# 4.2. A música é teatro

# Lela, Lela

Na escena II do Lance Primeiro temos a que se presenta como “a vella cántiga de estudantes” coñecida como “Lela”. Mais, na realidade, o autor deses versos é o autor do resto da obra: Castelao. E na escena IV do Lance Segundo temos a “Muiñeira dos pandeiros”. Vaia, en definitiva, que a propia obra teatral tamén inclúe cancións.

E seguimos así relacionando artes.

No caso de “Lela”, podemos dicir que conseguiu converterse nunha icona da música galega, e fíxose tan coñecida que en moitas ocasións chegou a considerarse unha canción popular. Mais non é así. A letra é de Castelao e a música púxolla posteriormente Rosendo Mato.

Nos seguintes vídeos, a modo de exemplo, podes ver diversos/as intérpretes que a cantaron en diferentes ámbitos e espazos, desde concertos a programas de televisión a nivel internacional.

## Queres ver a letra de Lela?

E, obviamente, nós na clase tamén nos imos atrever a cantala, verdade? Hai que ir ensaiándoa para o día da representación! Aquí tedes a letra completa:

LELA

Están as nubes chorando
por un amor que morreu.
Están as rúas molladas
de tanto como choveu.

Lela, Lela,
Leliña por quen eu morro,
quero mirarme
nas meniñas dos teus ollos.

Non me deixes
e ten compasión de min.
Sen ti non podo,
sen ti non podo vivir.

Dáme alento das túas palabras,
dáme celme do teu corazón,
dáme lume das túas miradas,
dáme vida co teu dulce amor.

Lela, Lela,
Leliña por quen eu morro,
quero mirarme
nas meniñas dos teus ollos.

Non me deixes
e ten compasión de min.
Sen ti non podo,
sen ti non podo vivir.

Os vellos non deben de namorarse, Lance primeiro, escena II

## Lectura facilitada

Na escena II do Lance Primeiro da obra,
aparece unha canción chamada “Lela”,
presentada como unha vella canción de estudantes.

Pero en realidade,
os versos desa canción son de Castelao,
o mesmo autor da obra.

Na escena IV do Lance Segundo,
aparece outra canción:
a “Muiñeira dos pandeiros”.

Así que, como ves,
esta obra de teatro tamén inclúe música.

E seguimos relacionando distintas artes:
literatura, música, teatro...

No caso de “Lela”,
esta canción fíxose moi famosa.
Tanto, que moita xente pensou que era unha canción popular antiga.

Pero non é así.
A letra é de Castelao,
e a música foi composta máis tarde por Rosendo Mato.

Nos vídeos seguintes,
poderás ver diferentes persoas que cantan “Lela”
en moitos lugares distintos:
en concertos, en programas de televisión,
mesmo a nivel internacional.

## Audio

audio/mpeg

# Nós tamén compoñemos!

“Lela” é unha canción de amor, un tópico literario moi común, sobre todo na poesía. Se vos fixades, moitas das cancións que escoitades vós seguro que tamén son de amor, e que repiten moitos dos temas concretos e tópicos que aparecen en “Lela” (“sen ti non podo vivir”, “por quen eu morro”, “non me deixes”...). Incluso en cancións máis actuais podedes atopar metáforas semellantes (“as nubes chorando”, “amor que morreu”, “eu morro”...). Pensade… Coñecedes algunha canción que fale diso?

E agora colle o teu caderno e en parellas:

- Actualizade a letra da canción introducindo léxico contemporáneo.
- Poñédelle un ritmo actual á letra a través da intelixencia artificial. Para iso podede usar (pode ser a través do/a profesor/a) este sistema de creación de cancións, Suno.

## Lectura facilitada

“Lela” é unha canción de amor.

O amor é un tema moi habitual na literatura,
sobre todo na poesía.

Se o pensades ben,
moitas das cancións que escoitades hoxe en día
tamén falan de amor.

Moitas repiten frases parecidas ás de “Lela”, como:

“Sen ti non podo vivir”
“Por quen eu morro”
“Non me deixes”
E mesmo noutras cancións máis modernas hai frases parecidas:

“As nubes chorando”
“O amor que morreu”
“Eu morro por ti”

E agora, a actividade:
Collede o caderno e traballade en parellas.

Actualizade a letra de “Lela”,
usando palabras actuais (léxico contemporáneo).
Dádelle un ritmo moderno á letra,
usando intelixencia artificial.
Para iso podedes usar a ferramenta chamada Suno,
que serve para crear cancións.

## Audio

audio/mpeg

# De "Lela" a hoxe. O teu top de música en galego

Desde que Castelao escribiu "Lela" foi moita a música que se fixo, e que se fai, en galego! E de todos os estilos! Coñeces algo de trap? E de rock? De música electrónica? De hip hop? De pop? Pois podes descubrir aínda máis e dar a coñecer o teu top 5 de música en galego.

Busca e escoita nas distintas listaxes de reprodución de Orgullo Galego e crea o teu top 5 (para o que podes usar este documento, que podes descargar en .pdf ou en .odp).

Despois podedes poñelos en común na aula e o/a profesor/a pode crear unha listaxe de reprodución das vosas cancións favoritas.

## Audio

audio/mpeg

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)