Textos narrativos

- Textos narrativos
- 1 - Introdución
  - 1.1 Descrición da unidade didáctica
- 2 - Secuencia de contidos e actividades
  - Comunicación oral
    - 2.1 Un conto tradicional galego
  - Educación literaria
    - 2.2 Textos narrativos (aspectos teóricos)
    - 2.3 O oso e o raposo
    - 2.4 Un conto galego literario ou culto: Sobre a morte de Bieito
  - Comunicación escrita
    - 2.5 A carta persoal (aspectos teóricos)
  - Coñecemento da lingua
    - 2.6 Normas ortográficas: o uso do x (aspectos teóri-cos)
    - 2.7 Clases de palabras: o verbo (aspectos teóricos)
    - 2.8 Os tempos verbais (aspectos teóricos)
    - 2.9 Conectadores textuais e mecanismos de referencia interna II (aspectos teóricos)
      - 2.9.1 Conectadores textuais
      - 2.9.2 Mecanismos de referencia interna
    - 2.10 A lingua galega
  - Lingua e sociedade
    - 2.11 Internet, a radio e a televisión (aspectos teóricos)
    - 2.12 Cazador de palabras
    - 2.13 Galicia por diante
- 3 - Secuencia de contenidos y activida-des en lengua castellana
  - Comunicación oral
    - 3.1 Entrevista a Arturo Pérez-Reverte
  - Educación literaria
    - 3.2 Textos narrativos (aspectos teóricos)
    - 3.3 Jorge el valeroso
    - 3.4 Memorias
  - Conocimiento de la lengua
    - 3.5 Normas ortográficas (aspectos teóricos)
    - 3.6 Clases de palabras: el verbo en castellano (aspec-tos teóricos)
    - 3.7 Conectores de orden, explicativos y de contraste en lengua castellana (aspectos teóricos)
    - 3.8 Tipos de relajación
    - 3.9 Mecanismos de referencia interna en castellano: hiperónimos (aspectos teóricos)
  - Comunicación escrita
    - 3.10 Los elementos de la narración (aspectos teóricos)
- 4 - Resumo de contidos
  - 4.1 Contidos en lingua galega
  - 4.2 Contenidos en lengua castellana
- 5. Exercicios de autoavaliación
- 6 - Solucionarios
  - 6.1 Solucións das actividades propostas en lingua ga-lega
  - 6.2 Soluciones de las actividades propuestas en len-gua castellana
  - 6.3 Solucións dos exercicios de autoavaliación
- 7 - Anexos
  - 7.1 Anexo I: Paradigmas verbais en galego
  - 7.2 Anexo II: Paradigmas verbales en castellano
- 8 - Bibliografía

« Anterior | Siguiente »

# 2.4 Un conto galego literario ou culto: Sobre a morte de Bieito

Foi preto do camposanto cando eu sentín buligar dentro da caixa ao pobre Bieito. (Dos catro que levaban o cadaleito eu era un). ¿Sentino ou foi aprehensión miña? Entón non podería aseguralo. ¡Foi un rebulir tan maino!... Pero é que eu, meus amigos, non tiña seguranza, e polo tanto- comprendede, escoitade- polo tanto non podía, non debía dicir nada. Imaxinade nun intre que eu dixera: -O Bieito está vivo. Todas as testas dos velliños que portaban cirios ergueríanse nun babeco agalaio... -¡O Bieito vai vivo, o Bieito vai vivo!... Calaría o lamento da nai e das irmás, e axiña tamén, descompasándose, a gravedosa marcha que planxía nos bronces da charanga... Houbo un intre en que case me decidín. Dirixinme ao da miña banda e acoibexando a pregunta nun sorriso de retranca insinuei: -¿E se o Bieito fose vivo? O outro riu picaramente como quen di: “Que ocorrencias temos”, e eu amplifiquei adrede o meu falso sorriso de retranca... Cando o crego remate, pensei. Mais o crego acabou e a caixa descendeu á cova sen que eu puidera dicir nada. Cando o primeiro cadullo de terra bicado por un neno petou dentro da cova nas táboas do ataúde, subíronme ata a gorxa as verbas salvadoras. Mais entón acudiu novamente ao meu maxín a seguranza do arrepiante ridículo, da rabia da familia defraudada, se o Bieito se topaba morto e ben morto. ... Todo o día, andei tolo de remorsos. Vía o pobre Bieito grafiñando as táboas nese espanto absoluto máis alá de todo consolo e de toda conformidade, dos enterrados en vida... E pola noite- non o puiden evitar- funme camiño do camposanto, coa lapela subida, arrimado aos muros. Cheguei. O cerco por unha banda era baixiño: uns rebos mal postos, apreixados por hedras e silveiras. Paseino e fun dereito ao sitio... Deiteime no chan, apliquei a orella, e axiña o que oín xeoume o sangue. No seo da terra unhas uñas desesperadas rabuñaban nas táboas. ¿Rabuñaban? Non sei, non sei. Alí preto había un sacho... Ía xa cara a el cando fiquei suspenso. Polo camiño que pasa a rentes do camposanto sentíanse pasadas e rumor de fala. Viña xente. Entón si que sería absurda, tola, a miña presenza alí, daquelas horas e cun sacho na man. ¿Ía dicir que o deixara enterrar sabendo que estaba vivo? E fuxín coa lapela subida, pegándome aos muros. A lúa era chea e os cans ladraban lonxe.
Dieste, Rafael, Dos arquivos do trasno, editorial Galaxia, Vigo, 1962.

