Os dereitos e deberes dos cidadáns e das cidadás

- Os dereitos e deberes dos cidadáns e das cidadás
- 1 - Introdución e obxectivos
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - 2.1 Os dereitos humanos
    - 2.1.1 A dignidade humana e os dereitos humanos
    - 2.1.2 Unha sufrida existencia
    - 2.1.3 Por que uns poucos usurparon os dereitos dunha maioría
    - 2.1.4 Antecedentes da Declaración Universal dos Dereitos Humanos
    - 2.1.5 Declaración Universal dos Dereitos Humanos
    - 2.1.6 Xeracións de dereitos
    - 2.1.7 Violacións dos dereitos humanos
    - 2.1.8 Documentos e lexislacións internacionais
    - 2.1.9 Supervisión do cumprimento dos dereitos humanos
    - 2.1.10 O estado actual dos dereitos humanos
  - 2.2 A loita das mulleres pola igualdade
    - 2.1.1 A Evolución histórica do papel da muller
    - 2.2.2 Un longo camiño cara á emancipación
    - 2.2.3 O feminismo
    - 2.2.4 O recoñecemento do sufraxio feminino en España
    - 2.2.5 A corresponsabilidade
    - 2.2.6 Violencia contra as mulleres
  - 2.3 Participación cidadá
    - 2.3.1 Cooperación
    - 2.3.2 Asociacionismo
    - 2.3.3 Voluntariado
- 3. Exercicios de autoavaliación
- 4. Solucionarios
  - 4.1 Solucións das actividades propostas
  - 4.2 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 5. Glosario
- 6. Recursos

« Anterior | Seguinte »

# 2.1.5 Declaración Universal dos Dereitos Humanos

Como sabemos por unidades anteriores, a Declaración Universal dos Dereitos Humanos adoptouna a Asemblea Xeral das Nacións Unidas o 10 de decembro de 1948. O seu principal obxectivo era establecer, por medio dunha norma escrita, os dereitos básicos do home e da muller e as liberdades dos que gozan todos os seres humanos. Esta idea resúmese no preámbulo e no primeiro artigo.

1: [Artigo 2] Rosa Parks, quen, en 1955, en Alabama, EE UU, se negou a cederlle o asento a un branco, como prescribía a lei. / 2. [Artigo 10] / 3. [Artigo 26] / 4: [Artigo 5] Malos tratos a un detido nunha comisaría de Barcelona. / 5: [Artigo 19]

