# sistema_fonolxico_galego.html

Sistema fonolóxico galego

- Fonética e fonoloxía
- A lingua escrita e a lingua oral
  - O alfabeto galego
  - Para saberes máis
    - A arbitrariedade do código
- Sistema fonolóxico galego
  - Comproba os teus coñecementos
- Sistema vocálico
  - Competencia básica
    - Aprende e practica
    - Autoavaliación
  - Repaso do acento diacrítico
    - Exercicios de acentuación diacrítica
  - Competencia media
    - Exercicio de acentuación diacrítica (repaso)
  - Competencia alta
    - Repaso: Verbos con alternancia vocálica no radical
    - Exercicios timbre vocálico 1
    - Exercicio timbre vocálico 2
    - Acentuación diacrítica
- Sistema consonántico
  - Competencia básica
  - Competencia media
    - Autoavaliación
  - Competencia alta
    - Comproba os teus coñecementos
    - Practica e aprende
  - Autoavaliación de fonética e fonoloxía
  - Exercicios globais

« Anterior | Seguinte »

# Sistema fonolóxico galego

## Observa a diferenza

A fonética é a ciencia que estuda os sons.

A fonoloxía é a ciencia que estuda os fonemas.

## Fonema

O fonema é o elemento mínimo distintivo.

Fonema vocálico : pode formar sílaba só e o aire sae pola boca sen atopar ningún obstáculo.

Fonema consonántico : non pode formar sílaba só e o aire atopa obstáculos ao saír.

O son é a realización do fonema.

A letra é o signo gráfico co que se representa o son dun idioma.

## Repetimos os conceptos básicos

Fonema: unidade mínima de son da lingua (non divisible en unidades máis pequenas) con valor significativo. Isto quere dicir que os fonemas diferenzan palabras entre si: por exemplo, os fonemas iniciais de "pata", "rata", "bata", "mata" e "lata" non son os mesmos (son, respectivamente, o /p/, /r/, /b/, /m/ e /l/; para non confundilos coas letras, escribímolos entre barras) polo que dan lugar a palabras de significado totalmente diferentes.

Son: realización concreta dun fonema (que é un concepto abstracto). O son é o que realmente pronunciamos. Por exemplo: na realización do fonema /r/ hai persoas que pronuncian un son vibrante (verbigracia, en "ramo") e outras que realizan un son diferente (máis gutural); non obstante, entendemos que o fonema de referencia é o /r/; ambas pronuncias son realizacións (sons) do mesmo fonema. Representamos os sons escribíndoos entre corchetes: [ə].

Non confundir con "letra": representación gráfica dun fonema (observa: o fonema /b/ represéntase coas letras "b" e "v").

## Equivalencias fonema-letra

Letra | Nome | Fonema(s) que representa
--- | --- | ---
A | a | /a/
B | be | /b/
C | ce | /θ/ (+ e e i; /s/ en zonas con seseo); /k/ (+ a, o e u)
D | de | /d/
E | e | /e/, /ɛ/
F | efe | /f/
G | gue | /g/ (/x/ en zonas con gheada)
H | hache |
I | i | /i/, /j/
L | ele | /l/
M | eme | /m/
N | ene | /n/
Ñ | eñe | /ɲ/
O | o | /o/, /ɔ/
P | pe | /p/
Q | que | /k/
R | erre | /r/, /ɾ/
S | ese | /s/
T | te | /t/
U | u | /u/, /w/
V | uve | /b/
X | xe | /ʃ/, /ks/
Z | zeta | /θ/ (/s/ en zonas con seseo)

Dígrafo | Nome | Fonema(s) que representa
--- | --- | ---
ch | ce hache | /tʃ/
gu | gue u | /g/
ll | ele dobre | /ʎ/
nh | ene hache | /ŋ/
qu | que u | /k/
rr | erre dobre | /r/

## Observa a non correspondencia fonema-letra

1- Non todos os fonemas están representados por unha letra, pois algúns precisan de dúas (dígrafos): ch, rr, nh…

2- Algúns fonemas teñen máis dunha representación gráfica, segundo certas regras:

- O /b/ represéntase con b se procede de B-, -B- e -P- latinos (BUCCA=boca) e con v se procede de U- e -U- (ADUOCATU=avogado).

- /k/: c, qu (cara, queixo). /g/: g, gu (gato, guerra) /Θ/ : z, c (zoco, cera).

3- Dous fonemas poden ter a mesma representación gráfica:

-/r/: raro. /n/: fano, non.

- Vogais de apertura media ou pechada: oso, óso.

- Taxi (ks)- exército.

4- Algunhas grafías representan dúas posibilidades de pronuncia a escoller polo falante:

- Representación do seseo e gheada: aguia: /ágia/ ou /áhia/

5- Algúns signos gráficos non representan ningún fonema: caso do h, e do u que segue a g e q cando preceden e,i: guepardo.

6- No noso alfabeto algunhas letras só se usan na transcrición de nomes ou palabras estranxeiras: k, w, y, ç.

« Anterior | Seguinte »