## Actividade proposta

Actividade proposta

S4. Lea agora o texto seguinte (Sobre a morte de Bieito) e responda ás cuestións:

- De que se fala no texto?
- Teña presente a teoría explicada e diga por que o texto 2.4 é de tipo narrativo.
- Fíxese no narrador: é tamén un personaxe da historia?
- Pode sinalar exemplos de como o narrador se dirixe ao lector?
- Nos textos narrativos sempre hai unha estrutura da narración, que se divide en tres partes: presentación, nó e desenlace. Pode sinalar esas tres partes neste conto de Rafael Dieste?

- De que se fala no texto?

  Un rapaz leva o cadaleito dun defunto e cre que o escoita moverse, que está vivo. Pero non se atreve a dicir nada. Pola noite acode ao cemiterio e volve a escoitar o morto, pero chega xente e foxe.

- Teña presente a teoría explicada e diga por que o texto 2.4 é de tipo narrativo.

  Porque relata, conta ou narra feitos, neste caso ficticios, que lle suceden a personaxes nun espazo e tempo concretos.

- Fíxese no narrador: é un personaxe da historia?

  Sí, é un dos personaxes da historia.

- Pode sinalar exemplos de como o narrador se dirixe ao lector?

  Hai varios: meus amigos / comprendede, escoitade/ Imaxinade que eu dixera/ Ía dicir que o deixaran enterrar sabendo que estaba vivo?

- Pode sinalar esas tres partes (presentación, nó e desenlace) no conto de Dieste?

  Presentación | Foi preto do camposanto cando eu sentín buligar dentro da caixa ao pobre Bieito. (Dos catro que levaban o cadaleito eu era un). ¿Sentino ou foi aprehensión miña? Entón non podería aseguralo. ¡Foi un rebulir tan maino!...
  Nó | Pero é que eu, meus amigos, non tiña seguranza, e polo tanto- comprendede, escoitade- polo tanto non podía, non debía dicir nada. Imaxinade nun intre que eu dixera: -O Bieito está vivo. Todas as testas dos velliños que portaban cirios ergueríanse nun babeco agalaio... -¡O Bieito vai vivo, o Bieito vai vivo!... Calaría o lamento da nai e das irmás, e axiña tamén, descompasándose, a gravedosa marcha que planxía nos bronces da charanga... Houbo un intre en que case me decidín. Dirixinme ao da miña banda e acoibexando a pregunta nun sorriso de retranca insinuei: -¿E se o Bieito fose vivo? O outro riu picaramente como quen di: “Que ocorrencias temos”, e eu amplifiquei adrede o meu falso sorriso de retranca... Cando o crego remate, pensei. Mais o crego acabou e a caixa descendeu á cova sen que eu puidera dicir nada. Cando o primeiro cadullo de terra bicado por un neno petou dentro da cova nas táboas do ataúde, subíronme ata a gorxa as verbas salvadoras. Mais entón acudiu novamente ao meu maxín a seguranza do arrepiante ridículo, da rabia da familia defraudada, se o Bieito se topaba morto e ben morto. ... Todo o día, andei tolo de remorsos. Vía o pobre Bieito grafiñando as táboas nese espanto absoluto máis alá de todo consolo e de toda conformidade, dos enterrados en vida... E pola noite- non o puiden evitar- funme camiño do camposanto, coa lapela subida, arrimado aos muros. Cheguei. O cerco por unha banda era baixiño: uns rebos mal postos, apreixados por hedras e silveiras. Paseino e fun dereito ao sitio... Deiteime no chan, apliquei a orella, e axiña o que oín xeoume o sangue. No seo da terra unhas uñas desesperadas rabuñaban nas táboas. ¿Rabuñaban? Non sei, non sei. Alí preto había un sacho... Ía xa cara a el cando fiquei suspenso. Polo camiño que pasa a rentes do camposanto sentíanse pasadas e rumor de fala. Viña xente. Entón si que sería absurda, tola, a miña presenza alí, daquelas horas e cun sacho na man. ¿Ía dicir que o deixara enterrar sabendo que estaba vivo?
  Desenlace | E fuxín coa lapela subida, pegándome aos muros. A lúa era chea e os cans ladraban lonxe.

## Actividade proposta

S5. Os temas das obras literarias repítense unha e outra vez e, con frecuencia, utilízanse tamén nos guións das películas e das series de televisión. Un dos filmes españois máis premiados do ano 2011 foi o que leva por título Buried (enterrado, en inglés), do director Rodrigo Cortés. Busque información sobre o guión da película e escriba un resumo del.

Resposta libre

« Anterior | Siguiente »

Obra colocada bajo licencia Creative Commons Attribution Non-commercial Share Alike 3.0 License