A descrición

- A descrición
- 1 - Introdución
- 2 - Secuencia de contidos e actividades en lingua galega
  - □ Comunicación oral
    - 2.1 Good night, mon ami
  - □ Comunicación escrita
    - 2.2 A cohesión (aspectos teóricos)
    - 2.3 A pascua de Kamil Moravék
    - 2.4 Presentación de textos escritos en soporte impreso e dixital (aspectos teóricos)
  - □ Coñecemento da lingua
    - 2.5 Normas ortográficas: uso do h
    - 2.6 A formación de palabras. Composición e derivación (aspectos teóricos)
    - 2.7 No lugar equivocado no momento xusto
    - 2.8 Funcionamento sintáctico do verbo. Suxeito e complementos (aspectos teóricos)
    - 2.9 Amor dos quince anos, Marilyn
  - □ Lingua e sociedade
    - 2.10 Cine e literatura
  - □ Educación literaria
    - 2.11 A descrición. Os textos descritivos (aspectos teóricos)
    - 2.12 O río Tins
    - 2.13 Elementos fundamentais do relato literario (aspectos teóricos)
    - 2.14 A serea grega
- 3. Contenidos y actividades en lengua castellana
  - □ Comunicación oral
    - 3.1 A libro abierto
  - □ Comunicación escrita
    - 3.2 El hereje
  - □ Conocimiento de la lengua
    - 3.3 Normas ortográficas: uso de h (aspectos teóricos)
    - 3.4 La formación de palabras en castellano (aspectos teóricos)
    - 3.5 La salud a una llamada
    - 3.6 Funcionamiento sintáctico del verbo en castellano. Sujeto y complementos (aspectos teóricos)
  - □ Lengua y sociedad
    - 3.7 Cine y literatura: La lengua de las mariposas
  - □ Educación literaria
    - 3.8 La descripción
    - 3.9 La nave blanca
  - 3.10 Elementos fundamentales del relato literario (aspectos teóricos)
- 4. Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6. Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades en lingua galega
  - 6.2 Soluciones a las actividades en lengua castellana
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7. Bibliografía e recursos

« Anterior | Siguiente »

# 2.12 O río Tins

  Este río é o máis importante do concello, non tanto pola súa lonxitude, igual que o Donas, nin polo seu caudal, o maior de todos os que percorren Outes, senón por ser o que articula o seu territorio. O río, que nace en termos de Mazaricos, onde lle chaman Río de Santabaia, xa baixa ben cargado de auga polas barranqueiras de Chacín antes de recibir a importante achega acuífera do Río Denosiño, que é o que forma a espectacular fervenza de Santa Leocadia. (…) Pero ademais arrastra grande cantidade de arxilas, areas, gravas e cantos que vai arrincando das lousas, os xistos, os gneis, as areíscas e cuarcitas que conforman a lingua de rochas metamórficas que penetra desde as terras de Santa Comba ata o inicio do val do río, polo que este se foi abrindo máis facilmente camiño a través delas que entre as rochas graníticas, máis duras, que predominan na costa galega. (…) Transita, por este fértil val, o Río Tins, cambiando segundo as estacións: No verán, refulxe a súa superficie espellando os raios de sol que penetran intermitentemente polas innúmeras aberturas que o manto perenne de follas apertadas deixa na bóveda arbórea que cobre o seu palpitante curso e escintilan como alfinetes dourados os reflexos de luz no fondo das sombrizas devesas. No outono interpretan unha sinfonía acuática as pingas da chuvia repenicando sobre o cristal da auga, tamborilando nos seixos e arrancando acordes vibrantes ao premer as altas herbas, ao tempo que o vento asubía entre as copas. No longo inverno faise un silencio trémulo arredor do río para que no aire só resoe o brado paralizante da irrefreable corrente que, cal besta xurdida dos infindos caborcos de Chacín, pasa ruxindo entre as casas da Serra (…). Na primavera, a sinfonía musical do outono convértese en puro espectáculo de luz, cor e son: locen como nunca os verdes prados, sementados de centos de vermellos amorodos, zoan as redivivas abellas entre as brancas inflorescencias dos sabugueiros, as margaridas, os pampillos amarelos, as púrpuras campaíñas e as violetas, cruzan escintilando, dun tremo a outro, os polícromos cabalos do demo (…).
  Mariño, Xoán X., O Río Tíns, en Terra de Outes, Revista da A.C.C., nº3, xullo 2008

##

Actividades propostas

S17- Lea o texto (O río Tins) e responda ás cuestións:

- Coa axuda do dicionario busque o significado das palabras do texto que están en negra: arxilas, xistos, escintilan, alfinetes, repenicando, seixos, brado, amorodos, polícromos.
- Que obxecto ou ser se describe neste texto?
- Que tempos verbais predominan no texto (presente, pretérito...)?
- Que clase de palabras son as máis utilizadas (substantivos, adxectivos, adverbios...)? Por que?

