Transformación económicas e sociais no século XIX

- Transformacións económicas e sociais no século XIX
- 1 - Introdución
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - 2.1 Que foi a Revolución Industrial?
    - 2.1.1 Antecedentes
    - 2.1.2 Características da Revolución Industrial. Orixe e factores que a explican
    - 2.1.3 Consecuencias da Revolución Industrial
  - 2.2 Cambios económicos e sociais
    - 2.2.1 A revolución demográfica
    - 2.2.2 Aumento da produción agrícola
    - 2.2.3 Os cambios sociais
  - 2.3 A revoluxión dos transportes
    - 2.3.1 O transporte marítimo
    - 2.3.2 O transporte terrestre
    - 2.3.3 Consecuencias da revolución dos transportes
  - 2.4 A industria moderna
    - 2.4.1 Fases da Revolución Industrial
    - 2.4.2 As novas fontes de enerxía
    - 2.4.3 Os novos sectrores industriais
    - 2.4.4 Os novos modelos económicos e sociais
    - 2.4.5 A sociedade burguesa e a resposta obreira
  - 2.5 A Revolución Industrial en España
    - 2.5.1 A agricultura
    - 2.5.2 Características rexionais e principais industrias
    - 2.5.3 O caso galego
- 3. Resumo de contidos
- 4. Actividades complementarias
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas
  - 6.2 Solucións das actividades complementarias
- 7. Glosario
- 8. Bibliografía e recursos

« Anterior | Seguinte »

# 2.1.1 Antecedentes

O Antigo Réxime é considerado un período de transición entre o feudalismo medieval e o capitalismo moderno. Durante ese período a agricultura era a principal actividade económica, da que dependía a escasa actividade artesanal. As actividades económicas apenas estaban mecanizadas e a división do traballo estaba pouco desenvolvida. Entre as actividades artesanais podían distinguirse varios tipos::

- Industria artesanal nas cidades: actividades gremiais nas que aínda non funcionaban as ideas de beneficio e competencia.
- Industria doméstica rural (relacionada coa agricultura): o comerciante entregaba aos labregos a materia prima, que estes elaboraban nas súas casas e cobraban en función do número de pezas realizadas. As máis importantes eran as téxtiles.
- Manufacturas reais (Reais Fábricas): por primeira vez os obreiros xúntanse en edificios específicos para fabricar produtos elaborados, organizándose nun sistema semellante ao das fábricas, mais con escasas máquinas e cunha produción non dirixida ao mercado senón a abastecer os pazos reais e da alta nobreza (espellos, tapices, lámpadas, mobles, louza...). Son pouco rendibles e supoñen unha carga para o Estado.

A esta escasa industria engadíase un case inexistente mercado nacional, que soportaba grandes atrancos, como os seguintes:

- Existencia de alfándegas interiores: entre rexións ou territorios do mesmo país.
- Escaso ou nulo poder adquisitivo da maior parte da poboación.
- Poucos e lentos transportes terrestres para o movemento das mercadorías e das persoas.

## Actividades propostas

S1. En 1775, prohibiuse en España a importación de artigos de ferro para favorecer as ferrarías do País Vasco e de Navarra. Un exemplo desta política foi a creación da Real Fábrica de Orbaiceta. Lea e analice o seguinte documento:

“...determinouse construíla, segundo o informe “nun lugar baixo, con auga abondo que lle faciliten dúas canles, unha para transportar a leña e o outra para o movemento das máquinas... está poboado de montes para o abasto de carbóns e subsistencia dun forno permanente... e ademais, os termos de Valcarnos e San Xoán de Pé de Porto posúen minerais de moi boa calidade... sendo o seu territorio rico en pedra, cal, area, terras aptas para facer moldes”. A fábrica planificouse como unha sucesión de edificios dispostos en forma de aliñamentos paralelos, nos que se teñen en conta non só o sector de produción, é dicir, a fábrica, senón tamén a residencia e os servizos de aprovisionamento, de defensa e espirituais. Tratábase, en realidade, dun alto forno duns sete metros de alto. A súa forma era bitroncocónica e funcionaba con carbón vexetal; ao ser máis alto e ter un sistema de aire insuflado por dous potentes foles, a súa temperatura era moi superior e provocaba a fusión do mineral transformándoo en líquido. Isto é o que chamamos ferro “coado” ou fundido. A enerxía que movía os foles proviña dunha roda que facía xirar a auga dunha canle.” Proxecto Didáctico Quirón. Ediciones de la Torre. Grupo 13-16. Fotos MR

- - Coa axuda dun dicionario ou internet, defina os termos marcados en negra: minerais, alto forno, carbón vexetal e ferro coado ou fundido.
  - Que características ten o lugar elixido para situar a Real Fábrica de Orbaiceta.
  - Describa as tres imaxes que ilustran o documento.

S1.

Mineral | Materia natural da codia terrestre da que se pode extraer algún elemento, normalmente un metal, en cantidade suficiente para o seu aproveitamento.
Alto forno | Instalación industrial onde se transforma ou traballa o mineral de ferro en arrabio.
Carbón vexetal | Material combustible (sólido, fráxil e poroso) obtido do quecemento da madeira ou doutros residuos vexetais.
Ferro colado ou fundido | Metal ao que se da unha determinada forma verténdoo, fundido, nun molde e deixándoo arrefriar.

Nun lugar próximo a un río ou abundante auga, rodeado de bosques para leña e próximo a enclaves con minas ou xacementos de minerais.

Lámina 1: Edificios de vivendas, igrexa e dependencias da fábrica. Lámina 2: Unha das canalizacións da auga da Real Fábrica. Lámina 3: Un dos fornos conservados en Orbaiceta.

Licenciado baixo a Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike License 3.0

« Anterior | Seguinte »