Situación actual

Nesta última semana, aconteceu o seguinte:

• A directora perdeu o acceso a súa conta corporativa.
• A vicedirectora recibiu mensaxes intimidatorias no seu teléfono móbil persoal.
• O xefe de estudos ten o ordenador bloqueado despois de ter aberto un arquivo adxunto a un correo corporativo.
• O secretario detectou movementos estraños na conta bancaria do centro.

Os primeiros indicios apuntan a que non se trata de problemas illados, senón que están interrelacionados entre si.

Dispositivo 1: ordenador da directora

A directora recibiu o seguinte correo electrónico na súa conta corporativa:

A directora di que accedeu a esa ligazón, onde se abría unha páxina da Unidade da Atención Técnica da Xunta de Galicia, na que simplemente lle solicitaban introducir o contrasinal de acceso á súa conta corporativa dúas veces, igual que cando a actualizas. Unha vez fixo este paso, perdeu o acceso á conta. Porén, o claustro continúa a recibir correos desde dita conta.

Dispositivo 2: móbil da vicedirectora

O día 1 de abril de 2026, ás 23:25 horas a vicedirectora recibe as seguintes mensaxes no seu móbil, procedentes dun número descoñecido: 

A vicedirectora está preocupada. É certo que houbo un erro na documentación dunhas bolsas, do que a directora xa a advertira nalgúns correos, que ela omitira. Quen lle está a escribir desde este número oculto pedindo fotos íntimas? Só ela e a directora sabían deste problema. 

Dispositivo 3: ordenador do xefe de estudos

Pola súa banda, o xefe de estudos recibiu o seguinte correo na súa conta corporativa por parte dunha editorial nova. 

O xefe de estudos comenta que descargou e abriu o arquivo adxunto desde o ordenador do centro. Segundos despois, comezaron a aparecer arquivos codificados. Ao intentar abrilos, apareceulle unha mensaxe solicitando que se faga un Bizum á conta que alí se indica. No ordenador había gran cantidade de información, moita dela confidencial e, despois desta situación, detéctase tamén unha elevada ralentización do equipo. 

Dispositivo 4: móbil do secretario

O día 2 de abril de 2026, ás 20:35 horas, o secretario do centro recibe unha chamada telefónica na que a persoa interlocutora afirma ser un empregado do banco onde ten aberta a conta do centro educativo e a través da que realiza os pagos e pedidos do centro educativo. A conversa mantida foi a seguinte: 

O secretario explica que facilitou os datos porque a persoa que chamou coñecía o nome do centro e insistiu en que se trataba dunha incidencia urxente da conta corporativa, pois podían acceder en calquera momento á conta. Pouco despois da chamada, comezaron a aparecer movementos non recoñecidos na conta bancaria do centro con transferencias que non foran realizadas polo centro.

Situación actual

Nas últimas 72 horas detectáronse os seguintes feitos:

• O docente de Inglés perdeu o acceso á súa conta corporativa tras autenticarse nunha rede wifi durante unha xornada de formación.
• A profesora de Francés recibiu o aviso de que un perfil en redes sociais co seu nome está publicando información do centro. 
• Un dos ordenadores compartidos da sala de profesorado presenta actividade anómala despois de abrir un documento recibido por correo.
• Varios membros do equipo docente recibiron mensaxes personalizadas relacionadas cun trámite profesional supostamente pendente.

Os primeiros indicios apuntan a que non se trata de problemas illados, senón que están interrelacionados entre si.

Problema 1: conta de correo dun profesor

O docente de Inglés asistiu a unha xornada de formación do profesorado que tivo lugar o pasado sábado na Cidade da Cultura, en Santiago de Compostela. Durante unha pausa, conectouse á unha rede wifi identificada como "wifi_formacion_Profesorado", a cal non requiría credenciais de acceso.

Aproveitou a pausa para consultar o correo corporativo onde introduciu as súas credenciais: 

O profesor de Inglés iniciou sesión no seu correo corporativo con normalidade. Horas máis tarde deixou de ter acceso á súa conta @edu.xunta.gal. Porén varios compañeiros e compañeiras do centro educativo continuaron a recibir correos del durante a fin de semana procedentes desta conta corporativa.

O docente está altamente preocupado, pois é a conta que emprega para comunicarse co resto de profesorado, onde reciben a información da dirección e a través da que se envía a información de titorías do alumnado.

Problema 2: redes sociais dunha profesora

Ao día seguinte, a profesora de Francés recibiu mensaxes de Abalar de varias familias de que un perfil nunha rede social co seu nome estaba publicando mensaxes ofensivas e comentarios desapropiados dirixidos a alumnado. Analizando a conta obsérvase que: 

• Emprega unha fotografía real da profesora.
• Utiliza o seu nome e apelidos correctos.
• Fai referencia explícita a que é profesora de Francés e ao centro educativo onde traballa.
• Inicia todas as publicacións con "Salut les amis!" e remata con "On y va!", dúas expresións que caracterizan a todos os correos que envía ao resto do claustro.

