# Máis que protesta

## Obradoiro

Traballamos con xéneros xornalísticos mixtos para extraer as características da reportaxe. Focalizamos distintas estratexias de composición e mais a puntuación.

Actividade

## 1. Cales son reportaxes?

Realizando unha lectura superficial, decidide cales dos dez seguintes textos xornalísticos -tomados todos do semanario Sermos Galiza- son reportaxes e cales non. E indicade tamén que elementos permiten identificalas, referentes á extensión, as partes, o material gráfico, o tipo de contido, etc.

En tamaño absoluto: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.
Actividade

## 2. Da noticia á reportaxe

Contrastade esta noticia coa reportaxe que a segue, ambas da TVG, e indicade:
- Sobre o tema da permacultura, que feito de actualidade comparten ambos os textos? Como o abordan cada un deles?
- Resumide en dúas liñas a noticia incluíndo as circunstancias QUE, QUEN, ONDE e COMO.
- Que voces -perspectivas- están presentes en cada caso?
- Que elementos novos a respecto da noticia observas na reportaxe? En que aspectos se profunda nesta última? Como aparecen combinados? Que outros aspectos non presentes poderían tratarse tamén?
- Con cal dos dous xéneros textuais entendemos mellor o que é a permacultura? Por que?
- Revisade a parte na que se fai unha síntese da evolución da relación do home coa terra e localizade un exemplo claro da presenza do emisor a través da modalización. Pista: trátase sobre todo dun substantivo-adxectivo valorativo.
- Propoñede un titular típico da reportaxe -rechamante- como alternativa ao do vídeo.
- Escollede dúas imaxes do vídeo (indica minuto e segundo de cada unha) e escribide o pé de foto que lles acaería nunha reportaxe escrita.

O teu navegador non soporta este tipo de vídeo.
Actividade

## 3. Os trazos da reportaxe

Asistimos primeiro a este vídeo sobre a reportaxe

O teu navegador non soporta este tipo de vídeo.

Completade agora as características básicas da reportaxe en contraste cos demais xéneros xornalísticos mixtos ou interpretativos. Danse abaixo algúns trazos de todos eses xéneros e cumprirá escoller cando menos os que corresponden coa reportaxe.

- Especialista. Presenta e avalía produtos e feitos culturais. Informa, valora e orienta.
- Pode incluír ficha de datos, como a crítica. Claridade e precisión. Marcas de modalización
- Titular + Subtítulo identificativo + Breve presentación + Corpo (preg.-resp.) + Peche.
- Con valoracións apoiadas por argumentacións. Recomendación.
- Xornalista investigador. Debulla claves duns feitos, que valora. Con presenza de distintas perspectivas.
- Actos políticos, competicións deportivas, manifestacións artísticas, sucesos, conflitos.
- Titular + Entrada + Corpo (información + declaración + valoración) + Peche.
- Percepción de feitos. Análise dun tema e opinión. Personalidade e experiencias.
- Xornalista. Propón e extrae determinados coñecementos, experiencias e/ou opinións.
- Titulares + Entrada / Presentación + Corpo + Peche
- Obras literarias, filmes, representacións, discos, exposicións, programas de televisión...
- Linguaxe expresiva, con recursos literarios. Soe incluír apartados específicos e material gráfico.

Actividade

## 4. Fotodenuncia

Practicamos o enunciado de títulos, a redacción de inicio e peche e a achega de material gráfico cunha produción intermedia: a fotodenuncia contextualizada. Localizade unha situación pertencente ao tema escollido polo grupo que vos pareza grave, denunciable. Terá que poder plasmarse en imaxe: unha ausencia relevante, un estrago (caso dun verquido contaminante, vexetación arrasada...), o estado de abandono ou perigoso dun espazo público, etc.
A partir de aí, desenvolvede a tarefa enunciada neste documento. Aproveitade as claves do recadro de Apoio que está a seguir.

Apoios

## Algunhas claves da reportaxe

Actividade

## 5. Integración de citas e información.

a) Extraede conclusións a partir dos exemplos anteriores tirados desta reportaxe:
> A información e as declaración combínanse .....
> As declaracións aparecen normalmente como citas textuais en estilo .....
> Nas citas empréganse as aspas e verbos de dicción como .....
> As citas poden aparecer no inicio da oración, pero tamén .....

b) Inseride citas textuais, empregando as aspas oportunas, e información intercalada, tal como se indica entre corchetes no texto, en diversas partes destoutra reportaxe.

Actividade

## 6. Análise dunha reportaxe

Lede con atención esta reportaxe con marcas e despois contestade as seguintes cuestións.

