# 4-bloques/4_exercicios_o_texto_dialectal.html

4- Exercicios: O texto dialectal.

- Bloques e áreas dialectais
- Mapas das isoglosas do galego
- 1- Bloque occidental
  - 1-2- Características dialectais
- 2- Bloque central
  - 2-1- Características dialectais
- 3- Bloque oriental
  - 3-1- Exercicio
- 4- Exercicios: O texto dialectal.
- 5- Exercicios interactivos de repaso
  - 5- 1- Máis exercicios
- 6- Autoavaliación
  - 5-1- Competencia básica
  - 5- 2- Competencia media
  - 5-3- Competencia alta

« Anterior | Seguinte »

# 4- Exercicios: O texto dialectal.

loita, luita, luta ou lutia (en portugués: luta)

Os grupos latinos –ULT-, _UCT-, _OCT-, _ORI- na maior parte de Galicia resólvese en -oi-. A súa distribución é a seguinte:

Falas orientais: a) OI: noite, oito, loita.

b) UI: muito, truita, luita.

c) U: truta, muto, luta, noute.

d) mutio, trutia, lutia.

Centro-Sur de Pontevedra: a) noite, loita.

b) muito, luita, truita.

c) vasoura, couro.

Occidente de Coruña (área fisterrá): muito, truita, cuiro, uito, luita.

## 1- Identifica

A terminación -án (peirán) é característica dun determinado bloque dialectal do galego. Identifica ese bloque e sinala outras tres características propias desa zona.

### Retroalimentación

Área occidental; por exemplo o pronome ti, o seseo total ou a terminación -an (o irmán, a irmán).

## 2- Actividade

Moito, catro, irmán son as solución escollidas pola norma.

Explica a súa distribución xeográfica e indica as outras variantes dialectais destas palabras.

### Retroalimentación

O latín MULTUM na maior parte de Galicia resólvese en -oi-. A súa distribución é a seguinte:

Falas orientais:

a) OI: moito.

b) UI: muito.

c) U: muto.

d) mutio.

Centro-Sur de Pontevedra:

a) moito.

b) muito.

Occidente de Coruña (área fisterrá): muito.

Catro: esta solución achámola no bloque occidental e no bloque central, agás no centro-sur de Ourense, que é cuatro, a mesma solución que escoitamos no bloque oriental.

Irmán:

As terminacións latinas –ANU, -ANA convértense en –an no bloque occidental: (o) irmán, (a) irmán.

Nos bloques central e oriental encontramos –ao, -á ( ao para o masculino e –á para feminino (o) irmao, (a) irmá).

## 3- Pescuda

### Pregunta

Conforme as características salientadas, indica o bloque (e área, se procede) dos seguintes textos:

- Iste rapaz éche o demo; pre gh úntame: ¿colléchesme ti os calz ós novos?.

#### Respostas

Opción 1

Central

Opción 2

occidental

#### Retroalimentación

Correcto.

Incorrecto.

#### Solución

1. Correcto. (Retroalimentación)
2. Incorrecto. (Retroalimentación)

### Pregunta

- Non sei se il pensará ben o que di.

#### Respostas

Opción 1

central

Opción 2

occidental

#### Retroalimentación

Correcto.

Incorrecto.

#### Solución

1. Correcto. (Retroalimentación)
2. Incorrecto. (Retroalimentación)

### Pregunta

- Xa che vin onte coa ca s adora de c ui ro de teu irm án.

#### Respostas

Opción 1

central

Opción 2

occidental

#### Retroalimentación

Incorrecto.

Área fisterá

#### Solución

1. Incorrecto. (Retroalimentación)
2. Correcto. (Retroalimentación)

### Pregunta

Aqueles n ino s tiñan m uit o mimo, pero tamén só tiñan c u atro anos e non tiñan irm ao s.

#### Respostas

Opción 1

central

Opción 2

oriental

#### Retroalimentación

Incorrecto.

Correcto.

#### Solución

1. Incorrecto. (Retroalimentación)
2. Correcto. (Retroalimentación)

### Pregunta

Ao dá-la lu s vin unha sombra que me met i u medo.

#### Respostas

Opción 1

Bloque occidental, área bergantiñá

Opción 2

Bloque central, área tudense

#### Retroalimentación

Correcto.

Incorrecto.

#### Solución

1. Correcto. (Retroalimentación)
2. Incorrecto. (Retroalimentación)

### Pregunta

No camín atopei tirado un paxarín; toqueino e inda estaba calente.

#### Respostas

Opción 1

Bloque oriental occidental

Opción 2

Bloque oriental (área máis oriental)

#### Retroalimentación

Incorrecto.

Correcto.

#### Solución

1. Incorrecto. (Retroalimentación)
2. Correcto. (Retroalimentación)

### Pregunta

Mateiche a navallasos.

#### Respostas

Opción 1

área zamorana

Opción 2

área fisterrá

#### Retroalimentación

Incorrecto.

Correcto.