  Preámbulo Considerando que a liberdade, a xustiza e a paz no mundo teñen por base o recoñecemento da dignidade intrínseca e dos dereitos iguais e inalienables de todos os membros da familia humana; Considerando que o descoñecemento e o menosprezo dos dereitos humanos orixinaron actos de barbarie aldraxantes para a conciencia da humanidade, e que se proclamou, como a aspiración máis elevada do home, a chegada dun mundo en que os seres humanos, liberados do temor e da miseria, gocen da liberdade de palabra e da liberdade de crenzas... A Asemblea Xeral Proclama A presente DECLARACIÓN UNIVERSAL DOS DEREITOS HUMANOS como ideal común polo que todos os pobos e nacións deben esforzarse, co fin de que tanto os individuos como as institucións, inspirándose constantemente nela, promovan, mediante o ensino e a educación, o respecto a estes dereitos e liberdades, e aseguren, por medidas progresivas de carácter nacional e internacional, o seu recoñecemento e aplicación universais e efectivos, tanto entre os pobos dos Estados Membros como entre os dos territorios colocados baixo a súa xurisdición. Artigo 1. Todos os seres humanos nacen libres e iguais en dignidade e dereitos e, dotados como están de razón e conciencia, deben comportarse fraternalmente uns cos outros. Artigo 2. Toda persoa ten todos os dereitos e liberdades proclamados nesta Declaración, sen distinción ningunha de raza, cor, sexo, idioma, relixión, opinión política nin de calquera outra índole, orixe nacional ou social, posición económica, nacemento ou calquera outra condición. Ademais, non se fará distinción ningunha fundada na condición política, xurídica ou internacional do país ou territorio de cuxa xurisdición dependa unha persoa, tanto se se trata dun país independente, como dun territorio baixo administración fiduciaria, non autónomo ou sometido a calquera outra limitación de soberanía. Artigo 3. Todo individuo ten dereito á vida, á liberdade e á seguridade da súa persoa. Artigo 4. Ninguén estará sometido á escravitude nin á servidume; a escravitude e a trata de escravos están prohibidas en todas as súas formas. Artigo 5. Ninguén será sometido a torturas nin a penas ou tratos crueis, inhumanos ou degradantes. Artigo 6. Todo ser humano ten dereito, en todas partes, ao recoñecemento da súa personalidade xurídica. Artigo 7. Todos son iguais ante a lei e teñen, sen distinción, dereito a igual protección da lei. Todos teñen dereito a igual protección contra toda discriminación que infrinxa esta Declaración e contra toda provocación a tal discriminación. Artigo 8. Toda persoa ten dereito a un recurso efectivo ante os tribunais nacionais competentes, que a ampare contra actos que violen os seus dereitos fundamentais recoñecidos pola constitución ou pola lei. Artigo 9. Ninguén poderá ser arbitrariamente detido, preso nin desterrado. Artigo 10. Toda persoa ten dereito, en condicións de plena igualdade, a ser oída publicamente e con xustiza por un tribunal independente e imparcial, para a determinación dos seus dereitos e obrigacións ou para o exame de calquera acusación contra ela en materia penal. Artigo 11. Toda persoa acusada de delito ten dereito a que se presuma a súa inocencia entanto que non se probe a súa culpabilidade, conforme á lei e en xuízo público no que se lle aseguraren todas as garantías necesarias para a súa defensa. Ninguén será condenado por actos ou omisións que no momento de cometerse non foran delituosos segundo o Dereito nacional ou internacional. Tampouco se imporá pena máis grave que a aplicable no momento da comisión do delito. Artigo 12. Ninguén será obxecto de inxerencias arbitrarias na súa vida privada, a súa familia, o seu domicilio ou a súa correspondencia, nin de ataques á súa honra ou á súa reputación. Toda persoa ten dereito á protección da lei contra tales inxerencias ou ataques. Artigo 13. Toda persoa ten dereito a circular libremente e a elixir a súa residencia no territorio dun Estado. Toda persoa ten dereito a saír de calquera país, mesmo do propio, e a regresar ao seu país. Artigo 14. En caso de persecución, toda persoa ten dereito a buscar asilo, e a gozar del, en calquera país. Este dereito non poderá ser invocado contra unha acción xudicial realmente orixinada por delitos comúns ou por actos opostos aos propósitos e principios das Nacións Unidas. Artigo 15. Toda persoa ten dereito a unha nacionalidade. A ninguén se privará arbitrariamente da súa nacionalidade nin do dereito a cambiar de nacionalidade. Artigo 16. Os homes e as mulleres, a partir da idade núbil, teñen dereito, sen restrición ningunha por motivos de raza, nacionalidade ou relixión, a casar e fundar unha familia, e gozarán de iguais dereitos en canto ao matrimonio, durante o matrimonio e en caso de disolución do matrimonio. Só mediante libre e pleno consentimento dos futuros esposos poderá contraerse o matrimonio. A familia é o elemento natural e fundamental da sociedade e ten dereito á protección da sociedade e do Estado. Artigo 17. Toda persoa ten dereito á propiedade, individual e colectivamente. Ninguén será privado arbitrariamente da súa propiedade. Artigo 18. Toda persoa ten dereito á liberdade de pensamento, de conciencia e de relixión; este dereito inclúe a liberdade de cambiar de relixión ou de crenza, así como a liberdade de manifestar a súa relixión ou a súa crenza, individual e colectivamente, tanto en público como en privado, polo ensino, a práctica, o culto e a observancia. Artigo 19. Todo individuo ten dereito á liberdade de opinión e de expresión; este dereito inclúe o de non ser molestado por mor das súas opinións, o de investigar e recibir informacións e opinións, e o de difundilas, sen limitación de fronteiras, por calquera medio de expresión. Artigo 20. Toda persoa ten dereito á liberdade de reunión e de asociación pacíficas. Ninguén poderá ser obrigado a pertencer a unha asociación. Artigo 21. 1. Toda persoa ten dereito a participar no goberno do seu país, directamente ou por medio de representantes libremente escollidos. Toda persoa ten o dereito de acceso, en condicións de igualdade, ás funcións públicas do seu país. A vontade do pobo é a base da autoridade do poder público; esta vontade expresarase mediante eleccións auténticas que haberán de celebrarse periodicamente, por sufraxio universal e igual e por voto secreto ou outro procedemento equivalente que garanta a liberdade do voto. Artigo 22. Toda persoa, como membro da sociedade, ten dereito á seguridade social, e a obter, mediante o esforzo nacional e a cooperación internacional, tendo en conta da organización e os recursos de cada Estado, a satisfacción dos dereitos económicos, sociais e culturais, indispensables á súa dignidade e ao libre desenvolvemento da súa personalidade. Artigo 23. Toda persoa ten dereito ao traballo, á libre elección do seu traballo, a condicións equitativas e satisfactorias de traballo e á protección contra o desemprego. Toda persoa ten dereito, sen discriminación ningunha, a igual salario por traballo igual. Toda persoa que traballa ten dereito a unha remuneración equitativa e satisfactoria, que lle asegure, así como á súa familia, unha existencia conforme a dignidade humana e que será completada, en caso necesario, por calquera outros medios de protección social. Toda persoa ten dereito a fundar sindicatos e a sindicarse para a defensa dos seus intereses. Artigo 24. Toda persoa ten dereito ao descanso, á disposición de tempo libre, a unha limitación razoable da duración do traballo e a vacacións periódicas pagas. Artigo 25. 1. Toda persoa ten dereito a un nivel de vida adecuado que lle asegure, así como á súa familia, a saúde e o benestar, e en especial a alimentación, o vestido, a vivenda, a asistencia médica e os servizos sociais necesarios; ten así mesmo dereito aos seguros en caso de desemprego, doenza, invalidez, viuvez, vellez ou outros casos de perda dos seus medios de subsistencia por circunstancias independentes da súa vontade. A maternidade e a infancia teñen dereito a coidados e asistencia especiais. Todos os nenos, nacidos de matrimonio ou fóra de matrimonio, teñen dereito a igual protección social. Artigo 26. Toda persoa ten dereito á educación. A educación debe ser gratuíta, polo menos no concernente á instrución elemental e fundamental. A instrución elemental será obrigatoria. A instrución técnica e profesional haberá de ser xeneralizada; o acceso aos estudos superiores será igual para todos, en función dos méritos respectivos. A educación terá por obxecto o pleno desenvolvemento da personalidade humana e o fortalecemento do respecto aos dereitos humanos e ás liberdades fundamentais; favorecerá a comprensión, a tolerancia e a amizade entre todas as nacións e todos os grupos étnicos ou relixiosos, e promoverá o desenvolvemento das actividades das Nacións Unidas para o mantemento da paz. Os pais terán dereito preferente a escoller o tipo de educación que se lles dea aos seus fillos. Artigo 27. Todas as persoas teñen dereito a tomar parte libremente na vida cultural da comunidade, a gozar das artes e a participar no progreso científico e nos beneficios que del resulten. Toda persoa ten dereito á protección dos intereses morais e materiais que lle correspondan por razón das producións científicas, literarias ou artísticas de que sexa autora. Artigo 28. Toda persoa ten dereito a que se estableza unha orde social e internacional no que os dereitos e liberdades proclamados nesta Declaración se fagan plenamente efectivos. Artigo 29. Toda persoa ten deberes respecto da comunidade, posto que só nela pode desenvolver libre e plenamente a súa personalidade. No exercicio dos seus dereitos e no exercicio das súas liberdades, toda persoa estará soamente suxeita ás limitacións establecidas pola lei co único fin de asegurar o recoñecemento e o respecto dos dereitos e liberdades dos demais, e de satisfacer as xustas esixencias da moral, da orde pública e do benestar xeral nunha sociedade democrática. Estes dereitos e liberdades non poderán, en ningún caso, ser exercidos en oposición aos propósitos e principios das Nacións Unidas. Artigo 30. Nada nesta Declaración poderá interpretarse no sentido de que confire dereito algún ao Estado, a un grupo ou a unha persoa, para emprender e desenvolver actividades ou realizar actos tendentes á supresión de calquera dos dereitos e liberdades proclamados nesta Declaración. Declaración Universal Dos Dereitos Humanos

