Un século de revolucións

- Un século de revolucións
- 1 - Introdución
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - 2.1 As revolucións políticas (1776-1848)
    - 2.1.1 A guerra de independencia dos EEUU
    - 2.1.2 A Revolución Francesa
    - 2.1.3 Liberalismo e nacionalismo
  - 2.2 España no século XIX: a construción dun réxime liberal
    - 2.2.1 Reinado de Fernando VII: o retorno e o final do absolutismo
    - 2.2.2 A construción dun Estado liberal: o reinado de Isabel II (1833-1868)
    - 2.2.3 Sexenio democrático (1868-1874)
    - 2.2.4 Restauración monárquica (1874-1898)
  - 2.3 Galicia no século XIX
  - 2.4 Resumo de contidos
- 3. Actividades complementarias
- 4. Exercicios de autoavaliación
- 5. Solucionarios
  - 5.1 Solucións das actividades propostas
  - 5.2 Solucións das actividades complementarias
  - 5.3 Solucións ós exercicios de autoavaliación
- 6. Glosario
- 7. Bibliografía e recursos

« Anterior | Seguinte »

# 2.2.3 Sexenio democrático (1868-1874)

En 1868 tivo lugar a Revolución Setembrina ou A Gloriosa, que derrocou a Isabel II. A raíña exiliouse en Francia. Neste levantamento xogaron un papel central algúns militares, como os xenerais Serrano, Prim e Dulce, ou o almirante Topete.

Neste ano inaugúrase o Sexenio Democrático, que representa o primeiro intento na historia de España de implantar un réxime democrático, baseado no sufraxio universal masculino, o recoñecemento de amplos dereitos e a aplicación de reformas sociais para conseguir a igualdade entre os cidadáns (reforma fiscal, extensión do ensino público, etc.). Supuxo unha ruptura co liberalismo moderado que gobernara maioritariamente durante o reinado de Isabel II.

Estableceuse un goberno provisional (unionistas e progresistas), presidido por Serrano. As eleccións tiveron lugar en xaneiro de 1869 e, como resultado, aprobouse a constitución de 1869 que establecía para España a monarquía parlamentaria, o sistema bicameral, a división de poderes, a liberade de ensino e culto, o sufraxio universal masculino, e a abolición da pena de morte e da escravitude.

Aprobada a Constitución e carecéndose de rei, Serrano foi nomeado rexente, e Prim, xefe do Goberno. Os seus primeiros obxectivos foron buscar un rei, solucionar a cuestión da insurrección de Cuba e arranxar os problemas de orde pública.

Intentouse implantar unha monarquía constitucional e democrática, para o que elixiron como rei a Amadeo de Saboia, fillo do rei de Italia, católico e de tradición liberal. Mais este réxime fracasou debido ao escaso apoio político e popular que recibiu.

A Primeira República Española (1873-1874)

Tras a renuncia ao trono do monarca, as Cortes proclamaron a Primeira República española. Provocou un gran entusiasmo nas clases populares das grandes cidades, e entre os seus obxectivos estaba afondar nas reformas democráticas e sociais iniciadas en 1868. Mais a República naceu con moitos problemas, que foron a causa da súa caída: a división interna dos republicanos (unionistas e federalistas), a guerra carlista, a guerra de Cuba, o cantonalismo, a falta de auténticos republicanos entre as clases políticas e a falta de apoio popular.

No seu curto ano de vida, coñeceu catro presidentes: Estanislao Figueras, Francisco Pi i Margall, Nicolás Salmerón e Emilio Castelar.

Os militares reconduciron o país cara á restauración monárquica. O golpe de estado do xeneral Manuel Pavía puxo punto final á república.

Actividades propostas

S20. Lea e analice no seguinte texto as principais reivindicacións das Xuntas Revolucionarias de 1868. Logo conteste ás cuestións.

    A consagración do sufraxio universal e libre (...) A liberdade absoluta de Imprenta (...) A consagración práctica e inmediata de todas as demais liberdades, a de ensino, a de cultos, a de tráfico e mais a de industria, etc. A abolición da pena de morte (...) A seguridade individual eficazmente garantida, así como a absoluta inviolabilidade do domicilio e da correspondencia. A abolición da constitución bastarda que nos viña rexendo (...) Igualdade na repartición das cargas públicas (...) Cortes constituíntes por sufraxio universal directo, para que decreten unha constitución en harmonía coas necesidades da época. Viva a liberdade! Abaixo a dinastía! Viva a soberanía nacional!
    Proclama das Xuntas Revolucionarias, 1868

  - Tipo de sufraxio que reivindican.

  - Modelo de goberno.

  - Que goberno e monarquía se pretende substituír?

  - Que constitución pretenden substituír? Por que a denominan bastarda?

  - Que dereitos e liberdades defende?

Tipo de sufraxio que reivindican. | Universal e libre.
Modelo de goberno. | Democracia. Monarquía constitucional.
Goberno e monarquía. | Monarquía de Isabel II, co sistema de quendas de partidos e falta de participación social na elección dos seus representantes.
Constitución para substituír? Denominación: “bastarda”? | A constitución de 1852, pois a do 1856 era a mesma cunha acta máis. Aínda que na súa redacción se buscou aparentemente unha constitución liberal, na realidade o seu obxectivo era volver ao sistema absolutista.
Dereitos e liberdades que defende | Liberdade de prensa, ensino, culto, industria, tráfico, seguridade, etc.

S21. Observe a seguinte imaxe e intente identificar os períodos do Sexenio Democrático: acontecementos cos que comeza e remata, sistemas de goberno, principais dirixentes, batallas, principais cambios, etc.

De esquerda a dereita: a Gloriosa (setembro 1968, batalla Alcolea, implantación da peseta como moeda. Enriba, os militares e o lema do pronunciamento. A figura á dereita de Alcolea: chegada de Prim dende o exilio para constituír a Xunta revolucionaria. Seguinte figura á dereita: Amadeo de Saboia e os seus valedores. A figura xeométrica branca reflicte a I República, cos seus presidentes e as características dos seus gobernos reflectidas nas palabras que hai debaixo: Figueras (cun industrial suxeito á súa perna); Pi i Margall (federalista. Pirotecnia); Salmerón (filosófica); Castelar (Polo fino. Unionista). A caída da República é en picado; o xeneral Pavía dá un golpe de estado, disolve as Cortes (por iso saen pequenas figuras polo frontón do edificio – “Enero 1874”) e favorece a entrada dun goberno de centro-esquerda. Asoma pola dereita Afonso XIII, tras o pronunciamento de Martínez Campos, que permite a restauración borbónica.

Licenciado baixo a Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike License 3.0

« Anterior | Seguinte »