O medio natural: ecosistemas. Funcións e estatística.

- O medio natural: ecosistemas. Funcións e estatística.
- 1. Introdución
  - 1.1 Descrición da unidade didáctica
  - 1.2 Coñecementos previos
  - 1.3 Obxectivos
- 2. Secuencia de actividades e contidos
  - 2.1 Ecoloxía e ecosistemas
    - 2.1.1 Relacións entre individuos dunha poboación e dunha comunidade biolóxica
    - 2.1.2 Fluxo de enerxía e materia nun ecosistema
    - 2.1.3 Niveis tróficos nos ecosistemas: produtores, consumidores e descompoñedores
    - 2.1.4 Identificación de cadeas e redes tróficas nos ecosistemas
    - 2.1.5 O ciclo da materia
    - 2.1.6 Fluxo de enerxía nun ecosistema
  - 2.2 Funcións
    - 2.2.1 Concepto de Función. Crecemento e decrecemento. Máximos e mínimos dunha función
    - 2.2.2 Táboas de valores. Representación de certas magnitudes nun eixe de coordenadas
    - 2.2.3 Exemplos de funcións
    - 2.2.4 Formas de representación
- 3. Resumo de contidos
- 4. Actividades complementarias
  - 4.1 Actividades de ciencias da natureza
  - 4.2 Actividades de matemáticas
- 5 Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas
    - 6.1.1 Ciencias da natureza
    - 6.1.2 Matemáticas
  - 6.2 Solucións das actividades complementarias
    - 6.2.1 Ciencias da natureza
    - 6.2.2 Matemáticas
  - 6.3 Solucións dos exercicios da autoavaliación
- 7. Glosario
- 8. Bibliografía e recursos
- 9. Documentación para imprimir

« Anterior | Seguinte »

# 2.1.1 Relacións entre individuos dunha poboación e dunha comunidade biolóxica

Relacións intraespecíficas

As relacións entre individuos da mesma especie, é dicir, dentro da mesma poboación dun ecosistema, reciben o nome de relacións intraespecíficas. Poden ser destes tipos:

- Familiar. Os individuos permanecen unidos por lazos de parentesco para a reprodución e o coidado da prole. Pode ser:

– Patriarcal: formada polo macho e as crías. Por exemplo, o cabaliño de mar.

– Matriarcal: a femia é a encargada do coidado das crías. Por exemplo, os gatos.

– Filiais: os fillos permanecen unidos normalmente ata a idade adulta, como nos peixes, que tras a eclosión dos ovos, forman bancos.

– Parentais, formadas polo macho, a femia e a súa prole. Hai aves, como as pombas, que manteñen este tipo de relación.

- Colonial. Organismos unidos tan intimamente que teñen unha verdadeira continuidade física. Os corais forman colonias en que todos os individuos están unidos fisicamente.
- Gregaria. Agrupacións moi numerosas de individuos que buscan fins diferentes. As aves xúntanse para emigrar e os grandes herbívoros africanos para defenderse.
- Estatal ou social. Individuos de morfoloxía e fisioloxía diferentes que non poden vivir fóra do grupo. As abellas, as termitas e as formigas teñen relacións de carácter estatal.

Relacións interespecíficas

Cando a relación se establece entre individuos de especies diferentes dicimos que se trata de relacións interespecíficas. Entre elas:

- Competencia. Organismos parecidos, de especies diferentes, que coinciden nas áreas xeográficas e que compiten por algún recurso (alimento, luz, etc.). Os piñeiros impiden o crecemento de plantas de menor tamaño, porque estas non conseguen suficiente luz.
- Depredación. Un organismo dunha especie (depredadorou predador) persegue e captura outro (presa). Cando un depredador captura outro dise que é un superdepredador. Este é o caso da aguia, que ten como presa a unha serpe.
- Parasitismo. Relación en que un organismo sae beneficiado (parasito) e outro sae prexudicado (hóspede). Nalgúns casos o hóspede pode morrer. Esta é a relación que se dá entre a tenia, un parasito intestinal dos vertebrados, e o home, ou a pulga e o can. No primeiro caso, como o parasito vive no interior do hóspede, dise que é un endoparasito, no segundo, como a pulga vive sobre a pel do can, chámase ectoparasito.
- Simbiose. Dous organismos asócianse para obteren beneficio mutuo. Este é o caso dos liques, que están formados por unha alga e un fungo. A alga fai a fotosíntese, produce así materia orgánica da que se nutre o fungo. O fungo proporciónalle á alga protección e humidade. É esta unha relación obrigada, xa que non poden vivir separados.
- Mutualismo. Como na simbiose, dous organismos relaciónanse e obteñen beneficio, pero poden tamén vivir por separado. Ex: hipopótamo e paxaro que come carrachas.
- Comensalismo. Un organismo aliméntase dos restos de comida do outro. O peixe rémora aliméntase dos restos de comida da quenlla.
- Inquilinismo. Un individuo (inquilino) asóciase con outro para buscar refuxio ou transporte pero sen causarlle prexuízo Os esquíos viven nos ocos das árbores.

