A época das grandes tensións internacionais (1890 - 1945)

- A época das grandes tensións internacionais (1890 - 1945)
- 1 - Descrición da unidade didáctica
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - 2.1 - Situación internacional entre 1890 e 1945
    - 2.1.1 - O imperialismo
    - 2.1.2 - A Primeira Guerra Mundial (1914-1918)
    - 2.1.3 - A Revolución Rusa
    - 2.1.4 - O período de entre guerras (1919-1939)
    - 2.1.5 - As revolucións científica, tecnolóxica e artística
    - 2.1.6 - A II Guerra Mundial (1939-1945)
  - 2.2 - España no século XX
    - 2.2.1 - O reinado de Afonso XIII (1902-1931)
    - 2.2.2 - A II República e a Guerra Civil (1931-1939)
    - 2.2.3 - O réxime franquista (1939-1975)
  - 2.3 - Galicia desde 1970 ata 1975
    - 2.3.1- A poboación
    - 2.3.2- A sociedade
    - 2.3.3 - A economía
    - 2.3.4 - O nacionalismo ata a fin da Guerra Civil.
- 3. - Exercicios de autoavaliación
- 4. Solucións.
  - 4.1. - Solución as actividades propostas.
  - 4.1 - Solucións autoavaliación
- 5. - Glosario
- 6. - Recursos

« Anterior | Seguinte »

# 2.3.4 - O nacionalismo ata a fin da Guerra Civil.

As Irmandades da Fala creáronse na Coruña en 1916, da man dos irmáns Vilar Ponte, e espalláronse despois por outras cidades e vilas de Galicia; ese mesmo ano comezan a publicar o seu voceiro, A Nosa Terra.

No 1918 as Irmandades definiron o seu ideario político: “Galicia é unha nacionalidade, e ten o dereito fundamental de ser dona absoluta de si mesma”. Este é o punto de partida ideolóxico do nacionalismo galego. En 1922 deron un xiro cara á non intervención en política: defenden a difusión da cultura galega como obxectivo prioritario do nacionalismo.

Nesta nova faceta aparece a Xeración Nós, que achegará os fundamentos teóricos do nacionalismo galego. Dela formaban parte Risco, Otero Pedrayo, Cuevillas e Castelao. En 1920 fundaron a revista Nós que, publicada ata 1936, difundiu a idea da existencia dunha cultura propia de Galicia e dignificou o idioma galego.

En 1931 fundouse en Pontevedra o Partido Galeguista, que recolleu todo o nacionalismo disperso, incluídos Castelao e Otero Pedrayo, que xa eran deputados en Madrid. Nel convivían persoas de dereitas e de esquerdas.

Como a Constitución de 1931 recoñecía as autonomías, este partido e outras institucións redactaron en 1932 o Estatuto de Autonomía de Galicia.

Art. 1º. Galicia organízase como rexión autónoma no Estado español, consonte a Constitución da República e co presente Estatuto. Art. 4º. Serán idiomas oficiais en Galicia o castelán e o galego; pero nas relacións oficiais da Rexión con autoridades doutras Rexións e coas do Estado, usarase sempre o castelán.(…) Os funcionarios que se designen para actuar na Rexión deberán acreditar o coñecemento da lingua galega. Art. 5º. As atribucións recoñecidas a Galicia neste Estatuto serán exercidas: por unha Asemblea lexislativa, polo Presidente da Rexión, e por un órgano de goberno que se denominará Xunta de Galicia; (…) Art. 7º. O Presidente da Rexión asumirá a representación de Galicia para todos os efectos; e a do Estado nas funcións cuxa execución directa lle corresponda a este. Será elixido por votación popular, directa e secreta, para un período de catro anos, e poderá ser reelixido no mesmo xeito para un período igual. Rematado este segundo mandato, non será elixible ata que transcorran catro anos máis. Art. 14. Correspóndelle á Rexión galega: a) A organización e réxime local de Galicia, (…) b) A lexislación civil galega (…) d) O réxime agrario (…) f) O turismo, a conservación de monumentos (…) h) As obras públicas (…) i) O réxime do transporte por estradas, camiños veciñais e vías fluviais, e a condución de enerxía eléctrica, dentro da Rexión. (…) ll) O desenvolvemento das bases mínimas da lexislación sanitaria do Estado. (…) ñ) O réxime xurídico da vivenda..
Estatuto de Autonomía de Galicia (1932)

O 15 de xullo de 1936 Castelao presentouno ante o presidente da República para o seu debate nas Cortes. Pero a Guerra Civil interrompeu as actividades parlamentarias e impediu a súa aprobación.

O golpe de Estado de xullo de 1936 triunfou en Galicia, que axiña quedou no bando rebelde. Isto non impediu unha forte represión contra os afectos á República e ao nacionalismo.

Actividades propostas

S28. Destaque os trazos máis significativos da evolución da poboación galega.

- - Caracterice a sociedade deste período.
  - Que feito mellorou a condición dos labregos?
  - Por que decaeu a importancia dos fidalgos?

- - a) A poboación galega experimentou un forte incremento, avellentouse, foise concentrando nas cidades costeiras das provincias atlánticas e seguiu emigrando.
  - b) Socialmente, os campesiños eran a maioría da poboación; a burguesía era pouco numerosa, debido á escasa industrialización; e o proletariado incrementouse a partir da industrialización de 1960.
  - c) O feito que mellorou as condicións de vida dos campesiños foi a desaparición das rendas forais.
  - d) Coa redención dos foros, os fidalgos, que eran unha clase poderosa que vivía do cobramento de rendas, foron extinguíndose.

S29. Cite os trazos básicos da economía galega. Que sectores industriais destacan?

- - a) Agricultura atrasada e unha a escasa industrialización.
  - b) Sectores industriais: construción naval, fábrica de tabacos, conservas e automóbil.

S30. Cal era o ideario político das Irmandades da Fala?

- - Que cambio se produciu en 1922 na evolución do nacionalismo?
  - Quen achegou os fundamentos teóricos do nacionalismo galego?
  - Quen se encargou da redacción do Estatuto de Autonomía de Galicia?
  - Por que non chegou a aprobarse?

- - a) O ideario político das Irmandades da Fala era: "Galicia é unha nacionalidade, e ten o dereito fundamental de ser dona absoluta de si mesma".
  - b) No 1922 deron un xiro cara á non intervención en política, e defenden a difusión da cultura galega como obxectivo prioritario do nacionalismo.
  - c) Os fundamentos teóricos do nacionalismo galego foron establecidos pola Xeración Nós (Risco, Otero Pedrayo, Cuevillas e Castelao).
  - d) O Estatuto de Autonomía de Galicia foi redactado polo Partido Galeguista e outras institucións en 1932.
  - e) A Guerra Civil impediu a súa aprobación.

Licenciado baixo a Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike License 3.0

« Anterior | Seguinte »