Textos narrativos

- Textos narrativos
- 1 - Introdución
  - 1.1 Descrición da unidade didáctica
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - Comunicación oral
    - 2.1 Un conto tradicional galego
  - Educación literaria
    - 2.2 Textos narrativos (aspectos teóricos)
    - 2.3 O oso e o raposo
    - 2.4 Un conto galego literario ou culto: Sobre a morte de Bieito
  - Comunicación escrita
    - 2.5 A carta persoal (aspectos teóricos)
  - Coñecemento da lingua
    - 2.6 Normas ortográficas: o uso do x (aspectos teóri-cos)
    - 2.7 Clases de palabras: o verbo (aspectos teóricos)
    - 2.8 Os tempos verbais (aspectos teóricos)
    - 2.9 Conectadores textuais e mecanismos de referencia interna II (aspectos teóricos)
      - 2.9.1 Conectadores textuais
      - 2.9.2 Mecanismos de referencia interna
    - 2.10 A lingua galega
  - Lingua e sociedade
    - 2.11 Internet, a radio e a televisión (aspectos teóricos)
    - 2.12 Cazador de palabras
    - 2.13 Galicia por diante
- 3 - Secuencia de contenidos y activida-des en lengua castellana
  - Comunicación oral
    - 3.1 Entrevista a Arturo Pérez-Reverte
  - Educación literaria
    - 3.2 Textos narrativos (aspectos teóricos)
    - 3.3 Jorge el valeroso
    - 3.4 Memorias
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.5 Normas ortográficas (aspectos teóricos)
    - 3.6 Clases de palabras: el verbo en castellano (aspec-tos teóricos)
    - 3.7 Conectores de orden, explicativos y de contraste en lengua castellana (aspectos teóricos)
    - 3.8 Tipos de relajación
    - 3.9 Mecanismos de referencia interna en castellano: hiperónimos (aspectos teóricos)
  - Comunicación escrita
    - 3.10 Los elementos de la narración (aspectos teóricos)
- 4 - Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6 - Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas en lingua ga-lega
  - 6.2 Soluciones de las actividades propuestas en len-gua castellana
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7 - Anexos
  - 7.1 Anexo I: Paradigmas verbais en galego
  - 7.2 Anexo II: Paradigmas verbales en castellano
- 8 - Bibliografía

« Anterior | Siguiente »

# 2.7 Clases de palabras: o verbo (aspectos teóricos)

2.7 Clases de palabras: o verbo (aspectos teóricos)

O verbo é unha palabra variable que pode expresar nocións de número, persoa, tempo e modo. Exemplos: canto, cantamos, cantei, cantarei, cantase...

Fíxese nas seguintes formas verbais:

levar – levo – levamos – levaches – levarades...

correr – corro – corremos – correstes – correrades...

vivir – vivo – vivimos – vivistes – vivirades...

Como pode ver, todos os verbos están formados por unha raíz e unhas desinencias. A raíz permanece invariable nos verbos regulares e ten variacións, como xa veremos noutro punto desta unidade, nos verbos irregulares. As desinencias van unidas á raíz e achegan información de número, persoa, tempo e modo:

- Número: pode ser singular ou plural. Exemplos: levo (singular), levamos (plural).
- Persoa: pode ser primeira, segunda ou terceira de singular e primeira, segunda ou terceira de plural. Exemplos: corres (segunda singular), corre (terceira singular), corremos (primeira plural), corredes (segunda plural), corren (terceira plural).
- Tempo: pode ser, de xeito xeral, presente, pasado e futuro. Exemplos: vivo (presente), vivín (pasado), vivirei (futuro).
- Modo: pode ser indicativo, subxuntivo ou imperativo. Exemplos: cantas (indicativo), cantes (subxuntivo), canta! (imperativo).

– O modo indicativo presenta as accións como reais: chove, viaxamos, chegaron...

– O modo subxuntivo presenta as accións como posibles, desexables, dubidosas. É o chamado modo irreal. Exemplos: Quizás mañá chova (probabilidade, dúbida); Gustaríame que viaxásemos no verán (desexo)...

– O modo imperativo: expresa unha orde ou mandato que se lle impón ao interlocutor. Só ten formas de segunda persoa. Exemplos: cala (un únicoreceptor/a); calade (varios receptores/as).

##

Actividades propostas

S9. Subliñe as formas verbais que hai no seguinte texto e diga a que número e persoa corresponden. Por exemplo: houbera, singular, terceira persoa.

Xa antes de aquel houbera outro, cántas veces o contaban, o Perfeutiño. Mellor dito íanlle poñer Perfeuto por terse chamado así un irmán do meu pai que se fora de noviño para o Brasil, que non se soubo máis, que tamén era moito o que o lembraban, xa como morto.

E non se chegara a poñerllo porque naceu nas últimas; que eu digo, e ben que me acorde, que aquilo non era nacer, que nin se chegou a tempo para lle botar a auga de socorro que se mandou por ela á parroquia da Trindade, que polo visto era onde o facían mellor, que auga de socorro hai que bendicila doutro xeito que a de...

  Xa antes de aquel houbera outro, cántas veces o contaban, o Perfeutiño. Mellor dito íanlle poñer Perfeuto por terse chamado así un irmán do meu pai que se fora de noviño para o Brasil, que non se soubo máis, que tamén era moito o que o lembraban, xa como morto. E non se chegara a poñerllo porque naceu nas últimas; que eu digo, e ben que me acorde, que aquilo non era nacer, que nin se chegou a tempo para lle botar a auga de socorro que se mandou por ela á parroquia da Trindade, que polo visto era onde o facían mellor, que auga de socorro hai que bendicila doutro xeito que a de...
  Houbera, singular, terceira persoa; contaban: plural, terceira: ían: plural, terceira; poñer: infinitivo, non ten número nin persoa; terse chamado: infinitivo, non ten número nin persoa; fora: singular, terceira; soubo: singular, terceira; era: singular, terceira; lembraban: plural, terceira; chegara: singular, terceira; poñer: non ten número nin persoa; naceu: singular, terceira; digo: singular, primeira; acorde: singular, primeira; era: singular, terceira; nacer: non ten número nin persoa; chegou: singular, terceira; botar: non ten número nin persoa; mandou: singular, terceira; era: singular, terceira; facían: plural, terceira; hai: forma impersoal; bendicir: non ten número nin persoa.

## Actividade proposta

S10. Escriba tres oracións, unha co seu verbo en presente, outra co verbo en pasado e outra, en futuro. Fíxese no exemplo:

- María vai ao cine pola mañá.
- María ía ao cine todos os días.
- María irá ao cine cando saia de traballar.

Resposta libre

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License