2.3 Ecuacións químicas: axuste

A ecuación química é a representación simbólica da reacción química. Na esquerda póñense as fórmulas dos reactivos e na dereita as dos produtos; por exemplo:

NH₃ (g) + O₂ (g) → H₂O (l) + NO₂ (g)

Entre parénteses ponse o estado físico da substancia: (g) = gas; (l) = líquido; (s) = sólido; (aq) = disolvido en auga; (↓) = precipitado sólido insoluble que se vai ao fondo do recipiente.

Axuste dunha ecuación química

A ecuación química ten que reflectir que na reacción que representa non se crea nin desaparece ningún átomo; ten que haber os mesmos átomos de cada elemento nos reactivos e nos produtos. Por isto temos que axustar as ecuacións químicas. Como se fai? Vemos un exemplo. A ecuación anterior,

NH₃ (g) + O₂ (g) → H₂O (l) + NO₂ (g)

non está ben escrita, non está axustada. Observamos que nos reactivos hai tres átomos de hidróxeno (H) e nos produtos hai dous, e que nos reactivos hai dous átomos de osíxeno (O) e nos produtos tres, e non pode ser así!

Para axustarmos a ecuación e que corresponda coa realidade do que ocorre, temos que determinar cantas moléculas de cada substancia realmente reaccionan. Pódese facer por aproximación (ás veces non é doado) ata igualar o número de átomos nos dous membros da ecuación. No caso da ecuación anterior sería:

4 NH₃ (g) + 7 O₂ (g) → 6 H₂O (l) + 4 NO₂ (g)

Os números que pomos diante das fórmulas de cada substancia chámanse coeficientes estequiométricos, e indican o número de moléculas que reaccionan. Comprobamos que está ben axustada:

	Reactivos	Produtos
Átomos de nitróxeno N	4x1 = 4	4x1 = 4
Átomos de hidróxeno H	4x3 = 12	6x2 = 12
Átomos de osíxeno O	7x2 = 14	6x1 + 4x2 = 14

Xa que logo, na reacción anterior, catro moléculas de amoníaco (NH₃) reaccionan con sete moléculas de O₂ para producir seis moléculas de auga H₂O e catro de NO₂.

• Observacións prácticas

–    No axuste non se poden cambiar os subíndices das fórmulas; non se pode facer, por exemplo, cambiar H₂O por H₃O xa que entón non sería auga!

–    Empece axustando os elementos que aparezan no menor número de moléculas. Por exemplo, na reacción anterior non empece axustando o osíxeno, xa que está presente en tres moléculas diferentes, entanto que o N e o H están só en dúas.

Despraza o cursor para equilibras as reaccións

 Compartida por amelende - LicenciaCC-BY-SA, GeoGebra Terms of Use