2.5.3 Outros textos de autores galegos do século XX

 

OS SEÑORES DA TERRA

Tripou o cabalo pola canella, e chégou unha rara figura de home fracote, escanabouzado, xordo de comenencia e pitarroso de ollos [...] O recaudador. Pola porta da Pedreira metíase todo o mundo: as arroiadas, os cás famentos, os labregos, os pedichós. Unha noite tamén entróu o lobo e metéuse na corte das ovellas. A fidalga recibiu ó home cunha curtesía de quen teima cobrir a vergonza íntema. Ben se decataba il da falta de cartos. Naquil tempo, a idea de Estado comezaba a facer forza na aldea. Astra entón gobernaban potenzas antergas, visibres, presentes. O poder estaba representado por monxes e cregos, por fidalgos cobradores e comedores, mais ó tempo cheos de confianza cos paisanos. Moito tardóu a idea abstracta do Estado en se sentir nos eidos. Daquela entraba no pazo o Estado na persoa dun novo tipo, nin labrego nin señor. Co tempo, os recadadores fixéronse señoritos.

Ramón Otero Pedrayo: Os camiños da vida (1928)

 

 

«Ti dis Galicia é ben pequena. Eu dígoche: Galicia é un mundo. Cada terra é coma se fose un mundo enteiro. Poderala andar en pouco tempo do norte para o sur, do leste para u oeste noutro tanto; poderala andar outra vez, mais non a has dar andado. E de cada vez que a andes, has atopar cousas novas e outras has botar de menos. Pode ela ser pequena en extensión; en fondura, en entidade, é tan grande como queiras, e desde logo, moito meirande de como ti a ves […]. Do grandor do teu espírito depende todo: canto máis pequeno sexa, máis terra precisará. Se o teu pensar é fondo, a túa terra, para ti, non terá cabo, nela estará o mundo todo con todos os seus climas. Se o teu pensar se detén na codia das cousas non digas tampouco Galicia é ben pequena. Es ti, que endexamais poderás concibir nada grande.»

Vicente Risco: Leria (ensaio)

 

 

O ESCUDO

O escudo de Galiza

leva na parte central

un cáliz que simboliza

a lenda do San Grial.

E arredor do cáliz, sete

cruciñas en procesión.

¡As sete vellas provincias

que tiña a nosa nación!

O cáliz garda o misterio

do vello credo druída:

"SE NON TEMOS LIBERDADE,

¿DE QUE VALE A NOSA VIDA?"

As sete cruces, estrelas

do Setestrelo a alumar

todas as roitas da terra

e os camiños do mar.

O noso escudo galego

di dun pasado lonxán,

¡ouh Galiza nación celta,

filla do pai Breogán...!

 

¡Amor, eterna inquedade,

pon nos meus beizos doídos

o cáliz da Saudade!



¡Dáme a divina tristeza

da nave que vai sen rumbo

sobre do mar da incerteza!



¡Dáme o segredo choído

de ser roseira sen rosas

e cantiga sen sonido!



¡Dáme o doce desespero

de non saber se me quere

morréndome do que a quero



Dáme a sagra vaguidade

de ir tecendo a miña vida

con soños de eternidade!

Manuel María: As rúas do vento ceibe

R. Cabanillas: A rosa de cen follas (1927)

 

 

España, sangue e area:

trinta millós de farrapos

atados a unha cadea.

Todos levan sobre a faz

un carimbo de tristura:

vintecinco anos de paz.

Paz de cuartel, paz de preso,

paz de pobo asoballado,

paz de pau e tente teso.

Paz do conde de Fenosa,

gran cabaleiro da industria

que asulaga a terra nosa.

Paz de osario e cimenterio,

paz de chaira inhabitada,

paz de oprobio e cautiverio.

Paz de mazmorra e censura,

paz de mansos periodistas

lambecús da dictadura.

Paz de roubo financiado,

paz de pulpo monopolio,

paz de fusil apuntado.

Paz de bispo troglodita,

solideo insolidario,

don Oppas hermafrodita.

Celso Emilio Ferreiro: “Vintecinco anos de paz"”

 

 

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License