# 3.8. Axuda!

# O voso protocolo

Para organizar a vosa xornada deportiva intercentros será fundamental que teñades uns coñecementos básicos en primeiros auxilios, polo que ides ver unha base teórica sinxela, pero clara, sobre como actuar ante emerxencias.

Será unha introdución ao protocolo de actuación básica sobre as normas PAS (protexer, alertar e socorrer), sobre os teléfonos de emerxencia e tamén sobre como actuar ante as lesións máis comúns nun evento deste tipo.

## Lectura facilitada

Para organizar a vosa xornada deportiva intercentros será fundamental:

- Ter uns coñecementos básicos en primeiros auxilios.

Ides ver unha base teórica sinxela, pero clara, sobre como actuar ante emerxencias.

Será unha introdución sobre:

- O protocolo de actuación básica sobre as normas PAS (protexer, alertar e socorrer).
- Os teléfonos de emerxencia.
- Como actuar ante as lesións máis comúns nun evento deste tipo.

## Audio

audio/wav

# Introdución ao protocolo PAS (Protexer - Alertar - Socorrer)

Protexer

Asegúrate de que nin ti nin a vítima corredes perigo (retira obxectos perigosos e non actúes sen luvas se hai sangue).

Alertar

Chama ao 112 (emerxencias xerais) ou ao 061 (urxencias sanitarias) e dá estes datos:

- Onde estás exactamente.
- Que pasou.
- Número de persoas afectadas.
- Estado da persoa (consciente, sangrando etc).

Socorrer

Só se sabes como actuar. Ás veces o máis importante é estar ao lado e facer acougar a persoa.

## Audio

audio/wav

# Como chamar ao 112 ou ao 061?

Aquí tedes unha explicación breve e sinxela:

- Sempre que sexa posible, faino unha persoa adulta.

- Se estás só ou é urxente, podes chamar ti: é gratuíto e non necesita saldo.

- Fala claro, non te preocupes se estás nerviosa ou nervioso, a persoa operadora farache preguntas e guiarate.

## Audio

audio/wav

## Práctica

Por grupos, realizade unha pequena práctica de role-play:

Un alumno ou alumna simula unha chamada ao 112 e outro fai de operador ou operadora.

Guión moi básico para seguir:

- “Ola, houbo unha caída no parque de...”
- “Está a sangrar polo xeonllo e non pode levantarse.”

# Que facer ante accidentes comúns?

A continuación, teredes información sobre como actuar ante diferentes lesións. Estes pasos están indicados no Protocolo de Atención en Urxencias Sanitarias e Atención Educativa ao Alumnado con Enfermidades Crónicas da Xunta de Galicia:

## Audio

audio/wav

## Feridas leves

Procedemento:

- Lava as mans ou utiliza luvas refugables.

- Limpa a ferida con auga e xabón.

- Aplica unha gasa estéril e preme suavemente se hai sangrado.

- Cubre a ferida cun tira adhesiva ou apósito adecuado.

- Evita o uso de algodón directamente sobre a ferida, xa que pode deixar residuos.

Nota: En caso de feridas máis graves ou se o sangrado non se detén, débese contactar cos servizos de emerxencia (061 ou 112).

## Audio

audio/wav

## Golpes ou traumatismos

Procedemento:

- Aplicar frío local na zona afectada para reducir a inflamación.

- Observar a evolución: se hai inchazón, dor intensa ou dificultade para mover a zona, débese buscar atención médica.

- Non mover a persoa afectada se se sospeita de lesión grave, especialmente en pescozo ou columna.

Importante: En caso de perda de consciencia ou confusión, chamar ao 061 ou 112 de inmediato.

## Audio

audio/wav

## Lesións musculares ou escordaduras

Procedemento (método CRICER):

- C: Compresión da zona lesionada con vendaxe elástica.
- R: Repouso da parte afectada.
- I: Xeo envolto nun pano durante 10-15 minutos, varias veces ao día.
- C: Elevación da parte lesionada por riba do nivel do corazón.
- E: Evitar o uso ou actividade ata valoración médica.
- R: Reavaliación médica se non mellora ou hai dúbidas.

## Audio

audio/wav

## Hemorraxia nasal

Se durante o transcurso do evento, un neno ou nena sofre unha hemorraxia nasal, os pasos a seguir serían os seguintes:

- Lava as mans e, se é posible, coloca luvas refugables.

- Inclina a cabeza cara a adiante para evitar que o sangue sexa tragado ou entre nas vías respiratorias.

- Preme cos dedos índice e polgar a foxa nasal que sangue contra o tabique, mantendo a presión durante 10 minutos sen interromper.

- Transcorridos os 10 minutos, libera a presión para comprobar se o sangrado cesou.

- Se continúa o sangrado, introduce suavemente unha gasa impregnada con auga osixenada na foxa nasal afectada.

- Se, a pesar destas medidas, a hemorraxia non se detén, acude a un centro sanitario sen retirar a gasa.

O que NON se debe facer:

- Non inclinar a cabeza cara a atrás, xa que pode provocar a deglutición de sangue.

- Non soar o nariz, xa que pode reiniciar ou empeorar o sangrado.

## Audio

audio/wav

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)