· O titular busca suxerir. De que xeito?
· O comezo do corpo intenta espertar a curiosidade do lector. Como?
· O corpo sempre segue unha orde. Como se organiza?
· A reportaxe é ampla. Como se consegue que sexa amena?
· O peche procura sintetizar. Como se fai?
· Indicade o tipo de elemento en cada caso:

##### Titular:
1. Con recurso retórico (hipérbole, apelación ao receptor...) 2. Con ambigüidade 3. Con reformulación de títulos ou frases feitas
Entrada:
1. Cos datos circunstanciais 2. Con declaración
Inicio:
1. Con revelación de algo oculto 2. Con algunha suposición intrigante 3. Cunha anécdota que ilustre o tema 4. Con narración dun caso persoal
Avance:
1. Temporal, secuencial 2. Descritivo, explicativo
Titulares dos apartados:
1. De causa ou consecuencia 2. De situación específica 3. De perspectiva
Presenza do emisor:
1. Afirmación con perífrase 2. Léxico valorativo 3. Comparación

Actividade

## 7. Un discurso persoal

a) Combinade a seguinte información sobre a contaminación das augas, tomada de diferentes fontes, en varios parágrafos con expresión persoal e con coidado da cohesión textual.

- As dezanove rías galegas soportan 864 puntos de verquido. En máis da metade deses puntos existe contaminación.
- A maior parte dos focos de contaminación e dos verquidos industriais localízase nas Rías de Arousa e Vigo.
- Moitos dos verquidos son inevitables e non contaminan (augas pluviais).
- A U.E. estableceu o ano 2005 como límite para que todas as poboacións tiveran un sistema de depuración de augas residuais.
- En moitas ocasións, non chega toda a auga contaminada ás depuradoras, xa que a rede de saneamento é ineficaz. Os Concellos non teñen suficiente presuposto para solucionar este problema.
- Hai verquidos particulares que non están conectados á rede de saneamento e teñen escaso control.
- Unha gran parte da economía galega depende das nosas costas.
- Temos as augas litorais máis contaminadas de toda Europa debido a verquidos incontrolados.
- A falta de depuradoras e as industrias contaminantes costeiras fan que a destrución se multiplique.
- Temos unha degradación do fondo mariño e destrución de bancos marisqueiros e pesqueiros.

b) Integrade agora as seguintes declaracións nos parágrafos anteriores, citando as fontes.

- En Galicia temos auga en cantidade a maior parte do tempo, pero tamén necesitamos tela coa maior das calidades posibles, e iso require un esforzo importante e continuo. Non abonda con que fagamos obras e nos esquezamos delas, senón que temos que mantelas. (Francisco Méndez, Presidente de Augas de Galicia)
- Parte da carga contaminante pérdese polo camiño e non acaba chegando ás estacións depuradoras. Isto é prexudicial, ademais de porque o verquido acaba chegando ao medio, porque a estación perde eficacia. (Xabier Cabanas, investigador da USC)

c) Por último, inseride nese texto voso algunha valoración propia, apoiándovos no seguinte modelo.

##### Unha postura do emisor (nosa) diante do tema podería enunciarse así: "Cómpre intervir xa, porque verter resíduos tóxicos á auga destrúe o medio". Manifestaremos esa postura a través dun recurso lingüístico de modalización, como "Lamentablemente, as nosas Rías están moi contaminadas. Parece necesario controlar os verquidos que se botan á auga para que a situación futura non sexa máis dramática".

Actividade

## 8. A puntuación: recurso de cohesión

a) Revisade os exemplos de reportaxe vistos e asignádelle funcións, tomadas da listaxe de abaixo, aos signos coma, punto, punto e coma, dous puntos, paréntese, guión e aspas.

##### · Introdución de cita
· Separación de xustapostas
· Inciso ou adxectivo explicativo
· Pausa entre elementos dunha enumeración
· Sucesión de enumeracións complexas
· Achega de aclaración
· Inversión da orde lóxica
· Peche de oración, parágrafo ou texto
· Separación de subordinadas
· Inclusión de cita textual
· Unión cun exemplo ou varios
· Apertura de explicación ou conclusión

  Coma (Respira) |
  Punto (Para) |
  Punto e coma (Respira e espera) |
  Dous puntos (Explica) |
  Paréntese e guión (Aclara) |
  Aspas (Reproduce) |

b) Identificade nos seguintes exemplos a función de cada un dos signos de puntuación. Se observades algunha deficiencia, indicade como mellorar o texto.

c) Relacionade, de maneira razoada, cada signo de puntuación con algunha das imaxes seguintes para creardes unha infografía.

##### Fontes das imaxes: Sonnycool, Kevenodes en vecteezy.com e mais Creativeart, Kstudio en www.freepik.com

### Anterior

Con sentido.

### Seguinte

Temos a palabra.