Ademais, desde ese perfil envíanse mensaxes privadas a alumnado nas que se mencionan situacións acontecidas recentemente na aula, cuestións tratadas por correo con outras persoas docentes ou cualificacións. 

A profesora asegura que nunca creou ese perfil e moito menos publicou esa información en aberto en ningún lugar. 

Problema 3: ordenador compartido da sala de profesorado

O luns o profesor de Matemáticas accedeu ao seu correo corporativo e atopou no seu correo unha mensaxe da profesora de Inglés enviado o día anterior ás 10:14 horas. O asunto era "Acta da reunión de avaliación". Nel había un arquivo adxunto chamado "Acta_avaliacion_2T.docm".

Ao abrir o documento, o sistema solicitou habilitar edición e contido para visualizar correctamente o ficheiro, ao conter macros. O docente aceptou ambas as opcións para poder acceder ao contido do documento.

Pouco despois, o ordenador portátil compartido da sala de profesorado comezou a presentar os seguintes comportamentos anómalos: 

• O navegador péchase e ábrese novo en segundo plano sen que ninguén o utilice.
• Detectáronse inicios de sesión en contas do profesorado desde dispositivos descoñecidos pouco despois de usar ese ordenador para acceder ao correo corporativo.
• Algúns docentes indican que se enviaron correos desde as súas contas sen seren eles quen escribiron esas mensaxes.
• O equipo mantíñase conectado á rede e o Vixiante do sistema indicaba que se estaban intercambiando datos mesmo cando non se estaba utilizando ningunha aplicación.
• Nalgúns momentos, a luz da cámara acéndese sen estar realizando ningunha videoconferencia.

Ante esta situación, decidiuse apagar o equipo e comunicar a incidencia.

Problema 4: móbil de varias persoas docentes

Nas horas posteriores, varias persoas docentes recibiron mensaxes SMS personalizadas relacionadas cun suposto trámite profesional pendente:

As persoas docentes sinalan que a mensaxe inclúe o seu nome real. Ademais, compróbase que recibiron esta mesma mensaxe todas aquelas persoas afectadas polo problema anterior e que inclúen na firma do correo electrónico configurada por defecto o seu número de teléfono.

Situación actual

Nestas últimas semanas aconteceu o seguinte: 

• Un dos equipos da aula presenta comportamento anómalo tras executar un programa recibido por correo.
• Varias contas do alumnado foron utilizadas para enviar mensaxes sen o seu consentimento.
• Estableceuse contacto con estudantes a través de redes sociais por parte de persoas anónimas que coñecían información persoal e escolar.
• Parte do alumnado recibiu mensaxes para acceder á aula virtual mediante un código QR.

Os indicios apuntan a que todos os feitos poderían estar relacionados entre si.

Problema 1: ordenadores da aula de informática

Durante unha sesión na aula de informática, varios alumnos e alumnas recibiron no seu correo unha mensaxe aparentemente enviada polo profesor de Tecnoloxía. 

Vista a urxencia de comprobar o funcionamento do arquivo, varios dos e das estudantes executaron o ficheiro no equipo da aula de informática. Despois da execución: 

• O programa aparenta executarse con normalidade, pero aparece unha ventá que se abre e pecha rapidamente de xeito automático.
• O vixiante do sistema da maqueta Abalar indica actividade constante.
• O equipo mantén actividade constante de rede sen estar en uso.
• Créanse sesións activas mesmo tras pechar o programa.
• O sistema continúa executando tarefas aínda despois de pechar sesión.

Nun primeiro momento, todo indicaba que se trataba dun programa lexítimo para simular circuítos eléctricos.

Problema 2: contas do alumnado

Nas horas posteriores, varios estudantes, que usaran os ordenadores da aula de Informática, indicaron incidencias nas súas contas de correo. Detectouse: 

• Desde esas contas enviáronse correos que as persoas propietarias afirman non ter escrito.
• Houbo accesos desde dispositivos descoñecidos.
• Perderon o acceso ás contas tras cambios de contrasinal non realizados por eles.

Os correos enviados desde estas contas incluían mensaxes como:

"Descarga este programa para rematar a práctica na casa, é o mesmo que usamos en clase".

Isto provocou que outro alumnado tamén descargase e executase o ficheiro.

Problema 3: redes sociais do alumnado

Nos días posteriores, unha parte do alumnado informou de que fora contactado por persoas descoñecidas a través de diferentes redes sociais. Todas as persoas afectadas presentaron características comúns na súa declaración:  

• Utilizaran previamente ordenadores nos que se executou o programa.
• Os datos que figuran nas mensaxes non están públicos en ningún sitio, como centro no que estudan, curso ou temario que están dando actualmente.
• Intentaban trasladar conseguir fotos comprometidas e acordar un encontro persoal. 

Un exemplo dun extracto dunha das mensaxes é este: 

Problema 4: móbiles do alumnado

Nas horas posteriores, parte do alumnado recibiu mensaxes relacionadas co acceso á aula virtual mediante un código QR.

Observacións:

• A mensaxe inclúe o nome real do alumnado.
• Foi recibida por estudantes que utilizaron o equipo afectado.