A unión desta declaración e os Pactos Internacionais de Dereitos Humanos forman o que se coñece como Carta Internacional dos Dereitos Humanos.

Quen pode negar que compartimos o mesmo horror á violencia? Quen pode negar que todos buscamos vivir libres do medo, da tortura e da discriminación? Quen pode negar que todos desexamos expresarnos libremente e perseguir os nosos obxectivos de vida? Cando se oíu unha voz libre esixir a fin da liberdade? Onde se oíu a un escravo defender a escravitude? Os principios consagrados na Declaración Universal dos Dereitos Humanos son, en consecuencia, o reflexo das máis altas aspiracións da humanidade, e, á vez, fan referencia e defenden o mellor do ser humano (...). Baséanse e fundaméntanse en valores como a liberdade, a igualdade, a tolerancia, ou a solidariedade; valores que lles dan sentido á nosa vida e ao noso futuro, e que nos alentan a construír ese futuro unidos e de forma máis xusta e compartida.
Kofi Annan, ex secretario xeral da ONU

O feito de gozar de dereitos supón unhas obrigas ou deberes correlativos que temos que cumprir. O principio básico que debe rexer é o respecto aos dereitos dos demais.

Correspóndelle ás sociedades, e por tanto a todos os individuos, a responsabilidade de que os dereitos humanos sexan respectados.

Licenciado baixo a Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike License 3.0

« Anterior | Seguinte »