Por Jesús Díaz Martín / Enrique Domingo Mariscal en Proyecto Descartes baixo Licenca CC BY-NC-SA

Actividades propostas

S1. Complete as frases seguintes empregando as palabras que se indican:

  biótopo | biocenose | lugar | organismos | interrelacionados

Un ecosistema é un conxunto de Espazos (1): JXUwMDM3JXUwMDFkJXUwMDE1JXUwMDA2JXUwMDBmJXUwMDA3JXUwMDFhJXUwMDFlJXUwMDAyJXUw MDFj que viven Espazos (2): JXUwMDMxJXUwMDA3JXUwMDFhJXUwMDExJXUwMDE3JXUwMDAwJXUwMDE3JXUwMDA5JXUwMDBkJXUw MDAyJXUwMDBhJXUwMDA2JXUwMDAxJXUwMDBmJXUwMDA1JXUwMDBiJXUwMDFj nun Espazos (3): JXUwMDM0JXUwMDE5JXUwMDEyJXUwMDA2JXUwMDEz determinado. O conxunto de seres vivos dun ecosistema recibe o nome de Espazos (4): JXUwMDNhJXUwMDBiJXUwMDA2JXUwMDBjJXUwMDA2JXUwMDBiJXUwMDAxJXUwMDFjJXUwMDE2 , e o lugar onde viven, coas súas condicións fisicoquímicas, coñécese como Espazos (5): JXUwMDNhJXUwMDBiJXUwMDA2JXUwMDFiJXUwMDFiJXUwMDFmJXUwMDFm ,

Habilitar JavaScript

S2. Que tipo de relación representan as imaxes? En que consiste?

  Colmea de abellas | Bandada de gansos | Nai e fillos de oso polar | Coral

### Retroalimentación

S2.

  Colmea de abellas | Estatal ou social. Formada por Individuos de morfoloxía e fisioloxía diferentes que non poden vivir fóra do grupo.
  Bandada de gansos | Gregaria. Agrupacións moi numerosas de individuos que buscan fins diferentes, neste caso xúntanse para emigrar.
  Nai e fillos de oso polar | Familiar matriarcal. Os individuos permanecen unidos por lazos de parentesco coa nai encargada do coidado das crías.
  Coral | Colonial. Formada por organismos unidos tan intimamente que teñen unha verdadeira continuidade física.

S3. Indique o tipo de relación que representan as imaxes e explique en que consiste.

  Peixe rémora que se alimenta dos restos de comida da quenlla | Camaleón que devora un insecto | Paxaro; fai o niño dentro da árbore

  Paxaros que se alimentan dos parasitos do búfalo | Lique (unión íntima de alga e fungo) | Carracha que se alimenta do sangue dun mamífero | Distintas especies de árbores que viven próximas

### Retroalimentación

S3.

  Peixe rémora e quenlla | Comensalismo. Un organismo (peixe rémora) aliméntase dos restos de comida do outro (a quenlla).
  Camaleón e insecto | Depredación. Un organismo chamado depredador ou predador (o camaleón) persegue e captura outro denominado presa (o insecto).
  Paxaro e árbore. | Inquilinismo. Un individuo chamado inquilino (o paxaro) vive sobre outro de distinta especie (a árbore) sen causarlle ningún prexuízo.
  Paxaros e búfalo | Mutualismo. Dous organismos relaciónanse e obteñen os dous beneficio, pero poden tamén vivir por separado. Neste caso o paxaro atopa no búfalo alimento e protección e o búfalo é desparasitado
  Lique (unión íntima de alga e fungo) | Simbiose. Dous organismos, neste caso unha alga e un fungo, asócianse para obteren beneficio mutuo. A alga fai a fotosíntese, produce así materia orgánica da que se nutre o fungo. O fungo proporciónalle á alga protección e humidade. A unión é tan íntima que non poden vivir por separado
  Carracha e mamífero | Parasitismo. É a relación que se establece entre un organismo que sae beneficiado, chamado parasito (neste caso a carracha), e outro sae prexudicado, chamado hóspede (neste caso o mamífero).
  Distintas especies de árbores que viven próximas | Competencia. Organismos parecidos, pero de especies diferentes, que coinciden nas mesmas áreas xeográficas e que compiten por algún recurso, neste caso a auga, luz, ...

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Recoñecemento Non-comercial Compartir igual 3.0

« Anterior | Seguinte »