Transformación económicas e sociais no século XIX

- Transformacións económicas e sociais no século XIX
- 1 - Introdución
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - 2.1 Que foi a Revolución Industrial?
    - 2.1.1 Antecedentes
    - 2.1.2 Características da Revolución Industrial. Orixe e factores que a explican
    - 2.1.3 Consecuencias da Revolución Industrial
  - 2.2 Cambios económicos e sociais
    - 2.2.1 A revolución demográfica
    - 2.2.2 Aumento da produción agrícola
    - 2.2.3 Os cambios sociais
  - 2.3 A revoluxión dos transportes
    - 2.3.1 O transporte marítimo
    - 2.3.2 O transporte terrestre
    - 2.3.3 Consecuencias da revolución dos transportes
  - 2.4 A industria moderna
    - 2.4.1 Fases da Revolución Industrial
    - 2.4.2 As novas fontes de enerxía
    - 2.4.3 Os novos sectrores industriais
    - 2.4.4 Os novos modelos económicos e sociais
    - 2.4.5 A sociedade burguesa e a resposta obreira
  - 2.5 A Revolución Industrial en España
    - 2.5.1 A agricultura
    - 2.5.2 Características rexionais e principais industrias
    - 2.5.3 O caso galego
- 3. Resumo de contidos
- 4. Actividades complementarias
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas
  - 6.2 Solucións das actividades complementarias
- 7. Glosario
- 8. Bibliografía e recursos

« Anterior | Seguinte »

# 2.5.3 O caso galego

O aumento da poboación en Galicia non derivou nun proceso de industrialización, ao quedar illada das redes ferroviarias peninsulares. Por iso, a mediados do século XIX, produciuse unha emigración masiva cara a América que continuará durante o século XX. O noso país vivirá casos puntuais de industrialización, en moitos casos vinculados ás cidades de Vigo, A Coruña e Ferrol. Cómpre destacar a industria conserveira, herdeira da tradicional industria pesqueira, impulsada por capital e empresariado foráneo. O pulo da actividade conserveira impulsou outros sectores, sempre en relación co mar, como o da construción de barcos, a comercialización da produción e, en xeral, as actividades portuarias.

Na segunda metade do XIX esmoreceu progresivamente a fidalguía, grupo social dominante durante o Antigo Réxime. Houbo un crecemento progresivo da burguesía e dos obreiros asalariados, mais a principios do s. XX aínda máis da metade da poboación do noso país eran campesiños que vivían no rural dedicados ás tradicionais tarefas agrícolas.

Actividades propostas

S25. A novelista Emilia Pardo Bazán situou a súa novela A tribuna na Coruña de 1868. Boa parte da acción transcorre na fábrica de tabacos desa cidade. Para observar o ambiente conviviu coas traballadoras semanas enteiras. Aquí ten un fragmento en que describe a actividade na sala de picado das follas de tabaco.

“Dentro dunha habitación caleada, pero ennegrecida xa por todas partes, onde a penas se filtraba a luz a través dos vidros sucios da alta ventá, viron as dúas rapazas ata vinte homes vestidos con cirolas de lenzo moi arremangados e camisa de estoupa moi aberta, brincando sen cesar. O tabaco rodeábaos; algúns estaban metidos nel ata media perna; a todos voáballes polos ombros, pescozo e mans, e na atmosfera flotaban remuíños del. Os traballadores estribaban na punta dos pés, e o que se movía brincando era o resto do corpo, grazas ao repetido e automático esforzo dos músculos; o punto de apoio permanecía fixo. Cada dous homes tiñan diante deles unha mesa ou taboleiro, e mentres un, brincando con rapidez, subía e baixaba a coitela picando na folla, o outro, cos brazos soterrados no tabaco, revolvíao para que o xa picado fora esvarando e ficara na mesa só o enteiro, operación que precisaba gran axilidade e tino, porque era doado que, ao caer a coitela, segase os dedos da man que atopara ao seu alcance. Como se traballaba a traballo feito, os picadores non se daban punto de repouso: corría a suor de tódolos poros do seu miserable corpo, e a lixeireza do traxe e a violencia das actitudes deixaban clara a delgadeza dos seus membros, o afondamento do bafexante esterno, a pobreza das delgadas canelas, a cor de terra das consumidas carnes. Dende a porta, o primeiro golpe de vista era singular: aqueles homes, medio espidos, da cor do tabaco e rebotando como pelotas, semellaban indios cumprindo algunha cerimonia ou rito dos seus estraños cultos. A Amparo non se lle ocorreu este símil, pero berrou”. [...]
Emilia Pardo Bazán. A tribuna

A fábrica de tabacos da Coruña a comezos do século XX

- Comente o contido do texto anterior: personaxes que interveñen, feitos que se narran, condicións de traballo desas persoas, etc.
- Procure información en internet e nos libros dispoñibles: era a fábrica de tabacos da Coruña unha manufactura

S25.

Describe o interior da fábrica (pésimas condicións), os distintos traballos dos operarios da fábrica, como os homes preparaban a folla do tabaco para logo poder ser leado. Edificio situado na rúa Concepción Arenal, fronte á praza da Palloza, construído no século XVIII para o Servizo de Correos Marítimos das Colonias. É un proxecto do arquitecto Antonio de Mesa e Álvarez. No 1802 pasou a formar parte da Fábrica Nacional de Tabacos e máis tarde Tabacalera. Dende o 2002 o edificio xa non produce tabaco. Era unha das 11 fábricas de manufacturas do tabaco en España e a súa man de obra era exclusivamente feminina, por ser máis económica (4000 cigarreiras no ano 1886) e a súa produción estaba especializada en cigarros.

Licenciado baixo a Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike License 3.0

« Anterior | Seguinte »