- Significados:

- Arxilas. Tipo de rocha branda formada por sedimentación, de diversas cores e texturas segundo as variedades, que se desfai con facilidade e que, mesturada con auga, forma unha pasta que endurece ao cocela.

- Xistos. Rocha de orixe metamórfica que se presenta en forma de láminas paralelas que se separan facilmente coma follas.

- Escintilan. Que brillan, resplandecen ou despiden raios de luz .

- Alfinetes. Peza de metal, de forma, tamaño e grosor similares aos da agulla, acabada en punta nun dos extremos e nunha cabeza no outro.

- Repenicando. Tanxer unha campá, en especial rápida e repetidamente e en sinal de alegría e, por extensión, calquera instrumento de percusión.

- Seixos. Pedra dura de pequeno tamaño, que a erosión tornou lisa e arredondada.

- Brado. Voz dos animais coma o boi, a vaca, etc.

- Amorodos. Froito da amorodeira.

- Polícromos. De varias cores.

- Descríbese o río Tins.

- Predomina o presente de indicativo.

- Utilízanse máis os substantivos pertencentes ao mesmo campo semántico (sedimentos, árbores que rodean o río, etc.) e adxectivos, pois estamos diante dun texto descritivo.

##

S18. Lea este texto tomado da obra Os dous de sempre, de Castelao.

  A tía Adega vive nunha casa pequerrecha, sempre ben encaleada, cunha balconeta de madeira entre dúas fiestras xemelas e unha porta de dúas follas. A casa ten fisionomía de moneco, con ollos, nariz e boca, e logo un caparuchete de tellas na cabeza. Cando a tía Adega cerra unha fiestra, a casa chisca un ollo.
  Rodríguez Castelão, Alfonso, Os dous de sempre

- Escriba coas súas palabras e sen copiar o texto como era a casa da tía Adega.

- Con que compara o autor a casa?

- Por que di que a casa chisca un ollo?

- Resposta libre.

- Compáraa cun boneco.

- Dío porque as ventás son como os ollos da casa. Cando se pecha unha, parece que chisca un ollo.

##

S19- Neste texto, o gran escritor francés Honoré de Balzac describe o pai da protagonista da súa obra Eugène Grandet. Léao e responda ás cuestións.

  No físico, Grandet era home de cinco pés, repoludo, cadrado, cunhas pernas de doce polgadas de circunferencia, grandes rótulas e anchas costas; a súa cara era redonda, curtida e marcada pola varíola; a súa barba era recta, os seus labios non ofrecían ningunha sinuosidade e os seus dentes eran brancos; os seus ollos tiñan a expresión tranquila e devoradora que o pobo atribúe ao basilisco; a súa fronte, chea de engurras transversais, non carecía de significativas protuberancias; e os seus cabelos, louros e brancos... O nariz, gordo pola punta, sostiña un vulto listado que, segundo dicía o vulgo, e non sen razón, estaba cheo de malicia. Esta cara anunciaba esa astucia perigosa, esa fría probidade e ese egoísmo do home afeito a concentrar os seus sentimentos no único ser que lle foi sempre querido, a súa filla Eugène, a súa única herdeira. Por outra parte, a actitude, os modais, o paso, todo nel confirmaba esa crenza en si que dá o costume de comprobar que un sae sempre airoso das súas empresas; así, pois, aínda que o señor Grandet era, en aparencia, home de costumes sinxelos e efeminados, tiña un carácter de ferro.
  Honore de Balzac, Eugène Grandet

- A quen se describe neste texto? Describa só características físicas ou tamén trazos morais del?

- Describe o señor Grandet. Características físicas (grande, de cara redonda, etc.) e morais (cheo de malicia, astuto, egoísmo, etc.).

##

S20- Redacte á man ou mediante un procesador de textos un texto de carácter descritivo sobre unha persoa do seu ámbito que coñeza ben. Descríbaa física e psicoloxicamente. Primeiro, debería dar unha impresión xeral e logo pasar aos detalles. Máximo, quince liñas. Pode axudarse destas indicacións:

- - Contorno da face: ancho, estreito, ovalado...
  - Ollos: cor, tamaño, forma (avultados, estirados...)
  - Boca: curvatura, beizos (grosos, sensuais, finos...)
  - Nariz: tamaño, forma (recto, chato, aquilino...)
  - Orellas: posición, tamaño, forma...
  - Fronte: ampla, despexada, estreita...
  - Aspecto xeral: altura, robustez, peso...

- Resposta libre

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License