2.7 Clases de palabras: os adverbios, as preposicións e as conxuncións (aspectos teóricos

En anteriores unidades vimos que existen clases de palabras coas que podemos referirnos ou sinalar persoas ou cousas sen nomealas directamente. Son as expresións deícticas. Estudamos así os pronomes persoais e os demostrativos.

Existen outras expresións deícticas que nos serven para sinalar circunstancias de lugar ou tempo. Se estou a falar cun coñecido e lle digo "vémonos alí", o meu interlocutor ten que saber previamente a que lugar me refiro; doutro modo non entendería o significado da palabra "alí". Igualmente, se lle digo "prefiro que nos vexamos antes", non me entenderá se non sabe a que momento ou hora nos estabamos a referir. "Alí" é unha expresión deíctica de lugar e "antes", de tempo.

Os adverbios

As palabras que expresan a deíxe temporal son adverbios. Os adverbios son palabras invariables; isto quere dicir que non teñen xénero, número nin persoa. Serven para modificar un verbo, un adxectivo ou outro adverbio. Exemplos: Verémonos mañá, É pouco traballadora Pilar conduce moi ben..

Cando un grupo de palabras realizan a mesma función que un adverbio chámanse locucións adverbiais: pouco a pouco, de cando en vez, etc.

Os adverbios clasifícanse segundo a circunstancia que expresan; hainos de tempo, lugar, cantidade, modo, afirmación, negación e dúbida.

• Tempo. Os adverbios de tempo son os que utilizamos para expresar circunstancias de tempo. Algúns deles son: a cada pouco, a destempo, a diario, a miúdo a tempo, acotío, agora, aínda, antes, antes de, antonte, ao outro día, ao pouco, aos poucos, arestora, arreo, ás veces, axiña, daquela, decontado, deseguida, deseguido, decote, decotío, entón, entrementres, hogano, hoxe...

• Modo. Existe unha forma moi común de formar adverbios de modo a partir dos adxectivos. Engádese o sufixo -mente aos adxectivos na súa forma feminina. Fíxese que estes adverbios son palabras graves rematadas en vogal e polo tanto non levan til. Exemplos: de fácil, facilmente; de difícil, dificilmente; de soa, soamente...

• Lugar. As palabras que expresan circunstancias espaciais son adverbios de lugar. Algúns deles son: á beira, a carón, abaixo, acá, acó, acolá, adiante, aí, alá, algures, alí, aló, ao lado, ao redor, arredor, arriba, atrás, cerca, debaixo, dentro, derredor, derriba, detrás, diante, embaixo, en fronte, fóra, lonxe, ningures...

As preposicións

As preposicións son un grupo de palabras invariables que teñen como función servir de enlace entre outras palabras. Son preposicións: a, agás, ante, baixo, cabe, canda, con, conforme, consonte, contra, de, deica, dende, en, entre, malia, mediante, menos, para, perante, por, segundo, sen, senón, sobre, tras...

Algunhas preposicións poden contraerse cos artigos determinados, cos indeterminados e cos demostrativos: a (ao, á, aos, ás), de (do, da, ... dun, dunha,... deste, dese, daquel...), en (no, na, ... neste, nese, naquel...), por (polo, pola, polos, polas).

As conxuncións

As conxuncións son un grupo de palabras invariables que permiten relacionar entre si palabras ou oracións. Serven para unir dúas ou máis oracións, para establecer relacións de contraposición, de explicación, etc.Tamén poden expresar relacións de causa, condición, comparación, etc.

Cando redactamos textos, moitos dos conectadores que utilizamos son conxuncións. A continuación ten, a título informativo, un cadro coas conxuncións máis importantes:

Conxuncións	Coordinantes	Copulativas	e, nin, que
		Disxuntivas	ou
		Adversativas	mais, pero, aínda que
		Distributivas	ou...ou, ben...ben, xa...xa, ora...ora
		Explicativas	ou sexa, é dicir, isto é, é máis
	Subordinantes	Causais	pois, logo entón, así que, así pois, polo tanto, xa que logo, por conseguinte
		Comparativas	como, coma, tan...como /coma, tanto /-a /-os /-as...como ou coma, igual... que/ca, máis/menos... que /ca /do que.
		Concesivas	malia, (a)inda que, mesmo que, pese a que, a pesar de que, por pouco que, por máis que, por moito que...
		Condicionais	se, en caso de que, sempre que, a pouco que, a non ser que, salvo que/se, senón que, agás que...
		Consecutivas	conque, logo, así que, de sorte que, de tal xeito que, de tal maneira que, de tal sorte que, polo tanto, xa que logo.
		Finais	para que, a que, a fin de (que)...

Para realizar máis exercicios pode acudir a:

http://www.ogalego.eu/exercicios_de_lingua/morfoloxiaexercicios.html