendo, sen subirse ao final.

Podes practicalas con estas frases que imos atopar na propia obra:

Atreveríase el a falarme de casamento?

Quen me chama?

Tendes algo máis que preguntarme?

Neste vídeo do DígochoEu explícannos brevemente algunhas cuestións das interrogativas, entre elas a súa pronuncia:

# Orellas atentas!

Agora, para poñer en práctica o ben que aprendemos a pronunciar. Formade grupos de catro persoas e cada grupo escollerá unha representante para ler en alto o seguinte texto. Mentres a persoa le, o resto do alumnado ten que coavaliar a súa pronuncia utilizando este cadro (aquí en formato .odt e aquí en formato .pdf).

Para facilitarvos un chisco os puntos de atención, tedes marcadas en letra grosa aquelas cousas coas que tedes que ter maior coidado.

Estade atentos/as!

O texto é o seguinte:

> O xoves fun ao campo de fútbol con Antía. Iamos ver xogar o equipo da nosa vila, pero aínda que ela non o quería dicir, a verdade é que tiña amigas que xogaban no equipo rival. As nosas tiñan que gañar o partido para seguir tendo opcións de conseguir o campionato... E, a que non sabedes a quen animaba Antía?

## Lectura facilitada

Agora imos practicar a pronuncia.

Facede grupos de catro.

Cada grupo elixe un representante para ler en voz alta o texto.

Mentres esa persoa le, as demais teñen que avaliar a súa pronuncia co cadro.

Hai palabras marcadas en grosa que indican o máis importante.

Estade atentos e atentas!

Texto para ler:

O xoves fun ao campo de fútbol con Antía.
Íamos ver xogar o equipo da nosa vila.
Pero, aínda que ela non o quería dicir,
a verdade é que tiña amigas no equipo rival.

O noso equipo tiña que gañar o partido
para poder seguir loitando polo campionato.

E... sabedes a quen animaba Antía?

## Audio

audio/mpeg

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)