#### Solución

1. Incorrecto. (Retroalimentación)
2. Correcto. (Retroalimentación)

## 4- 1- Investiga o léxico dialectal

### Pregunta 1

O "sambucus nigra" chámase en Arteixo "sabugueiro" e no Barco "bieiteiro".

Verdadeiro Falso

#### Retroalimentación

Falso

No Barco sabuguero e en Arteixo bieiteiro.

## 4- 2- Investiga o léxico dialectal

### Pregunta 1

En Quiroga fan tortas cos conchos e en Padrón coas noces.

Verdadeiro Falso

#### Retroalimentación

Verdadeiro

É outro caso de sinónimos perfectos, como no de sabugueiro-bieiteiro

## 4-3- Investiga o léxico dialectal

Inidica se son certas ou non as seguintes afirmacións.

### Pregunta 1

Podemos mercar "xoubas" en Vigo e "parrochas" en Laxe.

Verdadeiro Falso

#### Retroalimentación

Verdadeiro

### Pregunta 2

As castañas pingan dos castiros en Guntín e no Courel, dos castiñeiros en Mazaricos e dos castañeiros en Manzaneda.

Verdadeiro Falso

#### Retroalimentación

Verdadeiro

### Pregunta 3

O golpe matou galiñas en Cangas e o raposo en Mondoñedo.

Verdadeiro Falso

#### Retroalimentación

Falso

### Pregunta 4

Os freganzos véndenos en Ferrol e os estropallos en Ourense.

Verdadeiro Falso

#### Retroalimentación

Verdadeiro

## Indica o bloque e área á que pertencen os seguintes textos

### Pregunta

Cando era pequecho iamos sempre coas vacas a iso das nove da mañá. Ise si que era un traballo duro...A miña nai erguíanos cedo porque o primeiro era o primeiro e logo tiñamos que ir á escola. Saía e ceibaba os cas e tu sabes como se poñían, malia centella os collera... Logo de levar as vacas tiña que andar apurado e veña a correr... andar catro kilómetros ata a escola, levando na mao a carteira e a merenda....

#### Respostas

Opción 1

#### Retroalimentación

Bloque Central. Area Lucu-auriense

#### Solución

1. Selección incorrecta.

### Pregunta

Pola mañán, ai ás catro da mañán lovantan; entonsese, leva sete ou uito horas en levantar o aparello todo, que son vinteatantos palanghres que ha que larghare, ou trinta, é cada palanghre leva sento sincuenta ou, sento, ou dousentos ansuélos. É muito tempo, que alcansa, o menos catro millas. Entonses, despois vense pa puerto, vaise botando o palanghre todo nas sestas, e preparalo, pa nuite volvere outra ves ó mar.

#### Respostas

Opción 1

#### Retroalimentación

Bloque Occidental. Camelle. Camariñas. Area Fisterrá Norte.

#### Solución

1. Selección incorrecta.

### Pregunta

E había , había muita xiada e pegháronselle os pes; e despois viu o sol e empezouse a derreter a xiada.

Pero faille un chisco de ghracia ¿Ti tamén eres tan sosa coma min!

E entón ela dixo, quedou asustada e dixo: Oh neve, ti tan forte eres, que derréte-lo sol, ¡no! Que derrete-la neve, que fai sombra....

Eu son tan forte que a pared me fai sombra

Oh parede ¿ti tan forte eres , que fas sombra ó sol, que derrete-la neve que o meu pé prende?

#### Respostas

Opción 1

#### Retroalimentación

Bloque occidental. Fornelos. Salvaterra de Miño.

#### Solución

1. Selección incorrecta.

### Pregunta

O do contrabando si. Unha ves, unha ves con este, iara un irmán do Vitoriano que se chamaba Pedro, un rapás novo que iara corneta, e estaba aquí en Ghoian. I-entón, a Marugha do Correo marchara pra Vigho con o, a levar un contrabando, a do Correo; e díxolle así:

- Bueno Daría, tiès aquí un pouco de roupa pra acabar, e amais as túas empleadas, e vailla levar á tía Lucinda de Troncoso, iè vaslle levar iè, porque vai marchar pó Brasil.

#### Respostas

Opción 1

#### Retroalimentación

Bloque occidental. Goian. Tomiño.

#### Solución

1. Selección incorrecta.

### Pregunta

Si, xa aló polo mil novecentos trinta e dous foise a Madrí, grandes comisiois, fíxose mutos traballos, asta que se chegou a conseguir pra unha estación. Pero, naquel mediano tempo, nós confiados, igual eu cor demais, eu claro, eu era máis joven pero bueno, os outros viejos como lle tiñan malicia confiados pois, foron deixando, asta que despois en Covas, un pueblo que hai aiquí inmediato que, está a tres quilómetros, ese é da provincia de Orense, pois empezaron a traballar, iè un gran señor, pois aló lle conseguiu unha estación.

#### Respostas

Opción 1

#### Retroalimentación

Bloque oriental. A Barosa. Carucedo (León).

#### Solución

1. Selección incorrecta.

« Anterior | Seguinte »