3-2- Dialectalismos
Debemos diferenciar localismos léxicos, que só teñen uso nunha área xeográfica pero non constitúen desviacións da norma, e variantes dialectais consistentes en solucións morfolóxicas excluídas do estándar normativo.
Os primeiros, os localismos léxicos, (raposo – golpe (wolf), rapante - meiga, xouba - parrocha...), aínda sendo minoritarios, están incorporados ao léxico estándar.
Os segundos, as variantes dialectais pódense clasificar en dous grupos, segundo afecten ao plano fonético ou morfosintáctico ( este, ese, aquel, iso); ao pronome persoal (il por el, tu por ti, cheísmo).
Observa
Son dialectalismos no plano fonético os que afectan ao seseo e á gheada (sapato, lus, por zapato, luz, ghato, reghalo, por gato, regalo) e ao ditongo -ui- entroques da solución estándar -oi- (truita, muito, por troita, moito). Canto ás formas en cua ou gua (cuando,guardar) as solucións normativas son ca e ga (cando, gardar), a excepción de cuarto como numeral ordinal ou substantivo co significado de 'habitáculo', ademais das voces cultas (cuadraxésimo, cuadrimestre, cualificar).
Fíxate
No plano morfosintáctico poden afectar aos plurais de formas con –ns (cas
- caes / cais ou ladrós - ladrois fronte ás
formas normativas cans, ladrón); ás formas en -án,
-á (o irmao / irmau, o irmá, a irmán, fronte ao normativo o irmán
- a irmá); aos demostrativos (iste, ise, aquil, eso, fronte
aos normativos); ás terminacións verbais (andais, andandes, andás, por
andades; colliu por colleu, sigueu por seguiu).