# 3.4. Cuarta parada: Illa de Borneo (clima tropical húmido)

## Glosario

## Arquipélago

Definición:

Conxunto de illas que están cerca unhas de outras.

Exemplo:

A illa de Borneo forma parte dun arquipélago con moitas illas máis.

## Exportar

Definición:

Vender ou enviar produtos a outro país.

Exemplo:

Galicia exporta peixe a outros países.

## Pigmeo

Definición:

De escaso tamaño ou de baixa estatura. Sinónimo de anano.

Exemplo:

Na illa de Borneo viven elefantes pigmeos.

## Sostible

Definición:

Que non esgota os recursos naturais nin causa dano ao medio ambiente.

Exemplo:

A horta escolar é sostible porque produce vexetais para consumir coidando o medio ambiente.

# Ler

## A viaxe

A viaxe co compás máxico cada vez resúltate máis confortable. Esta vez ademais pasa coma un lóstrego. Tes a sensación de que non estás demasiado lonxe do teu anterior destino e... estás no certo!

## Os teus guías

Na illa de Borneo non será só unha persoa a que che faga de guía, senón parte da rapazada do pobo Iban orixinario da propia illa. Son da túa idade, pero saltan e bailan ao teu redor coma se fosen máis cativos. Un deles saúdate moi amigable:

- Benvido á nosa illa Borneo! Ves sen compaña? - pregunta amosando incredulidade.

Ao ver o teu aceno de incerteza outro dos teus anfitrións descúlpanse:

- Non te alporices que xa non cazamos cabezas! Agora somos moito máis amigables. Pero sempre nos estraña ver persoas solitarias. Nós adoitamos estar sempre en grupo.

- Acompáñanos e ensinarémoste este precioso lugar.

## O biótopo

Borneo é a máis grande das illas do arquipélago de Indonesia, situado no límite do océano Índico co océano Pacífico.

A humidade propia dun lugar rodeado de costa aumenta se temos en conta o seu clima.

A chuvia é abundante durante todos os meses do ano!

## A biocenose

A meirande parte da illa está cuberta por un ecosistema de bosque tropical. Na andaina cos nenos Iban pasamos a carón de enormes canas de bambú, fentos xigantes, plataneiros e palmeiras cocoteiras. Todos os vexetais semellan ter medrado máis do habitual.

Porén, tes a impresión de que coa fauna pasou o contrario!

Podemos divisar ao lonxe elefantes pigmeos, moitísimo máis pequenos do habitual, rinocerontes ananos e leopardos nubrados.

- É unha magoa que non tiveramos a sorte de ver algún orangután ou algún pangolín no noso paseo. Cada vez son máis escasos. Moitos dos animais desta rexión están en perigo de extinción e andan agochados pola espesura da selva.

## A pegada ecolóxica humana

Mentres volvedes cara o poboado non paran de falar e contarte cousas sobre a súa cultura:

- Os Iban somos un pobo tranquilo. Gústanos entender a nosa vida vencellada á natureza porque nos da todo o que precisamos para vivir. Incluso as nosas vivendas están fabricadas con materiais extraídos directamente da natureza.

- Dedicámonos á agricultura e á pesca sostibles, aínda que tamén temos outros traballos moi importantes como son a fabricación de tecidos artesanais e complementos como por exemplo sombreiros de bambú.

- Mais cada vez máis a nosa economía se basea nas exportacións de palma. Grandes empresas pagan ao noso goberno para talar os nosos bosques e facer grandes plantacións de palma da que extraen a graxa para fabricar alimentos industriais e cosméticos. Esta agricultura non é sostible como a que practicamos nós e por esa causa, a nosa biodiversidade está en perigo e a cadea trófica resíntese.

## Despedida

Agradecendo as ensinanzas da cativada Iban e con todas as fotografías do aprendido metidas na mochila, botas man ao peto para agarrar con forza o compás e seguir a túa viaxe.

## Lectura facilitada

## A viaxe

Viaxar co compás máxico cada vez éche máis fácil.

Esta vez pasa moi rápido, coma un lóstrego.

Tes a sensación de que non estás moi lonxe do último destino, e... acertaches!

## Os teus guías

Na illa de Borneo non te guía unha soa persoa.

Guíate un grupo de rapazada do pobo Iban.

Todos eles naceron e criáronse na illa.

Son da túa idade, pero saltan e bailan ao teu redor coma nenos máis pequenos.

Un deles saúdate con moita alegría:

— Benvido á nosa illa, Borneo! Viaxas só? — pregúntache sorprendido.

Ao notar a túa expresión de dúbida, outro dos mozos ri e tranquilízate:

— Non te preocupes, xa non cazamos cabezas!

— Agora somos moito máis amigables.

— Pero parécenos raro ver alguén só, porque sempre estamos en grupo.

— Ven con nós, ensinarémosche este fermoso lugar.

## O biótopo

Borneo é a illa máis grande do arquipélago de Indonesia.

Está situada entre o océano Índico e o océano Pacífico.

Por estar rodeada de costa e ter un clima húmido, aquí chove moito durante todo o ano.

## A biocenose

A maior parte da illa está cuberta por un bosque tropical.

Camiñando cos nenos Iban, pasades entre grandes canas de bambú, fentos xigantes, plataneiros e palmeiras cocoteiras.

As plantas semellan medrar máis do normal.

Porén, coa fauna parece ocorrer o contrario.

Desde lonxe vedes elefantes pigmeos, rinocerontes ananos e leopardos nubrados, todos moito máis pequenos do habitual.

— É unha mágoa non vermos ningún orangután ou pangolín — di un dos nenos.

— Cada vez hai menos.

— Moitos animais desta rexión están en perigo de extinción e escóndense na espesura da selva.

## A pegada ecolóxica humana

De volta ao poboado, os nenos cóntanche máis sobre a súa cultura:

— Os Iban somos un pobo tranquilo.

-Vivimos en harmonía coa natureza porque nos dá todo o que necesitamos.

-Incluso as nosas casas están feitas con materiais naturais.

— Dedicámonos á agricultura e á pesca sostibles.

— Tamén fabricamos tecidos e complementos, como sombreiros de bambú.

— Pero agora, cada vez máis, a nosa economía depende das plantacións de palma.

— Grandes empresas pagan ao goberno para cortar os nosos bosques e plantar palma, da que sacan graxa para alimentos e cosméticos.

— Esta agricultura non é sostible e está poñendo en perigo a biodiversidade e o equilibrio natural.

## Despedida

Dáslles as grazas aos nenos Iban por todo o que che ensinaron.

Gardas as fotos da túa aventura na mochila.

Metes a man no peto, agarras con forza o compás máxico e continuas a túa viaxe.

## Audio

## A viaxe

Viaxe
audio/mpeg
Borneo-Viaxe

## Os guías

Guías
audio/mpeg
Borneo-Guías

## O biotopo

Biotopo
audio/mpeg
Borneo-Biotopo

## A biocenose

Biocenose
audio/mpeg
Borneo-Biocenose

## Os medios de transporte

Transporte
audio/mpeg
Alert-Transporte

## A pegada ecolóxica

Pegada ecolóxica
audio/mpeg
Borneo-Pegada ecolóxica

## Despedida

Despedida
audio/mpeg
Borneo-Despedida

## Apoio visual

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0

Feito con eXeLearning (Nova xanela)